Тихэку къыщыдэкIрэ тхылъхэр икъу фэдизэу къытIэкIэхьанхэ амал тиIагъэп. Арэу щытми, джа зэдгъэгъотыгъэ тIэкIум мэхьэнэ ин еттыгъ, зэо мэхъаджэм итхьамыкIагъо, текIоныгъэшхом игушхуагъэ бэрэ къазэрэха­фэ­щтыгъэр тымыгъэшIэгъон тлъэкIыщтыгъэп.

Хьау, Советскэ Союзым ихэгъэгу имызакъоу дунайри фашистхэм къызэрагъэлыгъэр тамыгъэджыгъэу, тымышIэу щытыгъэп.

Шъыпкъэр пIощтмэ, уихэгъэгу, уичылэ къащыхъурэ тхьамыкIагъом фэгъэхьыгъэ тхыгъэхэм уяджэнымрэ машIом хэтыгъэ­хэм, ащ илыуз, иуIагъэ непи зытелъхэм анэгухэм къарыб­джыкIыныр, шъузабэхэм янэпс­хэр къашIуакIозэ, амакъэхэр кIэзэзызэ къаIотэжьырэмэ уядэ­Iуныр сыдэуи зэфэмыдаха?! Ей, ей хэкупэс адыг! Сыдэуи ба птехъыкIыгъэр! Плъапсэ сыдэуи пыта, сыдэуи гъэхъэгъэ­шIухэр пшIыгъа! Тэ, хэхэсхэр, зичIыгужъ къэзгъэзэжьыгъэхэр сыдэуи тынасыпышIуа! Ары, плъапсэ мыпытэ дэдагъэмэ, хэхэсхэмкIэ тинасып темыкIогъагъэмэ, птехъыкIыгъэхэм сыдэу укъялыныя? Хэкур къытфэуухъумэн, республикэ зиб­гъэIэн плъэкIыныя?!

О хэкупэс адыгэу сиIубыжъый! Сегупшысэшъ, сыдэуи угушхуа, тхьа­мыкIагъохэм зябгъэцIыцIыгъэп, гъэры зябгъэшIыгъэп. Пщыгъу­пшагъэхэп, ау узэплъэкIыжьыгъэп… УапэкIэ уплъагъ, усэхэр, романхэр птхыгъэх, орэдхэр зэхэплъхьагъэх, IорIуатэхэр уугъоижьыгъэх. Нартхэр зэфэпхьысыжьыгъ, лъэпкъым уфэпсэуныр апэ ибгъэшъыгъ.

Хэгъэгур къызыоджэми, ащ иухъумакIохэм, пыим пэуцужьыщтхэм уадежьагъ. Зын къылъфы­гъэм фэдэу пыим шъупэуцу­жьыгъ. Фашист мэхъаджэм, хэгъэгури, дунайри щышъуухъу­магъэх. Упсэ уеблэжьыгъэп. ЛIыхъужъхэм ауж зыкъибгъэнагъэп, апэрэ лIыхъужъыцIэр къэблэжьыгъ…

Хэхэсым щыпсэухэрэ уилъэп­къэгъухэри IэкIыб пшIыгъэхэп. Ным ибыдзыщэ аIуфагъэпышъ, джадэхэми зэрэкIочIаджэхэм гу лъыптагъ. Зэрэфитыджэхэр къыдэплъытагъ, лъэпкъыбзэр зэ­раIэкIэзыгъэр пIапэ епщэкIыгъэп. Ащыщэу Iум-пэм укъэзышIыгъэхэми уямыпэгэкIыныр пфызэшIокIыгъ. Лъапсэм узэрисым гукIуачIэ хэбгъотагъ. Уигу­хэлъхэр Урысыем иIэшъхьэтетхэм алъыбгъэIэсынхэ, агурыбгъэIонхэ плъэкIыгъ. Хэхэс къош­хэм пIэ афэпщэигъ, къеб­гъэб­лэгъагъэх, хэкур яб­гъэ­гъоты­жьыгъ.

О хэкурыс адыгэу тилъапI! Тэ, хэхэсхэмкIэ, хэхэсыгъэхэмкIэ сыдэуи ба уичIыфэу тте­лъыр. Сыдэуи бэ дэда!.. Тинасып къыхьына изы Iахь нэмыIэми шIукIэ пфэтшIэжьыныр?

ЗэрэтлъэкIыкIэ къэпкIугъэ гъогууанэм щыгъуазэ зытэшIы, уихьылъэ къыбдэтэIэты, гуузыр къыбдэтэщэчы, гушIуагъор къыб­дэтэгощы, тэгъэбагъо.

Илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ мыкIодыжьыщт полкым сызэрэхэлэжьэгъагъэр бэрэ сыгу къэкIыжьы. Хэгъэгур къыухъумэзэ зыпсэ зытыгъэ сятэжъ, сянэжъ, сятэ ятэш, ятэшыпхъу, тиунэкъощ горэм исурэт Iэтыгъэ зэрэсымыIыгъым иукIытагъо сыгу къыфызыгъ. Ерагъэу цIыф­хэм садэкIуагъ, садэхъугъ. УкIы­тагъом гъэры сишIыгъ, сыкъыIэкIэкIын слъэкIырэп. ЦIыкIу-цIыкIоу мыкIодыжьыщт полкым сакъыхэкIошъы, гъогу напцэм сытеуцо, сахэплъэ. СинэIуасэ горэ зыслъэгъукIэ зэрэслъэкIэу сIэхэр дэсэщае, сэлам есэхы, синэплъэгъу псынкIэу десэгъэзэкIы.

Аузэ, полкым хэт тиунэкъощ бзылъфыгъэр сэлъэгъу. Ежьыми сыкъешIэжьы, къысэчъалIэ… Ежь ятэжъ сэ сиунэкъощ. Илъэ­сишъэ зыгъэшIэгъэ лIышхом исурэт нахь лъагэу къеIэты… Сыгу тIэкIу мэзагъэ… Джы нахь фитэу жьы къэсэщэ. Сыгоуцоныр сфэукIочIырэп, сэгъэкIо­тэжьы, купым хэкIуадэ…

Урамым тезэрэмыгъэфэжьырэ мыкIодыжьыщт полкым сыхэплъэ, сынэхэр мэплъызых, гуузым нахьи гушIуагъом къырифыжьэгъэ нэпсыцэхэр сынэгушъхьэхэм къятэкъохых… ТиусэкIо тхэкIо цIэрыIоу Мэщ­бэшIэ Исхьакъ шIудэдэ слъэ­гъурэ иусэ щыщ сатыриплIыр къызжэдэзы:

«Мамырми непэ тэ тихэгъуашъхьэ ГухэкI гукъаор нэмыкIы къуап. Шъхьафит фэхыгъэу гъа­шIэр зикъашъхьэм ШъумышIэу щытэп тыригугъапI». Ау зыми зэхезгъэхырэп…

МэщфэшIу Нэдждэт.