Адыгэ къуаем ифестивалэу илъэсипшIым ехъугъэу зэхащэрэр, шъузэрэщыдгъэгъозагъэу, неущ рагъэжьэщт.

АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур фестивалыр зэрэкIощтым къытегущыIэзэ, Адыгеим ибренд шъхьа­Iэу адыгэ къуаем идэгъугъэ, иIэшIугъэ, шIогъабэу хэлъыр республикэм исхэм ямызакъоу, Урысыем инэмыкI чIыпIэхэм ащыпсэухэрэри щыгъэгъозэгъэн­хэр мы Iофтхьабзэм ипшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр къыкIигъэ­тхъыгъ.

Фестивалыр, пандемием ыпэкIэ хабзэ зэрэхъугъагъэу, мыгъэ очнэ шIыкIэм тетэу зэхащэщт, Дахъо гъэхъунэм щыкIощт.

— Илъэс заулэ хъугъэу фес­тивалыр мэфитIурэ макIо. Мыгъи ащ фэд. Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэмкIэ а мэфитIур баищт. КъоешIхэм яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъэгъощт. Ахэм къашIыгъэм идэгъугъэ хьакIэ­хэм ауплъэкIущт. Джащ фэдэу Адыгеим ишхыныгъо IэшIухэр – къуаер, шъоур, щаир, мыIэрысэр, нэмыкIхэр зыдащэжьынхэ амал яIэщт. Ащ пае щапIэхэр къызэIуахыщтых. Ахэм анэмыкIэу лъэпкъ нэшанэ иIэу пкъыгъо зэфэшъхьафхэм ахэшIыкIыгъэ Iэпэщысэхэм якъэгъэлъэгъон джа чIыпIэ дэдэм щыкIощт, пщэрыхьаным фэкъулайхэм мастер-классхэр къагъэлъэгъощтых. Концертхэр, зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэр программэм къыдыхэлъытагъэх. МэфэкI джэгукIэ ыкIи мэшIоустхъукIэ фестивалыр тыухыщт, — къыIуагъ Къуа­нэ Анзаур.

Республикэм ирайон пэпчъ адыгэ лъэпкъ нэшанэхэр къащыхэгъэщыгъэу «щагу» къыщызэIуихыщт. Щэм хэшIыкIыгъэ гъомылапхъэхэр къыдэзыгъэкIырэ хъызмэтшIапIэхэм щэтырхэр агъэуцущтых. КIэлэцIыкIухэм апае джэгупIэхэр, шхапIэхэр хэушъхьафыкIыгъэу гъэпсыгъэщтых, мэфэкIым хэлажьэхэрэм ар агу къэзыгъэкIыжьыщт сурэт дахэхэр зыщытырахын алъэ­кIыщт чIыпIэхэр къыдэлъытэгъэ­щтых, сценэм концертхэр щыкIощтых.

Джащ фэдэу мыгъэ общественнэ организациеу «Шыу хасэр» фестивалым хэлэжьэщт ыкIи Алхьэо Мадинэ пщэрыхьанымкIэ мастер-шоу къыгъэлъэгъощт, проектэу «Лъэуж» зыфиIорэм нэIуасэ фишIыщтых «мэтэ къуаем» икъыдэгъэкIын пылъ Цышэ Казбек.

— КъоеихынымкIэ шапхъэ­хэр зэрагъэцэкIагъэхэр, къуаем иIэшIугъэ, ащ нэIуасэ фашIынхэм пае шIыкIэу агъэ­федагъэхэр, къызэрагъэлъэгъуагъэр къыдалъытэзэ къоешI анахь дэгъур къыха­хыщт, — къыIуагъ министрэм. – «Щагоу» анахь дэ­гъоу лъэпкъ нэшанэхэр къы­хэзыгъэщыгъэр, мастер- классыр фэIазэу зэхэзыща­гъэр, зитворческэ куп анахь гъэшIэгъоныгъэр, хьакIэхэм анахь хъупхъэу къапэгъокIыгъэр къыхагъэщыщтых.

Адыгэ къуаер республикэм ыцIэ шIукIэ зыгъэIугъэу, IэкIыб къэралхэми алъызыгъэIэсыгъэ бренд шъхьаIэу щыт. Къуанэ Анзаур къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Адыгеим ихъызмэтшIапIэу щэм хэшIыкIыгъэ гъомылапхъэхэр къыдэзыгъэкIыхэрэм 2019-рэ илъэсым къуаеу е ар зыхэлъ продукциеу тонн мин 18,9-рэ къашIыгъ. Ащ щыщэу тонн мини 4,2-р адыгэ къуай. КъыкIэлъыкIогъэ 2020-м а къагъэхьазырыгъэ тонн мин 19,7-м щыщэу мини 5 фэдизри адыгэ къуаем ыубытыгъ. ГъэрекIо къуаеу е ар зыхэлъ продукциеу къашIыгъэр тонн мин 21,2-рэ мэхъу. Ащ щыщэу мини 5,4-р адыгэ къуай.

ХъызмэтшIэпIэшхоу щэ тонн мин 270-м кIахьэу илъэсым зыгъэфедэхэрэм анэмыкIэу къуае къэзышIырэ унэе предпринимателэу республикэм Iоф щызышIэрэр макIэп.

Адыгэ къуаер республикэм имызакъоу, нэмыкI шъолъырхэми ащаIуагъэкIы. ЗэлъашIэрэ щэпIэ зэхэтышхохэу «Магнит», «Перекресток», «Ашан», «Пятерочка», «Лента», «Метро» зыфиIохэрэм ямэкIайхэм ар ателъ. 2012-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу IэкIыбым зэпыращырэ продукциехэм ар ащыщ хъугъэ.

Адыгэ къуаер шэпхъэшIухэм адиштэрэ щэм хашIыкIы. Ар зыкIоцIащыхьащтыр лъэхъаным диштэрэ оборудование дэгъукIэ къашIы. Ащ ишIуагъэкIэ зыпари къыщымышIэу бэрэ щэлъы, республикэм пэчыжьэ чIыпIэхэм анагъэсын алъэкIы.

ХЪУТ Нэфсэт.