Аужырэ мафэхэм Лэгъо-Нэкъэ тешъор къаплъыхьэзэ, Кавказ заповедникым испе­ци­алистхэм Тхылъ Плъыжьым датхэгъэ чъыгхэмрэ куандэхэмрэ афэдэхэр къыщагъотыгъэх. Ахэр япчъагъэкIэ макIэу къэкIыхэрэм ащыщых, эндемикхэм ахалъытэх.

Псыхъоу Къурджыпс къызщежьэрэ чIыпIэхэм псэйшъэфыр (тис) ыкIи можже­вельникэу «казацкий» зыфиIорэ лъэпкъ­хэр зырыз дэдэу апэ къащифагъэх. Ащ фэшъхьафэу Кавказым къыщыкIырэ эндемикхэу «бересклет гладкокорый» зэраIорэмрэ зэрыджэ цIэплъымрэ къыхагъэщыгъэх. Ахэр кондэ 200 фэдиз хъухэу мэз гъунэм къыщэкIых.

Къушъхьэтхэу Азиштау зэрэ Урысыеу ипчъагъэкIэ макIэу къыщыкIырэ хмель къызэрыкIоу хмелеграбым фэдэ къыщалъэгъугъ. Специалистхэм гу зылъатагъэхэм ащыщ къушъхьэтхым лъэгъу­гъое къэкIырэ лъэпкъи 5 фэдиз зэпэмычыжьэхэу зэрэщытхэр.

Джащ фэдэу Краснодар краим и Тхылъ Плъыжь дагъэхьэгъэ заеу сочавэ апэ къифагъ. Ащ фэдэ зэе лъэпкъыр кIодыжьыным ищынагъо щыI, ар къызщыкIырэ чIыпIэхэри мэкIэ дэдэх. Къушъхьэ­тхым къыщыхагъэщыгъэ зэе куандэхэр ялъэгагъэкIэ зы метрэ фэдизых, къапыкIэрэ заер бжыхьэм нэс плъыжь мэхъу.

Специалистхэм къызэраIорэмкIэ, кIодыжьыным нэсыгъэ эндемикхэу Лэгъо-Накъэ къыщыкIыхэрэр къызэтегъэнэ­гъэнхэм экологхэри, шIэныгъэлэжьхэри, хабзэм иIофышIэхэри ыгъэгумэкIынхэ фае, ахэм ахэтых Лэгъо-Накъэ нэмыкI чIыпIэ къыщымыкIхэрэр. НэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Шъаукъо Аслъангуащ.