Неущ имэфэкI хегъэунэфыкIы зэлъашIэрэ предпринимателэу, меценатэу, къэралыгъо ыкIи политическэ IофышIэшхоу, дунаим анахь хъызмэтшIэпIэ инэу тетхэм ащыщэу, дышъэм икъычIэхын дэлэжьэрэ компаниешхоу «Полюс» зыфиIорэр зыгъэ­псыгъэу, 2002 — 2007-рэ илъэсхэм Адыгеим ипэщагъэу Шъэумэн Хьазрэт.

Зы лъэхъан горэм, ­илъэсипшI пчъагъэкIэ узэ­кIэIэбэжьмэ, ащ ыцIэ дышъэ къычIэхыным епхыгъэу Iоф зышIэхэрэр ары нахьыбэу зышIэщтыгъэр. Непэ зэрэщытыр нэмыкI шъыпкъ. Шъэумэн Хьазрэт шIушIагъэу иIэр зэрэбэдэдэм къыхэкIэу, ахэм ягугъу къэпшIынэу къызебгъа­жьэкIэ, промышленностэу илъэсыбэрэ зыхэтыгъэм щагъэфедэрэ шIыкIэ зэфэшъхьафхэм яавторэу зэрэщытыри, бизнесым гъэхъа­гъэу щыриIэхэри, полити­кэм зэрэхэтыгъэри ахэм акIыб мэхъух.

Шъэумэн Хьазрэт Красноярсэ краим, ащ икъа­лэхэу Красноярскэ, Енисейскэ яцIыф гъэшIуагъ, «Хэгъэгум ыпашъхьэ гъэ­хъагъэу щыриIэхэм апай» зыфиIорэ орденым иятIо­нэрэ ыкIи ящэнэрэ шъуа­шэхэр, «За честь и доблесть» зыфиIорэ орденыр, «Щытхъум и Тамыгъэ», Адыгэ Республикэм итын анахь лъапIэу «Адыгеим и Щытхъузе­хьэр», нэмыкIхэр къы­фа­гъэшъошагъэх. 2005-рэ илъэсым ар «Илъэсым и Президент» хъугъагъэ, Урысыем итын анахь лъа­пIэу «Российский национальный Олимп» зыфи­IорэмкIэ къыхагъэщыгъ. Лъэпкъ тынэу «Человек года» зыфиIорэм ар илау­реат, «Пшызэ шъолъыр IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъ» щытхъуцIэр къыфагъэшъошагъ.

Арэу щытми, ар щытхъур зимыкIэсэ цIыф къызэрыкIу. Пащэхэм шъхьащэ афишIын шэн иIэп, щытхъуцIэхэм ягугъу ышIэу зыпарэми зэхихыгъэп, мылъкоу, амалэу иIэми, адыгэхэм яIуа­кIэу, дышъэм ыIэ зэрэхэлъыми ар пагэ ашIыгъэп. СыдигъокIи ибаиныгъэу ылъытэрэр шIушIэгъабэу иIэр ары. «Укъэзыгъэбаирэр уиджыбэ илъыр арэп, цIыфхэм афапшIэрэр ары нахь», — еIо ащ.

«Шъэумэн Хьазрэт щысэте­хыпIэ пшIын зытефэрэ щыIэныгъэ гъогу къыкIугъ. Тыдэ щыIэми, цIыфхэм ишIуагъэ аригъэкIыныр пстэумэ апшъэ зышIырэ цIыф. Iофэу пшIэрэми, гукъэкIэу уиIэхэми, угукIэ узэгупшысэрэми цIыфхэм шIуагъэ къафахьын фаеу елъы­тэ. IофшIэныр шIу плъэгъоу, теубытагъэ пхэлъэу епхьыжьагъэр ищыкIагъэм нэбгъэсын шэн уиIэмэ гъэхъа­гъэхэр зэрэпшIыщтхэр, лъытэныгъэ къызэрэблэжьыщтыр Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом къеушыхьаты. Ар цIыфхэр шIу зылъэгъурэ цIыф, а шIулъэгъур мыкIосэжьынэу фэсэIо. Тырэгушхо зэрэадыгэм, тиреспубликэ къызэрэщыхъугъэм» — къытхыгъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Шъэумэн Хьазрэт фэгъэхьыгъэу. Хъугъэ-шIэгъэ зэфэшъхьафыбэхэмкIэ, IофшIэгъэ гъэшIэгъон­хэмкIэ баеу щыIэныгъэ гъогу ащ къыкIугъ. ЩыIэныгъэм «ыутхыпкIыгъ», къиныбэ ыпэкIэ къикIыгъ, цIыфыр псаоу къы­хэкIыжьыныр шIошъгъэхъу­гъуаеу чIыпIэ къиныбэмэ арыфагъ, ау а ушэтыпIэхэм ыгу агъэкIодыгъэп, апсыхьагъэу, Iофэу рихьы­жьэрэр ищыкIагъэм нигъэсын шэнэу хэлъыр нахь агъэпытагъэу сыдигъокIи къахэкIыжьыгъ.

Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом, джыри цIыкIузэ, тхьамыкIэгъо Iофэу зыхэфагъэм ыпкъ къикIэу ынэхэм амылъэгъужьы хъугъагъэ. Ау ащ пае къэмынэу, зы­нэхэм амылъэгъухэрэр еджэнхэ алъэкIыным фытегъэпсыхьэгъэ пластинэр ыгъэфедэзэ, еджакIэ зэригъэшIэгъагъ. Ар зэрэмыIэшIэхыгъэр нафэ, ау къыдэмыхъоу ыуж икIыгъэп. Къиным къызэримыгъащтэрэр, пэрыохъу пстэумэ апэшIуекIозэ ыпэ ригъэхъун шэнэу хэлъыр джащыгъум къэлъэгъогъагъ.

Ежь къызэриIотэжьырэмкIэ, инасып къыхьи ынэхэр зызэтеуцожьхэм, тхылъэу зэджагъэр бэдэд. Ахэм зэу ащыщыгъ Джек Лондон итхылъэу дышъэ къы­чIэхыным ыуж итхэу Аляскэ Iоф щызышIагъэхэм афэгъэхьыгъэр. Ащ зыIэпищагъэу мызэу, мытIоу кIиджыкIыжьы зэхъум ищыIэныгъэ зэрипхыщт сэнэхьатыр джыри ышIэщтыгъэп. Арэу щытми, дышъэ къычIэхыныр Тхьэм ынэтIэгу къызэрэритхагъэр арын фай а тхылъыри ыпэ къызкIифэгъагъэр.

Шъэумэн Хьазрэт ицIыкIу­гъом къыщегъэжьагъэу зекIо кIоным, хъугъэ-шIэгъэ гъэшIэгъонхэр, ары пакIошъ, щынагъохэр зэпи­чынхэм, лIыблэнагъэ зищыкIэгъэ Iофхэм ауж итыным кIэхъопсыщтыгъэу ежь къеIотэжьы. А зэкIэ къызэрэдэхъугъэри нафэ.

Дзэ къулыкъур къалэу Севастополь щихьыгъ. Ежь къызэриIотэжьырэмкIэ, ар къызеухым занкIэу ядэжь мыкIожьэу ишъэ­огъухэм заригъэгъэдаIуи, Севернэ Ледовитэ океаным хэт хыкъумэу Врангель ыцIэ зыхьырэм кIуагъэ. Ар джы къызэрэтIорэм фэдэу IэшIэх зэрэмыхъу­гъэр нафэ. Зэныбджэгъу купэу зэдежьагъэхэм картэм еплъы­хэмэ а хыкъумыр зыдэщытыр къызэрэхагъэщыщтыгъэм нэмыкIэу ащ узэрэкIощтым хэшIыкI фыряIагъэп. КIымафэу ежьэгъа­гъэх. Гъогу Iахь горэ закIукIэ, псэупIэу зынэсыгъэхэм къыщыуцухэмэ, ахъщэу ыпэкIэ зыфэещтхэр къыщалэжьымэ, ягъогу техьажьыхэзэ, къинкIэ нэсы­гъэх. Къагъэзэжьынэу ары гухэлъэу яIагъэр, ау ар ашIагъэп, къэуцугъэх. Дышъэ къычIэхынэу Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом ищыIэныгъэ зэрипхыгъэм хэхьаными ары егъэжьапIэ фэхъугъэр.

Илъэсрэ Iоф ышIагъэу дзэ къулыкъу ужым ядэжь зэрэмыкIожьыгъэр къехьылъэкIэу ыуб­лагъ. ИчIыгужъ къыгъэзэжьынэу лъэIу тхылъ ытхи IофшIапIэм къыIукIыжьыгъэу, янэ лъэшэу фэзэщыгъагъэу ары къызэри­Iотэжьырэр, нэмыкI чIыпIэ джы­ри илъэсныкъо горэм Iоф щи­шIэнэу къелъэIугъэх… Илъэсныкъор илъэс 37-у зэпыщыгъэ хъугъэ.

Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом дышъэ къычIэхыным епхыгъэ сэнэхьат пстэур къызэпичыгъ. Ар водителыгъ, бырыуакIохэм ахэтыгъ, бульдозерым тесыгъ, дышъэм лъыхъурэ рабочэу Iоф ышIагъ, етIанэ мастерым нэси, нэужым инженер хъугъэ. Зэхэ­щэ­кIо IэпэIасэу зэрэщытым ишIуагъэкIэ илъэс 29-рэ нахь ымыныбжьэу дышъэ къызщы­чIахырэ артелэу «Восход» зыфиIорэм итхьаматэу агъэнэ­фагъ, ащ ыуж илъэсищырэ «Союз» зыцIэ артелэу Чукоткэ щыIэм пэщэныгъэр дызэрихьагъ.

Чукоткэ ежь изакъоу къэнэгъагъэу къеIотэжьы Шъэумэн Хьазрэт. ХъызмэтшIапIэу зипащэр бжыхьэ-кIымэфэ чъыIэхэм дышъэм лъыхъунэу хъугъагъэ. ЧIыгур агъэфабэзэ гъучIыр къычIахыщтыгъэу къеIотэжьы. ХъызмэтшIапIэу Хьазрэт Мэджыдэ ыкъор зипащэм Чукоткэрэ Магаданрэ дышъэ зычIэлъ ячIыпIэ анахь къинхэм Iоф ащишIагъ. А уахътэу ащ зыщыщыIагъэм хъугъэ-шIэгъэ тхьамыкIэгъуабэми ахихьагъ. Ошъогум къихъу­хьэгъэ хъугъэ-шIэгъэ тхьамыкIагъом щэгъогогъурэ хэфагъ, тракторым тесэу псыхъом телъ мылым пхырызыгъагъ… Вертолетэу зэрысыр псыхъоу Колыма зыхафэм псаоу къикIыжьыгъ, ау зыщефэхыгъэхэ чIыпIэм пэчыжьэу псыхъо чъэрым Iуихи, Тайга мазэрэ хэсын фаеу хъу­гъагъэ. Зыми къыгъотыжьыгъа­гъэп, ежь-ежьырэу къыхэкIыжьыгъагъ.

Ащ ыуж щыIэныгъэм Красноярскэ краим ыхьыгъ. Илъэсыбэрэ ащ щыпсэугъ, Iоф щишIагъ. 1980-рэ илъэсым Северо-Енисейскэ «тайгам» дышъэ къычIэзыхырэ артелэу «Полюсыр» щегъэпсы. 1993-м артелыр лъэхъаным диштэрэ шIыкIакIэхэр зыщагъэфедэрэ компаниешхоу, зэфэшIыгъэ акционер обществэ мэхъу. 2001-рэ илъэсым нэс Шъэумэн Хьазрэт ащ пэщэныгъэр дызэри­хьагъ. А илъэсхэм предприятием гъэхъэгъэ инхэр ышIыгъэх. Зы нэбгырэм телъытагъэу дышъэу къычIахырэмкIэ «Полюсым» дунаим апэрэ чIыпIэр щиубытыщтыгъ. Хэгъэгум зэпстэумкIи къыщычIахырэм ипроцент 20-р ары къэзытыщтыгъэр. Шъэумэн Хьазрэт IофшIэным дакIоу ишIэныгъэхэм етIупщыгъэу ахигъа­хъозэ, ежь ишIушIагъэкIэ ды­шъэм икъычIэхын епхыгъэ шIыкIакIэхэр апэрэу Урысыем щагъэфедэнхэу рагъэ­жьагъ.

Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом къыгъэшIагъэм зыпари зыми къыIихыгъэп ыкIи, джы непэ къызэраIоу, «приватизацие» ышIыгъэп. ИIэр зэкIэ ежь-ежьырэу къылэжьыгъ, ыгъэпсыгъ. Хэгъэгу зэошхо ужым иилъэс къинхэм икIэлэгъу къахиубы­тагъ. Ар къуа­джэу Афыпсыпэ 1937-рэ илъэсым къыщы­хъугъ, щапIугъ. КъызэриIотэ­жьырэмкIэ, зимыIэм удеIэн зэрэфаер ицIыкIугъом къыщыублагъэу къыгурызыгъэIуагъэр ят. Ар шIокI зимыIэ Iофэу ыгу игъашIэм илъ.

Непэ тэ «благотворительность», «меценатство» зыфа­тIохэрэм 1970-рэ илъэсхэм къащыублагъ Шъэумэн Хьазрэт запылъыр. Красноярскэ краим илъэс 35-у Iоф зэрэщишIагъэм ащ щыпсэухэрэм IэпыIэгъу зэрафэхъугъэм ипчъа­гъэ къэIогъуай, мылъкукIэ къэплъытэмэ, сомэ миллиардхэм уанэсыщт.

