«Щытхъум игъогу – тэ титарихъ» зыфиIорэ автопробегым хэлэжьэрэ Ростов-на-Дону къикIыгъэ лIыкIо купыр тыгъуасэ Адыгэ Республикэм щыIагъ.

«Щытхъум игъогу — тэ титарихъ» зыфиIорэ автопробегым хэлэжьэрэ Ростов-на-Дону къи­кIыгъэ лIыкIо купыр тыгъуасэ Адыгэ Республикэм щыIагъ. Хэгъэгу зэошхом илъэхъан Кав­казыр нэмыц техакIохэм ащыухъумэгъэнымкIэ заор зыщыкIогъэ чIыпIэхэр Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм къакIухьэх. Рос­тов-на-Дону къыщырагъэжьа­гъэу Кавказым ит къэлэ зэфэшъхьаф­хэм ахэр якIуалIэх. Мэздэгу, Махачкала, Грознэм, Владикавказ, Эльбрус ыкIи нэмыкI чIыпIэхэм ащыIэгъахэх. Элиста къикIыхи Мыекъуапэ къыIухьагъэх, Кореновскэ нэужым кIощтых ыкIи Ростов-на-Дону агъэзэжьыщт.

Iофтхьабзэм ныбжьыкIэ нэбгырэ 30 хэлажьэ, ахэр апшъэрэ еджапIэхэм ащеджэх. Джащ фэдэу Сербием, Белоруссием, Донецкэ ыкIи Луганскэ народнэ республикэхэм ялIыкIохэри ахэтых. 1942-рэ илъэсым шышъхьэIум и 9-м нэмыцхэр Мыекъуапэ къыдэхьагъэх. 1943-рэ илъэсым щылэ мазэм и 29-м Мыекъуапэ, мэзаем и 18-м Адыгеир зэрэщы­тэу тидзэхэм шъхьафит ашIы­жьыгъэх.

Адыгеим икIи Хэгъэгу зэо­шхом нэбгырэ мин 80 хэлэ­жьагъ, ахэм ащыщэу мин 30-м ехъумэ къагъэзэжьыгъэп. Ахэм лIы­хъужъ­ныгъэу зэрахьагъэм ишыхьатэу тын лъапIэхэр къафагъэшъошагъэх.

Хэгъэгу зэошхом лIыхъужъныгъэ щызезыхьэгъэ тидзэкIолI­хэм яшIэжь зэрагъэлъапIэрэр къэгущыIагъэхэм къаIуагъ. Адыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет ипащэ игуадзэу Константин Щербаковым мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм мэхьанэшхо зэряIэр къыхигъэщыгъ. Кавказым щыпсэурэ цIыф лъэпкъхэр зэкъотхэу пыим зэрэпэуцужьыгъэхэр, къиныгъоу зэпачыгъэхэр къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм ра­шIэн зэрэфаер хигъэунэфы­кIыгъ.

Хэгъэгур къаухъумэзэ зыпсэ зытыгъэмэ зы такъикъэ афэшъы­гъуагъэх.

Кавказыр нэмыц техакIохэм ащыухъумэгъэнымкIэ заор зыщыIагъэр илъэс 80 зэрэхъурэм къыдыхэлъытагъэу мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэхащэх. Мы чIыпIэм щыкIогъэ зэпэуцужьым тарихъ мэхьанэшхо иIэу щыт. ТицIыфхэр зэкъотхэу, лIы­хъужъны­гъэ зэрахьэзэ тичIыгу къызэраухъумагъэр къыткIэхъу­хьэрэ ныбжьыкIэхэм алъыгъэ­Iэсыгъэныр, яхэгъэгу шIу арагъэлъэгъуныр, тарихъым ишъып­къагъэ къызэтегъэнэгъэныр ары зэхэщакIохэм пшъэрылъ шъхьа­Iэу яIэр.

Iофтхьабзэм пIуныгъэмкIэ мэхьанэ иIэу щыт, шIэжь яIэу ныбжьыкIэхэр пIугъэнхэм фэIорышIэ. Донецкэ ыкIи Луганскэ народнэ республикэхэм ащыкIорэ хэушъхьафыкIыгъэ операцием хэлэжьэрэ тидзэкIолIхэм зэрадырагъаштэрэр, мыщ ащыпсэурэ цIыфхэм мамыр псэукIэ яIэ зэрэхъужьыщтым яцыхьэ зэрэтелъыр зэхахьэм къыщаIуагъ.

ДЕЛЭКЪО Анет.

Сурэтыр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъ.