Къалэу Шъачэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьынымкIэ икъулыкъухэм (ТОС) ащылажьэхэрэм яIоф­шIэн гъэмафэми къеIыхырэп.

Къуаджэхэм ащызэхащэрэ зэIукIэгъухэм мафэ къэс зэутэ­лIэхэрэ, псэупIэхэм тапэкIэ зягъэушъомбгъугъэнымкIэ зигъо Iофыгъохэм, зыгъэпсэфыпIэм игенеральнэ планэу зэхагъэуцорэм ыкIи нэмыкIхэм игъэ­кIотыгъэу ащатегущыIэх.

Къоджэдэсхэм язэхахьэхэм чIыпIэ, къэлэ мэхьанэ зиIэ Iофыгъохэр къащаIэтых, пэшIорыгъэшъэуи а зэIукIэгъухэм за­фагъэхьазыры. ЯIоф къыры­кIощтым лъэшэу зэригъэгумэкIыхэрэр къахэщэу зэхахьэр рамыгъажьэзэ ахэр къэзэрэугъоих, еплъыкIэу яIэхэмкIэ зэ­дэгуащэх. Iофыгъоу къэуцугъэ­хэм язэшIохын къоджэдэсхэри хэбзэ Iэшъхьэтетхэри зэрэфэ­хьазырхэр ащ фэдэ зэхахьэхэм къащэлъагъо.

ПIэ зэтедзагъэу ущыскIэ Iофым зи къызэримыкIыщтыр къо­джэдэсхэм къагурыIуагъ. Iофыгъохэм язэшIохынкIэ хэ­кIыпIэу щыIэхэм ахэр алъэхъух, еплъыкIэу яIэхэм къэлэ пащэхэр ащагъэгъуазэх. ЦIыф жъугъэхэм загъэчаны, Iофыгъохэм язэшIохын хэбзэ Iэшъхьэтетхэр фэгуIэхэ зыхъукIэ, кIэухышIухэм къафэкIон зэралъэкIыщтыр щы­Iэныгъэм къыгъэлъэгъуагъ. ПсышIопэ районым ит къоджэ цIыкIухэм адэсхэми ар дэгъоу къагурыIуагъ. ЫпэкIи къоджэ­дэсхэр ящыIэкIэ-псэукIэ нахь зэтырагъэпсыхьаным ыуж итыгъэх, ау гъогухэмрэ псырыкIуа­пIэхэмрэ ягъэцэкIэжьынкIэ, урамхэм ягъэнэфынкIэ афызэшIокIырэ хъатэ щыIагъэп. Хъыз­мэтшIапIэхэр зиехэр зэрэ­зэгурымыIохэрэм, социальнэ-­экономикэ проектхэм япхырыщынкIэ мылъку зэрямыIэм ыкIи нэмыкIхэм яягъэ къакIощтыгъ. Ау анахьэу яIоф кIэзымыгъэкIыщтыгъэр къоджэдэсхэм икъоу чаныгъэ къызэрэзхамыгъафэщтыгъэр, ежьхэм яIофыгъохэм язэшIохын районым ихэбзэ Iэ­шъхьэтетхэм, къоджэ админист­рациемрэ ТОС-мрэ яIофы­шIэ­хэм апшъэ зэрэралъхьэщтыгъэр ары.

Шъачэ Олимпиадэр 2014-рэ илъэсым зыщэкIо нэуж Iофхэр нэмыкI шъыпкъэу зэпыфэхэ хъугъэ. Къоджэдэсхэр хэбзэ Iэшъхьэтетхэм зэраIукIэхэрэм агу нахь къыIэтыгъ. Район Iэшъхьэтетхэр, муниципальнэ ха­бзэм ипащэхэр, депутатхэр IэпыIэгъу къазэрафэхъухэрэм ишIуагъэкIэ общественнэ IофышIэхэм ячаныгъи къыхэ­хъуагъ. ТIэкIу-тIэкIузэ ячIыпIэгъухэм ядунэееплъыкIэ ахэм зэрахъокIын алъэкIыгъ. ПIэ зэ­кIэдзагъэу узэдемыIэжьэу Iофыгъохэр зэшIопхын зэрэмылъэкIыщтыр цIыфхэм нэры­лъэгъу къафэхъугъ. ШъыпкъэмкIэ, узэрэфаеу зэкIэри псынкIэу зэпыфэрэп. Ау уегугъумэ Iофым хэкIыпIэ къызэрэфэб­гъотышъущтыр ашъхьэкIэ аушэтыгъ. Шъачэ иобщественнэ IофышIэхэм мы лъэныкъомкIэ опытэу яIэм осэшхо къыфашIы. ЧIыпIэ зыгъэIорышIэжьынымкIэ къулыкъуипшI пчъагъэмэ яIофышIэхэр край зэнэкъокъухэу ТОС-хэм зэхащэхэрэм мызэу, мытIоу ащатекIуагъэх, апшъэрэ чIыпIэхэр къащахьыгъэх.