Гъогухэр, лъэмыджхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, тхьэлъэ­IупIэхэр, еджапIэхэр афишIы­гъэх, псэолъэ зэфэшъхьафыбэмэ ягъэкIэжьын, псэупIэхэм язэтегъэпсыхьан мымакIэу иIахь ахилъхьагъ. Джащ фэдэу ащ Красноярскэ иакадемиеу шъо зэфэшъхьафхэр зиIэ гъучIхэм адэлажьэрэм, имэкъумэщ ыкIи кIэлэегъэджэ университетхэм ахъщэ IэпыIэгъу аритыгъ.

Шъэумэн Хьазрэт ишIушIэ фонд къыхэхыгъэ мылъкукIэ ныбжьыкIэхэм апае лицей къа­лэу Красноярскэ щагъэпси, 2003-рэ илъэсым къызэIуахыгъэу Iоф ешIэ. КIэлэцIыкIу ибэхэмрэ лъыплъэн зимыIэу къэнагъэхэмрэ зыщаIыгъхэ Унэу Красноярскэ щаригъэшIыгъэм нахь дахэ щымыIэу къаIо. «Ро­зо­вый дворец» аIозэ къэлэ­дэсхэр ащ еджэх. Ар анахь зэрыгушхорэ псэуалъэу аригъэ­шIыгъэхэм ащыщ.

Красноярскэ 2017-рэ илъэсым къыщыублагъэу имэрэу Сергей Есиным Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом фэгъэхьыгъэу къызэритхыгъэмкIэ, ащ аригъэшIыгъэ псэуалъэхэр ятеплъэкIи, амалышIоу яIэхэмкIи адрэхэм афэдэхэп. Ежь иIэшIагъэ зэрэ­хэлъыр пшIэнэу лъэуж зэкIэми къащигъэнагъ. Шъэумэн Хьазрэт елъэIухэзэ зы псэуалъэ рагъэшIыгъэу щытэп, къалэм ипащэ къызэрэхигъэщырэмкIэ. ЩыкIагъэ зэрэщыIэм щыгъуазэ зыхъу­кIэ, ежь-ежьырэу ыпшъэ рилъхьажьызэ зэкIэ аригъэшIыгъ. Непэ къызнэсыгъэми къалэу илъэсыбэрэ зыщыпсэугъэм иIофхэм ынаIэ атет.

— Красноярскэ краимрэ къалэу Красноярскэрэ IэпыIэгъу зэрафэхъугъэм зыгорэ къыкIэкIожьынэу Хьазрэт Мэджыдэ ыкъор ныбжьи ежагъэп. Ащ ипроектхэр мэфэ псаурэ къэплъытэнхи плъэкIыщт. ЦIыфэу зищыкIагъэм IэпыIэгъу фэхъу­шъугъэмэ, ащ гухахъо хегъуатэ. МеценатыцIэр ифэшъошэ дэдэу сэлъытэ. Хьазрэт Мэджыдэ ыкъор меценатствэм, шIушIэ Iофым, цIыфыгъэм яшапхъ. Сэ сшъхьэкIэ ащ тиIофшIагъэхэм уасэу къафишIыщтым сыдигъокIи сежэ, сиупчIэжьэгъу, ащ игущыIэ пстэумэ апшъэ сэшIы. КъызытщытхъукIэ, сянэ-сятэхэр къысщытхъугъэхэм фэдэу къысщэхъу, — къыIуагъ ащ.

Мы краим изакъоп ащ ишIушIэ IэпыIэгъу зынэсыгъэр. 1970-рэ илъэсхэм, джыри Чукоткэрэ Якутиемрэ ягъунапкъэхэм адэжь Iоф щишIэзэ, ащ щыпсэухэрэм шъыхьэлым иIугъэкIынкIэ лъэшэу адеIэгъагъ. А чIыпIэм шъыхьэхэр бэу щаIыгъых, ахэр цIыфхэм мылъку къэкIопIэ дэгъу зэрафэхъущтыр, псэукIэ амалэу яIэр нахьышIу зэришIыщтыр къыдилъытэхи, ишIуагъэ аригъэ­кIыгъагъ.

Джащ фэдэу Шъэумэн Хьазрэт Москва ыкIи Санкт-Петербург ягорнэ институтхэм ахъщэкIэ адеIагъ. Санкт-Петербург ыныбжь илъэс 300 зэрэхъурэм ипэгъокIэу дышъэ килограмми 140-рэ аритыгъ, Урысыем икъэ­лэ шъхьаIэ дэт чылысэу «Храм Христа Спасителя» зыфаIорэм игъэкIэжьын пае килограмм 350-рэ афитIупщыгъ. Ащ фэдэу зигугъу къэпшIын плъэкIыщтыр бэ, зы тхыгъэкIэ зэкIэ къэпIотэшъущтэп.

