Нэбгырэ мин 95-рэ фэдиз зыщыпсэурэ Тэхъутэмыкъое районыр АдыгеимкIэ анахь район ин. Къоджэ псэупIэ 27-рэ ащ хэхьэ. Къуаджэу Натыхъуае ахэм зэу ащыщ.

Адыгэхэм тарихъ гъогоу къакIугъэр зышIогъэшIэгъон, лъэпкъ хабзэхэм арыгъозэрэ цIыф хьалэлыбэ ащ дэс. Къуа­джэхэми, къутырхэми тапэкIэ къащытэджыщтыгъэ Iофыгъохэр зэдеIэхэзэ зэшIуахыщтыгъэх. НепэкIэ ащ фэдэ Iофыгъохэми, нэмыкIхэми язэшIохын фэгъэзагъэр псэупIэхэм яадминистраторхэр ары. Къоджэдэсхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ, цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр нахьышIоу зэхэщэгъэнхэмкIэ, псэупIэм игъэкъэбзэнкIэ ахэм пшъэрылъы­бэ агъэцакIэ.

Натыхъуае иадминистраторыр Хьахъу­ратэ Адам Сэфэрбый ыкъор ары. Адам Отрадненскэ гурыт еджапIэр къызеухым зы илъэсрэ совхозым щылэжьагъ. Пашковскэ мэкъумэщ техникумым етIанэ чIэхьагъ. Ракетыдзэхэм къулыкъур ащихьи ядэжь къызегъэзэжьым, псэолъэшI сэнэхьатыр ыIэ къыригъэхьагъ. Участкэм имастерэу ясовхоз гупсэ лэжьэныр щыригъэжьагъ. Комсомольцэ хъупхъэр республикэми, хэкуми яныбжьыкIэхэм азыфагу щызэхащэрэ социалистическэ зэнэкъокъухэм мызэу, мытIоу ащате­кIуагъ. Совхозым щылажьэхэрэм цыхьэ къыфашIи, профсоюз комитетым итхьаматэу ар агъэнэфагъ. А лъэхъаным мебелри, унэгъо кIоцIым щагъэфедэрэ нэмыкI пкъыгъохэри гъотыгъоягъэх. Адам рабочхэм радиоприемникхэр, телевизорхэр, зэрыгыкIэрэ машинэхэр къафыдихыщтыгъ, зызщагъэпсэфыщт, къызщяIэзэщтхэ чIыпIэхэм япутевкэхэр нахьыбэу къазэраIихыщтым пылъыгъ. Ау хэгъэгум ичIыпIэ пстэуми къалъыIэсыгъэ зэхъо­кIыныгъэшхохэм мы псэупIэми щаухьагъэп. Совхозыр тIэкIу-тIэкIузэ зэбгырызыжьыгъ, къуаджэм дэт хьамамымрэ фельдшер IэзапIэмрэ жъы дэдэ хъугъагъэх, язытет гур ыгъэкIодыщтыгъ. Клубымрэ тхылъеджапIэмрэ ячэухэр зэхэтэкъожьыгъагъэх. А пстэумэ къуаджэм итеплъэ къагъэIаещтыгъ. Натыхъуае зытIысыгъэр илъэс 80 хъункIэ бэп къэ­нэжьыгъагъэр. А хъугъэ-шIэгъэшхор зэрищыкIагъэм лъыкIахьэу агъэмэфэкIын фэягъ. Мыхъунэу ылъэгъухэрэм хэкIыпIэ горэ къафэгъотыгъэн зэрэфаер къызыгурыIощтыгъэ кIалэр гу тыришIыхьи къо­джэ администрацием ипащэ дэжь кIуагъэ, зыгъэгумэкIырэми ышъхьэ къыфырихыгъ.

Хабзэм ичIыпIэ къулыкъу ипащэу Мышъэ Мадин ишъыпкъэу Адам къедэ­Iугъ, ащ къыIощтыр къызеухым пащэм ынэгу къызэлъынэфыгъэу кIалэм къыриIуагъ щыкIагъэхэм гу алъызытэрэ, ахэм ядэгъэзыжьыкIэ хъущтым ыгъэгумэкIырэ IофышIэ зэрящыкIагъэр, администраторэу ар агъэнэфэн зэралъэкIыщтыр. Ау ащ фэдэ IэнатIэ зыIыгъым псэупIэм ичIыпIэ, къоджэдэс пэпчъ ышIэнхэ зэрэфаер, пшъэдэкIыжьышхо зыпылъ IэнатIэу ар зэрэщытыр, фэгъэцэкIэшъунэуи зэрэхаплъэрэр къыриIуагъ.

Джащ тетэу Адам Натыхъуае иадминистраторэу агъэнэфагъ. Ыгуи ыпси етыгъэу ипшъэрылъхэм ягъэцэкIэн ар фежьагъ. Къуаджэм июбилей зыфагъэ­хьазыр зэхъум хьамамыр акъутэжьыгъ. Адам япащэу къоджэдэс куп Шапсыгъэ кIуи, мэфэкIхэр ащ зэрэщызэхащэхэрэм зыщагъэгъозагъ. Ежьхэм аIэкIэ афэшIыщтыр къырадзагъ. Станицэу Калужинскэм кIохи пхъэмбгъу кIыхьэхэр къащэфыгъэх. ЯщыкIэгъэщт пхъэхэр мэзым къыхащхи, Iанэхэмрэ тетIысхьапIэхэмрэ ежь-ежьырэу ашIыгъэх. АIэ зэкIэдзагъэу къоджэ­дэсхэм мэфэкIым зыфагъэхьазырыгъ, адыгэ щагужъхэр зэтырагъэпсыхьагъэх. Зым хьакъу-шыкъухэр, адрэм гъомылапхъэхэр, нэмыкIым кIэлэцIыкIухэм якIэсэ мороженэр къыхьыгъ. Район къулыкъухэм япащэхэу, предпринимательхэу Дэрбэкъо Руслъан, Нэгъой Аслъанбый, Хьатитэ Аслъан, Ацумыжъ Сарэ, Мам­хыгъ Славикрэ Музетрэ, нэмыкIхэри къоджэдэсхэм IэпыIэгъу къафэхъугъэх. Район администрацием ипэщэгъэ ХъокIо Аслъани иIахьышIу мы Iофым хишIыхьэгъагъ. Анахьэу мэхьанэ зиIагъэр мэфэкIыр дэгъоу зэрэзэхащэгъагъэр, цIыкIуи, ини агу къызэринэжьыгъэр ары. ЕтIанэ мафэ къэс зэутэлIэхэрэ Iофыгъохэм язэшIохын администраторым пидзэжьыгъ. Адам гулъытэ чан зэриIэм къыхэкIэу псырыкIуапIэр зыщызэщыкъогъэ, гъогур зыщыраутыгъэ чIыпIэр псынкIэу къылъэгъущтыгъ, IэпыIэгъу зищыкIэгъэ цIыфхэр зыщыпсэухэрэр ышIэщтыгъ. Мыекъопэ «Автодорыр» къа­деIэзэ, гъогухэм асфальт атыралъхьагъ. Депутатхэу Ацумыжъ Руслъанрэ Хъалыщ Тимуррэ яIэпыIэгъоу къафыхагъэкIыгъэ ахъщэмкIэ кIэлэцIыкIухэм спорт джэгупIэ афашIыгъ. Къоджэ администрациер кIэщакIо зэрэфэхъугъэм тетэу кIэлэцIыкIу джэгупIи агъэпсыгъ. Къош къэхалъэу 1991-рэ илъэсым къызэIуахыгъагъэри зэтырагъэпсыхьажьыгъ. КъэIогъэн фае а IофшIэнхэм азыныкъор Натыхъуае дэсхэм ежь-ежьырэу зэрагъэцэкIагъэр. Я 60-рэ илъэсхэм агъэпсыгъэгъэ псы къыдэщэипIэри зызэIахьэм, гъучI тру­бэхэр игъорыгъозэ бжъэкIэ зэблахъу­гъэх.

Къэхалъэм екIурэ автомобиль гъогу зэрэщымыIэм къоджэдэсхэр лъэшэу ыгъэгумэкIыщтыгъэх. ЧIыпIэ къулыкъу­хэм япащэхэр IэпыIэгъу къафэхъухэзэ, къэхалъэм екIурэ гъогум асфальт тыралъхьагъ. Федеральнэ программэу «Къуа­джэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр» зыфиIорэм диштэу фельдшер IэзэпIакIэр зэрагъэпсыгъэми натыхъуаехэр лъэшэу ыгъэгушIуагъэх. Илъэс къэс къуаджэм итеплъэ нахьышIу зэрэхъурэр къэIогъэн фае.