Къуаджэу Хьаджыкъо и Чылэ хасэ итхьаматэу Шъыжъ Мусэ къызэрэтфиIотагъэмкIэ, общественнэ IофышIэхэм гъэмафи кIымафи зыпылъынхэ агъоты, гъэмафэр ары анахьэу Iофхэр зызэтырихьэхэрэр.

— Социальнэ-экономикэ Iофыгъо зэфэшъхьафхэр, къоджэ­дэсхэр зыгъэгумэкIыхэрэр зэ­рэ­зэшIотхыхэрэм нэмыкIэу, къуа­джэм иинфраструктурэ изегъэушъомбгъуни тыхэлажьэ, кIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэ­хэмрэ языгъэпсэфыгъо уахътэ нахь гъэшIэгъонэу зэхэщэгъэнымкIэ гъэсэныгъэмрэ культурэмрэ яIофышIэхэм IэпыIэгъу тафэхъу, урамхэр, социальнэ, туристическэ псэуалъэхэр къэ­бзэнхэм гъунэ лъытэфы, — къы­Iуагъ Чылэ хасэм итхьаматэ.

Чылэ хасэм и Совет хэтхэм ПсышIопэ районымрэ къоджэ псэупIэм иадминистрациерэ япащэхэм, къэлэ зэIукIэм идепутатхэм, Шъачэ иадминистрацие идепартаментхэмрэ икъулыкъу зэфэшъхьафхэмрэ бэмышIэу адыряIэгъэ зэIукIэгъум а Iофыгъохэми щатегущыIагъэх. Къуаджэхэу Къэ­лэжърэ Нэжъы­гурэ ащ фэдэ зэхахьэхэр ащыкIуагъэх.

«Ощхыпсыр зэрылъэдэщт ка­нализацие Зыхы урамымрэ пе­реулкэу Тхытамэрэ ащыгъэ­псыгъэн фае. Ощхышхо къызещхыкIэ ощхыпсыр гъогум рэчъэ, — ритхагъ ПсышIопэ районым ипащэу Олег Бурлевым инэкIу­бгъоу социальнэ хъытыум ащыриIэм. — УблэпIэ еджапIэ­щтыгъэм изытет къызэпытплъы­хьагъ. КIэлэцIыкIухэм атегъэ­псыхьэгъэ спорт секциехэр къо­джэдэсхэм мыщ къыщызэ­Iуахы ашIоигъу. А Iофыгъом изэ­шIохын къэлэ къулыкъухэр икъоу дэлэжьэнхэу сигуадзэхэм пшъэрылъ афэсшIыгъ. ЧIыпIэ­рысхэми заIудгъэкIагъ».

ТОС-м итхьаматэу Шъхьэлэ­хъо Щамсудин зэIукIэм хэлэ­жьэгъэ депутатхэмрэ Шъачэ иIэшъхьэтетхэмрэ ялъэIугъ Тхытамэ остыгъэхэр щыпылъэгъэнхэмкIэ, цифрэ эфир телевидением икъэтынхэм къуаджэм щеплъынхэ алъэкIынэу гъэпсыгъэнымкIэ, кIэлэцIыкIу, спорт джэгупIэхэм ягъэцэкIэжьынкIэ IэпыIэгъу къафэхъунхэу. Джащ фэдэу Нэжъыгу дэсхэм якъуа­джэ музей къыщызэIуахы, якъо­джэ гупсэ имэфэкI мы бжыхьэ хагъэунэфыкIы ашIоигъу.

ЦIыфхэр зыгъэгумэкIырэ Iо­фыгъохэри, ахэр загъэцэкIэщт пIалъэхэри ТОС-м ипаспорт датхэх.

— Къэлэ, край, федеральнэ программэхэм, лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэнкIэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэу зэрахьащтхэри ащ дэтых, — къыIуагъ Олег Бурлевым. — ТОС 39-рэ районым щызэхэщагъ. Ащ фэдэ зэIукIэхэм яшIуагъэкIэ зыгъэгумэкIырэ Iофыгъохэр псынкIэу чIыпIэрысхэм зэшIуахынхэ алъэкIы.

НэмыкI псэупIэхэми ащ фэдэ зэIукIэхэр ащыкIощтых, районым и ТОС-хэм яIофышIэхэр Шъачэ игенеральнэ планэу зэхагъэуцорэм тегущыIэщтых. Муниципальнэ хэбзэ Iэшъхьэтетхэр, депутатхэр, къэлэдэсхэр, специ­а­листхэр джыри дэлэжьэжьхэу цIыфхэр зытегущыIэхэкIэ, мэхьанэшхо зиIэ а документыр къихьащт илъэсым аштэщт. Ныбэ Анзор.