Телефоным къытеогъэ бзылъфыгъэм къыIотагъэр зэкIэ гъэзетым къыхэтыуты­нэу къыкIэлъэIугъ, ау ыцIэ къетIонэу фэягъэп. «Сэщы­нэкIэ арэп, сэукIытэ сыныбжьыкIэ сымыкIэлэжьэу зыщыщ сымышIэхэрэм сагъэпцIэн зэралъэкIыгъэмкIэ» — къытиIуагъ.

Сомэ мини 100-у зэIуигъэ­кIагъэр шхъухьашIэхэм ариты зэрэпэтыгъэр, «тхьэм ынэшIу къыщифи» къызэрэзэтыри­гъэуцуагъэр, ежь фэдэ пчъагъэхэр ахэм зэрагъапцIэхэрэр ащ ышIошъ хъугъэ.

Интернетым узыфаер зэкIэ къипхын плъэкIыщт. Илъэс фэдизкIэ узэкIэIэбэжьмэ, бзылъфыгъэми (ащ ЛюбэкIэ теджэн) ащ рилъэгъогъэ мэкъэгъэIур ялыягъэу ыгу рихьыгъагъ. Компание ин горэм цIыфхэм яахъщэхэр халъхьэхэзэ агъэла­жьэ­хэу, ащ пае ахъщэ тедзэу къа­­факIорэм хэхъо зэпытэу къыриджыкIыгъагъ. Компаниер зыдэщыIэри, цIыфэу щыла­жьэхэрэм ясурэтхэри, япащэ ыIохэрэри итыгъэх. ЗэкIэ ныбжьыкIагъ.

Щысэу къагъэлъагъохэрэм ахэм къаIукIэрэ ахъщэр зы­фэдизри итыгъ. Зыми емыты­гъо­хэу, хэти ыгу хамыгъэкIэу, технологиякIэхэр агъэфедэхэзэ, ахъщэр цIыфхэм нахьыбэу къы­зэралэжьыщт шIыкIэхэр къыхагъэщхэу къаIуатэщтыгъ.

Ащыгъуми тегушIухьэгъагъ ежь иахъщи «ыгъэлэжьэнэу», ау зиIэжэгъагъ. Нэужым рек­ламэм зылъэхъум, ыгъотыжьыгъэп.

Любэ сакъыныгъэ хэлъ, ымы­шIэрэ телефон номеркIэ къыфытеохэрэм адэгущыIэжьырэп. ГъэпцIакIохэм уагъэгущы­Iэзэ карточкэм илъ ахъщэр ра­хын зэралъэкIырэр зэхихыгъэу щытыгъ.

Тхьаумэфэ мафэу зыщыдэсым бэрэ телефоныр къытео зэхъум ыгъэкIосэгъагъ. Пчыхьэм зыхегъэнэжьым 21-рэ къытеуа­гъэхэу зэрэтетыр ылъэгъугъ. Ипшъэшъэгъу къэбарыр фиIуа­тэзэ, джыри къыфытеуагъэх. «КъэIэти, уамыгъэгумэкIынэу яIу, къытеорэр зэкIэ шхъухьа­шIэп ныIа?» пшъэшъэгъум къы­зыреIом, едэIугъ.

Ежьым ымыгъотыжьыщтыгъэ компанием ыцIэкIэ къызэрэ­теохэрэр къызыраIом игопагъ. Ителефон номер къыздыра­хыгъэри ыгъэшIэгъуагъ. Дахэу къыдэгущыIагъэх, нэбгырэ мин пчъагъэмэ яахъщэ агъэлажьэзэ ахъщэ тедзэхэр зэрафагъэхьы­жьыхэрэр къыфаIотагъ, упчIэу аритыгъэхэм зэкIэми яджэуап­хэр зэхэугуфыкIыгъэу къыратыжьыгъ.

Апэрэ лъэбэкъоу Любэ ышIыгъэр къеIуатэ: «Телефоныр згъэтIылъи, сэгущыIэфэкIэ сиахъщэ рахыгъэмэ сыуплъэкIугъэ. Ар карточкэм зэрилъыгъ. КъыздэгущыIэрэр зэкъодза­кIо­хэм ащымыщэу слъытагъэ. Ащ ыныб­жьыр, ежь имылъку щыщ компанием хилъхьагъэмэ, ар зы­фэ­дизыгъэм, къыхэхъуагъэм са­кIэупчIагъ. Нахьыбэм сомэ мини 10 — 15-м щырагъажьэу къысиIуагъ.

Нэужым Любэ егупшысагъ зыщыщ ымышIэрэ цIыфым ­иахъщэ фигъэхьыныр зэрэмы­тэрэзым.

— «Сэ сцIэри, ахъщэ зэ­рэсиIэри (банкым е унэм ар илъымэ ежьхэри къыкIэупчIэгъэхагъэх) джы шъошIэ, шъо шъухэта? Паспортым сурэт къы­тешъухэу къысфэжъугъэхьыгъэмэ дэгъугъэ» зесэIом, гущыIэныр зэпигъэугъ, — къыIотагъ Любэ. — Такъикъ заулэкIэ кIалэу сыздэгущыIэщтыгъэр къытеожьи, сэ сызэпхыгъэщт финансовэ специалистым еуп­чIыжьыгъэу, тIуми ясурэтхэр къысфагъэхьынэу къысаIуагъ.

— Дэгъу, ащыгъум мин 15-р макIэ, нахьыбэмэ хъущтба, мин 30 — 50 фэдизмэ? — сеупчIы. КъызэригъэшIэнэу еIошъ, та­къикъитIукIэ «сибзылъфыгъэ-финансистыщтыр» къытео.

Зыщылажьэхэрэр компание нэпцIэу зэрэщымытыр, пенсием кIуагъэхэми яахъщэ ащ зэ­рэщыхагъахъорэр, ежьхэр ашъхьэкIэ кIохэзэ нэжъ-Iужъхэм ятхылъхэр зэрафагъэхьазыр­хэрэр къыIотагъэх. ЦIыфыгъэкIэ адэзекIохэу, зэныбджэгъушIу зэ­фэхъухэу къыхэкIхэу къы­Iуагъ.

Бзылъфыгъэм илъэс 36-рэ ыныбжь, ахъщэ тедзэу къыфа­кIорэмкIэ унэ ыщэфыгъэу, джы IофшIапIэм къыIукIыжьи, финансистэу компанием зэрэхэхьагъэм сыхигъэдэIуагъ.

Амакъэхэр чаных, гушIор къа­хэщы, загъорэ уашIомыIушэу къыбдэсэмэркъэухэу къыпщэхъу, етIани щыкIагъэ ямыIэу, ныбжьыкIэхэзэ мылъку ра­гъэкъугъэу къыбгурагъаIо.

Сурэтхэр къагъэхьыфэкIэ тес­тэу ыкIун фаер «финансис­тым» къыфыредзыхы, ау ежьым ащ итыр къыгурыIорэп. Адрэр къытеожьышъ, ышIэн фаер зэкIэ къыреIо, тестыр агъэхьазыры. Любэ ащ нэс егупшысэ, сомэ мини 100 компанием хилъхьанэу рехъухьэ.

— Мыхэм нэпх атемылъымэ сшIэрэп нахь, мафэ къэс карточкэм ахъщэр къихьащтэу къызысаIом ащ фэдэ компание зэрэщымыIэр къызкIызгурымыIогъагъэри сыда? — еIо ащ. — Къытеожьыгъэм сэ сшIэн фаери, нэужым хъущтхэри зэкIэ­лъыкIоу къысиIощтыгъэх. Кнопкэу «перевести» зытетхагъэм сытеIункIагъэмэ бэрэ къыкIэ­упчIагъ, «Тхьэм зэришI» сIуи сытеIункIагъ.

— Уиахъщэ Сбербанкым рихыщт, компанием сомэ мини 100-р къагъэхьыщт, етIанэ о къыпфытеощтых, къыуаIуагъэр сэгъэшIэжь, — еIошъ, телефоныр къегъэтIылъыжьы.

Сбербанкым иIофышIэ къытеуагъ. Наталья ыцIагъэр. Бэ упчIэу къыситыгъэр: ахъщэр зыкIэзгъэхьырэр, зыфэдизыр, къыздэгущыIагъэхэмэ сэ ясIо­жьыгъэр, сыфаеу ахъщэр афэсэгъэхьымэ, нэмыкI къэбархэри зэригъэшIагъэх.

СымышIэрэ Наталье етIанэ къысиIуагъ:

Сомэ мини 100 зыфэбгъэ­хьыхэрэр гъэпцIакIох.

— Ы! Ащ фэдэ…

Лъэу скIэтыр зэкIэ сшъхьэ къыщыригъэжьагъэу къызэрехырэр зэхэсхыщтыгъ. Зи къысфа­Iощтыгъэп. Наталье къысэушъыи­щтыгъ. Бэрэ къыкIиIотыкIы-­ жьыгъ гъэпцIагъэкIэ цIыфхэм яахъщэ шхъухьашIэхэм зэра­фагъэхьыхэрэр, умышIэрэ номерымкIэ къытеорэм удэмыгущыIэмэ зэрэнахьышIур. Зэпамыгъэу хъумэ «Полицием сыкъеджэщт» зэряпIон фаер, ахэм анэмыкIэу сшъхьэ къимыхьэщтыгъэри багъэ.

— Наталья, сиахъщэ згъоты­жьыщтэп, ара? — сеупчIыгъ ащ.

— Уиахъщэ джыри стIупщыгъэп, апэу ар зыфэбгъэхьырэр зэзгъэшIэныр сэ сипшъэрылъ. Уиахъщэ зэрэщытэу уикарточкэ зэрилъ, — ащ къысиIуагъ.

ЕтIанэ Любэ ышIэн фаехэр Наталье къыфиIотагъэх. Апэ карточкэр зэфэпшIын, блокировать зэрэпшIын фаер, икIэрыкIэу къыпфыдагъэкIыжьыным лъэIу тхылъ зэрищыкIагъэр, карточкэр кIэу тхьамафэкIэ къызэрэфэкIожьыщтыр, ежьыр фаемэ, лъэтемытэу ахэр зэрэфигъэхьазырыщтхэр…

Зэзэгъыгъэх. «Тхьауегъэпсэум» дыкIыгъоу ахъщэкIэ ыгъэгушIонэу зэрэфэягъэр къыдэ­хъугъэп. Любэ зыкъызешIэжьым, онлайнкIэ иахъщэ карточкэм рамыхыгъэмэ еплъыгъ. Зэри­лъыгъ. Зы бзэджашIэрэ зы цIыфышIурэ, ахэр ымышIэхэрэми, зэригъэпшагъэх, бэ къыгурыIуагъэр. Анахьэу «телефонэу бэрэ къытеорэр къэмыIэтыхэмэ нахьышIу» Наталье къызэрэриIуагъэр.

КIэух гущыI

«Компанием» иIофышIэхэр нэужыми бэрэ къытеуагъэх, Сбербанкым испециалист Любэ къыриIуагъэр ашIэным дэгуза­жъощтыгъэх. АдэмыгущыIэжьы зэхъум къатхэхэу рагъэжьагъ. Мыуцужьхэу къытеохэрэм, зэ­рэгубжыгъэр ымакъэ къыхэщэу, ариIуагъ: «Джыри зэ сыжъу­гъэгумэкIымэ, полицием сыкъе­джэщт».

А хъугъэ пстэум ауж Любэ ынаIэ зытыридзагъэ щыI. Мэфэ реным къызэрэфытеогъэхэ телефон номерхэм зэфэдэу, зэтефэхэу зызакъуи ахэтыгъэп. Хэти джащ ынаIэ тыригъэтымэ, бзэджашIэхэм агъэпцIэн алъэ­кIыщтэп, яахъщи къэнэщт.

Шъаукъо Аслъангуащ.