Наркоманием пэшIуекIогъэныр
Гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ организациехэм ачIэсхэм, кIэлэеджакIохэмрэ студентхэмрэ ясоциальнэ-психологическэ зытет иуплъэкIун фэхъугъэ кIэуххэм, хэбзэнчъэу наркотикхэр зэрагъэзекIохэрэм пэуцужьыгъэнымкIэ культурэм иучреждениехэм Iофтхьабзэу зэрахьэхэрэм ыкIи нэмыкI Iофыгъохэм щатегущыIагъэх терроризмэм пэшIуекIорэ комиссиеу республикэм щызэхэщагъэм джырэблагъэ иIэгъэ зэхэсыгъом.
Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, Адыгеим и Премьер- министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу КIэрэщэ Анзаур, АР-м ипрокуратурэ, МВД-м, УФСБ-м япащэхэр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, Адыгэ республикэ наркодиспансерым, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр.
Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ ипащэ, АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэ къызэраIуагъэмкIэ, мы илъэсым зыныбжь имыкъугъэ нэбгыри 4-мэ наркотикхэм япхыгъэ бзэджэшIагъэхэр зэрахьагъэхэу къыхагъэщыгъ. Илъэс еджэгъум социальнэ-психологическэ уплъэкIунэу ашIыгъэм студентхэм ыкIи кIэлэеджакIохэм япроцент 85-рэ фэдиз къыхиубытагъ. Ушэтыным икIэуххэм нафэ къызэрашIыгъэмкIэ, нэбгырэ 384-кIэ ащ фэдэ бзэджэшIагъэм хэщагъэ хъунхэм ищынагъо ашъхьащытэу къыхагъэщыгъ. Ахэм уплъэкIун тедзэхэр адызэрахьагъэх. Мы илъэсым зыныбжь имыкъугъэхэмкIэ комиссием IэтэхъуитIу психиатр-наркологыр къяплъынэу ыгъэкIогъагъ. Ахэм зэдэгущыIэгъу гъэнэфагъэхэр адашIыгъэх.
Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ социальнэ-психологическэ уплъэкIуным фэгъэзэгъэщт цIыфхэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэнэу.
«НыбжьыкIэхэм азыфагу наркоманием зызэрэщиушъомбгъурэм къыпкъырыкIырэ гумэкIыгъохэр ары анахьэу зэхэсыгъом анаIэ зыщытырагъэтын фаехэр. ЕджакIохэм ыкIи студентхэм а уз щынагъом пыщагъэхэм япчъагъэ нахьыбэ мышIыгъэнымкIэ адызэрахьэрэ Iофтхьабзэхэр агъэлъэшынхэ фае. МыщкIэ чIыпIэхэм яIэшъхьэтетхэм, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм, психологхэм, ны-тыхэм, наркологхэм ыкIи общественнэ организацием акIуачIэ зэхэлъэу Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэшIуамыххэ хъущтэп. ПIуныгъэ IофшIэнымкIэ пшъэдэкIыжь зыхьыхэрэми нахь тэрэзэу а лъэныкъом анаIэ тырагъэтын фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
Хэбзэнчъэу наркотикхэр къызэрэрагъэкIокIхэрэм пэуцужьыгъэным пае культурнэ-просветительскэ учреждениехэм Iофэу ашIэрэм къытегущыIагъ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ ипащэ. Мы илъэсым наркотикхэм апэшIуекIорэ Iофтхьабзэхэр къыдэзылъытэхэрэ видеороликхэр кинохэм яублэгъум арагъэлъэгъухэзэ ашIыщт. Илъэс къэс муниципалитетхэм якинозалхэм Iофтхьабзэу «Кинематограф против наркотиков» зыфиIорэр ащэкIо. Мы илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу Iофтхьэбзэ 560-м ехъу зэхащагъ, ахэр зыфэгъэхьыгъэхэр ешъонымрэ наркоманиемрэ тицIыфхэр ащыухъумэгъэнхэр, щыIэкIэ-псэукIэ тэрэзыр пропагандэ шIыгъэныр ары.
«Пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр Iэтахъохэм гаджетхэр бэрэ амыгъэфедэнхэр, урамым зэрарэу къыхьын ылъэкIыщтым ыкIи мыхъо-мышIэгъэ зэфэшъхьафхэм ащыухъумэгъэнхэр ары. Общественностым илIыкIохэу нахь шъхьэкIэфэ ин зыфашIыхэрэр мы IофымкIи къызфагъэфедэнхэ фае. Культурэм иучреждениехэм яинфраструктурэ хэпшIыкIэу дгъэкIэжьыгъ, ахэри амал зэриIэкIэ нахь игъэкIотыгъэу а IофшIэным къыхэтымыгъэлажьэхэ хъущтэп», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец къыIотагъ наркотикхэм апэшIуекIорэ форумым изэхэщэнкIэ республикэм ипащэ къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъухэрэм фэгъэхьыгъэу. ЗэрэгугъэхэрэмкIэ, мы илъэсым чъэпыогъум ар зэхащэщт, Къэралыгъо филармонием ар щыкIощт, IэпэIэсэныгъэ ин зиIэ IофышIэхэр, кIэлэеджакIохэр ыкIи студентхэр бэу ащ къырагъэблэгъэщтых. Наркотикхэм апэшIуекIогъэнымкIэ социальнэ роликхэр ыкIи репортаж хэушъхьафыкIыгъэхэр къагъэлъэгъощтых. Муниципальнэ образование пстэуми яныбжьыкIэхэр нахьыбэу къыхагъэлажьэхэзэ а Iофтхьабзэр зэхащэнэу республикэм и ЛIышъхьэ пшъэрылъ къыгъэуцугъ.
Гъэмэфэ зыгъэпсэфыгъохэм ялъэхъан гъэсэныгъэм, псауныгъэм икъэухъумэн, культурэм ыкIи спортым ялIыкIохэр хэлажьэхэзэ, наркотикхэм апэшIуекIорэ IофшIэным нахь зырагъэушъомбгъун зэрэфаем игъэкIотыгъэу КъумпIыл Мурат къытегущыIагъ. МыщкIэ гурыгъэIон IофшIэныр агъэлъэшынэу, «группа риска» зыфаIорэм къыпкъырыкIхэзэ социальнэ-психологическэ уплъэкIунэу зэхащэхэрэм якIэуххэм ялъытыгъэу а IофшIэныр агъэлъэшынэу пшъэрылъ къыгъэуцугъ.