ШышъхьэIум и 14-м Грузием иуIэшыгъэ кIуачIэхэр заокIэ Абхъазым зихьагъэхэр илъэс 30 мэхъу.

Абхъазым и Апшъэрэ Советрэ Грузием ипащэхэмрэ яполитическэ зэпэуцужьыныгъэ 1992-рэ илъэсым, шышъхьэIу мазэм хэпшIыкIэу зыкъиIэтыгъ. Заом ичъыIамэ цIыфхэм къалъыIэсыгъ. Авиа­ци­ер, топхэр, нэмыкI Iашэхэр агъэфедэхэзэ, заом имашIо хахъощтыгъ.

ШышъхьэIум и 14-м къыщегъэжьа­гъэу Грузием идзэхэм заом кIагъэстэу рагъэжьагъ. Абхъазым щыкIорэ заор агъэ­уцуным фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэр Мые­къуапэ, Налщык, Щэрджэскъалэ, Грознэм, нэмыкIхэм ащыкIощтыгъэх.

Апэрэ зэхахьэхэр Мыекъуапэ ипчэгу шъхьаIэу В.И. Лениным ыцIэ зыхьырэм щызэхащагъэх. Абхъазым гъусэ зэрэфэ­хъущтхэм ехьылIэгъэ унашъохэр аштагъэх. Адыгэ Хасэм итхьаматэу Шъхьэлэхъо Абу зыкIэтхэжьыгъэ тхылъыр аIыгъэу гуфакIохэр гъогу мыушэтыгъэм техьэщтыгъэх.

ГуфакIохэм ямурад

Абхъазым щыIагъэу, къэбархэм дэгъоу ащыгъозэ Хъуадэ Адам, нэмыкIхэри зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. Ежьхэм яшIоигъоныгъэкIэ Абхъазым кIощтхэм якуп зэхащэнэу унашъо зэдаштагъ, «Абхъаз гуфакIохэр» цIэу афаусыгъ.

Грузием идзэхэр Абхъазым къихьэхи, республикэм икъэлэ шъхьаIэу Сыхъум, ащ къыпэгъунэгъу шъолъырхэр ашта­гъэх. Абхъазым ипащэхэм Сыхъум къабгы­нагъ, Гудаутэ районым кIуагъэх.

Апэ фэхыгъэх

Адыгеим икIыгъэ гуфакIохэр Сыхъум щыкIорэ заом хэлажьэщтыгъэх. Вокзалым, еджэпIэ комбинатым лъэшэу ащызэпэуцужьыгъэх. Хъуадэ Адам, Шэуджэн Мурат, Мыкъо Аслъан лIыхъу­жъэу фэхыгъэх.

Заом имашIо псынкIэу агъэкIосэн зэрамылъэкIыщтыр гуфакIохэм дэгъоу къагурыIощтыгъ. Абхъазым къоуцуагъэ­хэр лIыгъэм ишапхъэ итыгъэх.

Хэта зилажьэр?

Мы сатырхэр къэзытхырэ журналистыр заом илъэхъан Абхъазым щыIагъ. Грузием зэрихьэрэ политикэм дезыгъэ­штэрэ хэбзэ къулыкъушIэхэм ащыщ къыриIогъагъэм гъэзетеджэхэрэр щыдгъэгъуазэхэ тшIоигъу.

— Шъоры, шъоры зилажьэр заор кIыхьэ-лыхьэ зэрэхъугъэр. МэфитIукIэ аухын алъэкIыщтыгъэ заор, ау шъо шъуакъыкъоуци, заор нэмыкI шIыкIэм тетэу лъыкIуатэ хъугъэ.

Хэбзэ къулыкъушIэм ыгу илъыр икъоу къымыIуагъэми, шъыпкъапIэр къыбгурыIонэу щытыгъ. Кавказ шъолъырым щыпсэурэ лъэпкъхэм ягуфакIохэр Абхъазым зыкъоуцохэм, ухъумэн Iофхэм язакъоп агъэцэкIагъэр.

Абхъазхэм ягушъхьэ кIуачIэ лъэшэу пытагъэ. Зэкъошхэр зэрэзэкъоуцуагъэ­хэм ишIуагъэкIэ лъэкIэу яIэр нахь зыдашIэжьыгъ, теубытагъэ ахэлъэу пыим пэуцугъэх.

Арышъ, Грузием ихэбзэ къулыкъушIэ­хэм агъэмысэщтхэр ашIэщтыгъэх, заом имашIо лъагъэкIуатэщтыгъ.

Грузием идзэкIолIхэм хъункIэгъэ Iофэу зэрахьэщтыгъэм гъунэ иIагъэп. Абхъаз унагъохэр ахъункIэщтыгъэх, жъалымыгъэхэр зэрахьэщтыгъ.

ЗэлъашIэрэ тхакIоу Баграт Шинкубэ иунэ грузин техакIохэр зехьэхэм, зекIуа­кIэу къахэфагъэр унагъом щыщхэм къытфаIотэжьыгъагъ.

Унэм зыщаплъыхьагъ, пкъыгъо зэфэшъхьафхэм янэцIыгъэх, ау аштэнхэу къы­рамыгъэкIоу зэкIэкIожьыгъэх, рэ­хьатэу икIыжьыгъэх.

Хъуадэ Адам ихьадэ зыщагъэтIылъыгъэ чIыпIэм тылъыхъунэу зетэгъажьэм, абхъаз дзэкIолIхэм язакъоп, грузин кIалэхэр гъусэ къытфэхъугъэх. ГаражитIумэ азыфагу хьадэр къызэрэда­хыжьыгъэр, нэмыкI чIыпIэ зэрэщагъэтIылъыгъэр къытэзыIуагъэр грузин кIал.

1992-рэ илъэсым, тыгъэгъазэм и 15-м Грузиемрэ Абхъазымрэ зэзэгъыныгъэ зэдашIи, заор агъэуцугъагъ, ау бэ тырамыгъашIэу IашэкIэ зэпэуцужьыгъэх. 1993-рэ илъэсым, Iоныгъом и 30-м Абхъазым идзэкIолIхэмрэ гуфакIохэмрэ зэгъусэхэу Грузием идзэхэр зэхакъутэхи, ТекIоныгъэр къыдахыгъ.

Хэбзэ къулыкъушIэхэм къызэратхыжьыгъэмкIэ, Абхъазымрэ Грузиемрэ язэпэуцун нэбгырэ мин 16 фэдиз хэкIодагъ. Абхъазхэу мини 4, грузинэу мини 10, Темыр Кавказым, Къыблэ Осетием ягуфэкIо мини 2.

Тщыгъупшэщтхэп

Нэхэе Казбек, ныбжьыкIэ дэдэу Хьабэхъу Рустам, нэмыкIхэу Адыгеим щыщ кIалэхэу Абхъазым щыфэхыгъэхэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр гъашIэм хэкIокIэщтхэп. Хъуадэ Адам, Шэуджэн Мурат, Мыкъо Аслъан, фэшъхьафхэм ацIэхэр еджапIэхэм, урамхэм афаусыгъэх.

Заом ехьылIэгъэ къэбархэр цIыфхэм алъыгъэIэсыгъэнхэм хэтыгъэхэ апэрэ гуфакIохэу МэщфэшIу Нэдждэт, Хъурмэ Хъусен, Биданыкъо Нихьад, нэмыкIхэм яшIушIагъи къыхэтэгъэщы.

КъэгъэзапIэ фэзышIыгъэхэр

Заом къэгъэзапIэ фэзышIыгъэхэм, лIыгъэ шъыпкъэ зезыхьагъэхэм ахэтэлъытэх Абхъазым иапэрэ Президентэу Владислав Ардзинбэ, Адыгэ Республикэм и Президентэу Джарымэ Аслъан. Заом илъэхъан Владислав Ардзинбэ Абхъазым тыщыIукIэу къыхэкIыгъ. ТекIоныгъэр къызыдахым ыуж Сыхъум, Мыекъуапэ тащызэIукIагъ.

АдыгеимкIэ Абхъазым игуфакIохэм я Союз ипащэу, заор мэкIофэ Абхъазым дзэ къулыкъур щызыхьыгъэ Къуижъ Къэплъан къызэриIуагъэу, Владислав Ардзинбэ фэдэ цIыфхэр илъэси 100-м зэ къэхъух. Тхьэм джэнэт лъапIэ къызэритыщтхэм ар ащыщ хъунэу гуфакIохэр фэлъаIох.

Къэбэртэе-Бэлъкъарым къикIыгъэ гуфэкIо купэу Г. Къэрданэр зипэщагъэм, Чэчэным, Дагъыстан, Краснодар краим, нэмыкIхэм ягуфакIохэм лIыгъэу зэрахьагъэр дунаим ишIэныгъэлэжьмэ джыри икъоу зэрагъэшIагъэп, тхакIохэм къыхаутыгъэр тшIомакI.

Аджинджал, Хагбэ, нэмыкIхэм къатхыгъэхэм тяджэзэ, гуфакIохэр тынэгу къыкIэуцох. Хъуадэ Адам, Шэуджэн Мурат, фэшъхьафхэм якIалэхэр еджа­гъэх, пытэу алъэ теуцуагъэх, цIыфышIу хъу­гъэх. ГуфакIохэм саугъэтхэр афагъэу­цугъэх. ЛIыгъэу зэрахьагъэр щысэ тфэхъу.

Заом экономикэр лъэшэу зэщигъэ­къуагъ. ЩыIакIэр нахь дэи ышIыгъэми, лъэпкъхэм язэфыщытыкIэхэр ыгъэпытагъэх. Тиансамблэхэр, театрэхэр, артистхэр зэлъэкIох, концертхэмкIэ зэхъожьых, тхакIохэр зэIокIэх.

Къош Абхъазыр мамырэу орэпсэу! Мамыр щыIэкIэ дахэ иIэнэу фэтэIо.

ЕмтIылъ Нурбый.