Гавердовскэм дэт къоджэ тхылъеджапIэу N 10-м шышъхьэIум и 12-м «Левши — талантливее многих» ыIоу, Iэсэмэгухэм я Дунэе мафэ епхыгъэу Iофтхьабзэ щызэхащагъ. Непэ дунаим щыпсэурэ япшIэнэрэ пэпчъ нахь фэIэрыфэгъоу ыгъэфедэрэр Iэ сэмэгур ары ыкIи илъэс къэс мыхэм япчъагъэ нахьыбэ мэхъу.

МэфэкI гъэшIэгъонэу тхылъеджапIэм щыкIуагъэм ащ изэхэщэкIо библиотекарым ишIуфэс готэу мыщ фэдэ упчIэкIэ къэ­кIуагъэхэм закъыфигъэзагъ: «О уIэсэмэгуа?» ыкIи «Iэсэмэгухэм я Дунэе мафэ сыдигъуа зыхагъэунэфыкIырэр, шъошIа, хэта къэзыIощтыр?»

Ащ пыдзагъэу зэкIэ Iэсэмэгоу Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм «ШышъхьэIум и 13-р — Iэсэмэгухэм я Дунэе маф» зыфиIорэр къатхынэу къариIуагъ. Ахэм агурагъаIомэ ашIоигъуагъ Iэсэмэгухэм джабгъумкIэ тхэныр лъэшэу къин къызэращыхъурэр.

Джащ фэдэу кIэлэцIыкIухэр яшъыпкъэу амыгъэфедэрэ Iэ сэмэгумкIэ сурэтшIыным фежьагъэх. ДжэгукIэу «Iэсэмэгу чан» зыфиIорэмкIэ янэкъокъогъу Iэсэмэгур къызфакъудыиным пылъыгъэх. НэмыкI джэгукIэу «Неординарная личность» зыфиIорэм Iэ сэмэгумкIэ лъэкъо сэмэгур уубытынышъ, джаущтэу чIыпIэм ущытын фэягъэ. МэфэкIым хэлажьэхэрэм ащыщхэу Iэсэмэгухэри псынкIэу къэнэфагъэх. «Леворукая викторина» зыфиIорэр, псэушъхьэхэм ащыщ Iэсэмэгухэр ашIэнымкIэ къашъхьэпагъ.

ТичIыналъэ Iэсэмэгу цIыф тхьапша тетыр? Е хэтха «раце­маты» зыфаIохэрэр, Iэсэмэгу­хэр лъэпкъылъым елъытыгъэха, ны-ты Iэсэмэгухэм якIалэхэри ащ фэдэу къэхъуха? Мыхэм яджэ­уап­хэр мэфэкIым щыIагъэхэм агъотыгъэх.

Тхылъеджэ цIыкIухэм апае «ЗэлъашIэрэ Iэсэмэгухэр» зыфи­Iорэ къэгъэлъэгъоныр агъэхьазырыгъ. Гавердовскэ къоджэ тхылъеджапIэм иIофышIэхэр Iэсэмэгухэр зэрыс унагъохэм афэгушIох, сэмэгум джабгъуIэр дырагъаIэзэ дэгъоу щыIэнхэу, псауныгъэ яIэнэу, ямурадхэр Iэ сэмэгу закъокIэ псынкIэу зэ­шIуа­хынхэу афэлъэIуагъэх. (Тикорр.).