Къоджэдэсхэм бэшIагъэ мэщыт яIэ зашIоигъуагъэр. Ар зыдагъэуцущт чIыпIэр заукъэбзым, проектым ипхырыщын апэу фежьагъэр къуаджэм къыдэхъухьэгъэ, Инэм ичырбыщгъэжъэ завод ипащэщтыгъэ Гунай Руслъан ары. Ащ чырбыщ мин 25-рэ къафыригъэщагъ, сомэ мини 5 къаритыгъ. Т. Хь. ШэхэлIыр, А. С. Хьахъу­ратэр, М. И. Хьатитэр, С. И. Гунаир зыхэхьэрэ купэу зэхащагъэр мэщытым игъэпсын епхыгъэ Iофыгъохэм афагъэзагъ. Район, къоджэ администрациехэм япащэхэм, къоджэдэсхэм, Натыхъуае щапIугъэхэм къатекIыжьыгъэхэм, депутатхэм, нэмыкIхэу гупыкI зиIэхэм ямылъкукIэ мэщытыр агъэпсыгъ. Районым ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэти, Натыхъуае ипащэу Мышъэ Мадини, Тэхъутэмыкъое къоджэ псэупIэм ыужыкIэ пащэ фашIыгъэ Нэужьрэкъо Алыйи ащкIэ IэпыIэгъу къафэхъугъэх. Къуаджэм къыдэтэджэгъэ мэщыт дахэм джы тхьэ щелъэIух, нэмаз щашIы.

Жъы хъугъэ къоджэ клубымрэ тхылъеджапIэмрэ зэрэзэфашIыжьыгъэхэм къыхэкIэу тIури зычIэтыщт унэ къоджэ­дэсхэм агъэпсы зэрашIоигъомкIэ Хьа­хъуратэ Адам хэбзэ Iэшъхьэтетхэм макъэ аригъэIугъ. Тэхъутэмыкъое къоджэ псэупIэм ипащэу Нэужьрэкъо Алыйрэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм иде­путатэу, Адыгеим и НыбжьыкIэ парламент илъэсыбэрэ пэщэныгъэ дызезыхьэгъэ Джастэ Вячеславрэ яшъыпкъэу мы Iофым ыуж ихьагъэх. Ахэм Натыхъуае щыщ купыр КъумпIыл Мурат IуагъэкIагъ. Администраторыр Мыекъуапэ къызекIыжьым икъо­джэгъухэм къафиIотагъ респуб­ликэм и ЛIышъхьэ зэрэIукIагъэ­хэр, мэщытым ишIынкIэ Iэпы­Iэгъу къафэхъунэу къызэригъэгугъа­гъэхэр.

Ренэу шIур ыпэ зэрэригъэшъы­рэр, иIофхэр псынкIэу зэрэзэпигъафэхэрэр, цIыф къызэрыкIохэми, пащэхэми псынкIэу агурыIон зэрилъэкIырэр ары къоджэдэсхэм Хьахъурэтэ Адам зыкIалъытэрэр.

Пэщэ гумыпсэфыр унэгъо Iофхэм язехьанкIи щысэтехыпIэу щыт. Адамрэ Саниетрэ зэгурыIохэу кIэлищ зэдапIугъ. Акъо нахьыжъэу Казбек Тэхъутэмыкъое гъэучъыIэлъэ комбинатым Iоф щешIэ, гурытэу Къэлэшъао спортфакыр къыухыгъ, физкультурэмкIэ кIэлэегъаджэу гурыт еджапIэм щэлажьэ. Казбеки Къэлэшъауи унагъохэр яIэх. Къо нахьыкIэу Каземир «Юг-авто» щэлажьэ.

Хьахъурэтэ Адам ыныбжь илъэс 60 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу икъоджэгъу­хэм гъэзет гъэшIэгъон къыфыдагъэкIыгъ, ихъяр дагощыгъ. Район, къоджэ администрациехэм ялIыкIохэр, къоджэдэсхэр, иныбджэгъухэр имэфэкIкIэ администраторым къыфэгушIуагъэх, бэгъашIэ хъунэу къыфэлъэIуагъэх. Уикъоджэгъухэм арэущтэу уалъытэныр, уагъэшIоныр насыпыгъэшху.

Хьахъуратэ Светлан, АкIэгъу Разиет.

Тэхъутэмыкъуай.