Шъэумэн Хьазрэт 2002-рэ илъэсым Адыгеим и ЛIышъхьэу (ащыгъум Президент зэрэщытыгъэр) зыхадзыр ары Красноярскэ краир къызибгынагъэр. Ау Сыбыр щыIэу, ащ ичIыопс ибаиныгъэ зэригъашIэ зэхъуми ичIыгужъ зы такъикъи щыгъу­пшагъэп. Адыгеим и Президент джыри мыхъугъэу Красноярскэ краим къэтызэ и Родинэ цIыкIу ынаIэ тетыгъ, республикэм ищыIэныгъэ къыхэлажьэщтыгъ, IэпыIэгъу мымакIэу къыритыгъ. Ары хэдзынхэм ахэлэжьэнэу икандидатурэ къызегъэлъагъом зэIукIэгъоу цIыфхэм адишIыгъэ­хэм къащиIуагъэхэм, гугъапIэу къаритыгъэхэм цыхьэ афашIи, нахьыбэм амакъэ зыкIыфатыгъагъэр.

Охътабэ темышIэзэ зэрэщыгугъыгъэхэри къыгъэшъыпкъэ­жьыгъ. Зытехьагъэр мэзэ заулэ нахь мыхъугъэу Адыгеим ипсыхъохэм псэу адэтыр къадэкIи, псэупIэ пчъагъэмэ акIэхьэгъагъ. А лъэхъаным унэ имыIэжьэу къэнэгъагъэр бэ, социальнэ псэуалъэхэм иягъэ аригъэкIыгъагъ, инфраструктурэр ыгъэфыкъогъагъ.

Федеральнэ гупчэм къытIупщыщт ахъщэм емыжэу Шъэумэн Хьазрэт елбэтэу псыр псэупIэхэм адаригъэщи, къаригъэгъэкъэбзэжьыхи, икIэрыкIэу унакIэхэр афишIыжьыгъагъ. Ныбжьи ащ фэдэ псэуалъэ иIэным емыжэгъабэ унэ дэгъу­хэр яIэхэу джы мэпсэух. Ащ имызакъоу, ашхыщтыри, анахь ящыкIагъэхэри зэпыу имыIэу аIэкIэгъэхьэгъэнхэм ыуж итыгъ.

Президент IэнатIэм зыIохьэм, республикэр банкрот хъугъэу ыштэгъагъ. Илъэситфым Iоф­хэр нэмыкI шъыпкъэу зэри­хъокIыгъэх. Шъэумэн Хьазрэт лъытэныгъэу къыфашIырэм ишIуагъэкIэ мэхьанэшхо зиIэ Iофыбэ зэшIохыгъэ зэрэхъугъэр, тишъолъыр социальнэ- экономическэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фытегъэпсыхьа­гъэу ышIагъэм имызакъоу, адыгэ лъэпкъ культурэм, бзэм ыкIи шэн-хабзэхэм язегъэушъомбгъун лъэшэу ынаIэ зэрэтетыгъэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ипсалъэ къыщыхигъэщыгъ.

Хьазрэт Мэджыдэ ыкъор Адыгеим и Президент IэнатIэ зыщыIутыгъэ уахътэм социальнэ псэолъабэ, сымэджэщ­хэр, поликлиникэхэр, еджапIэхэр кIэу аригъэшIыгъ, аригъэгъэцэкIэжьыгъ, Къэралыгъо академическэ къэ­шъокIо ансамблэу «Налмэсым», нэмыкI творческэ купхэм ахъщэкIэ мымакIэу адеIагъ.

Джащ фэдэу къызщыхъугъэ къуаджэу Афыпсыпэ «Я XXI-рэ лIэшIэгъум иклиникэкIэ» еджагъэхэу лъэхъаным диштэу зэтегъэпсыхьагъэу сымэджэщ дигъэуцуагъ, илъэс пчъагъэри ащ ахъщэ къыфитIупщыгъ. ЦIыфэу Хьазрэт Мэджыдэ ыкъом мылъкукIэ ишIуагъэ зэри­гъэкIыгъэхэм, ипсауныгъэ зэщы­къуагъэу, ар зэтыригъэуцожьыным пае ахъщэ зыфигъэкIуагъэ­хэм япчъагъэ къэIогъуай.

Илъэс къэс ТекIоныгъэм и Мафэ ипэгъокIэу ветеранхэм ахъщэ шIухьафтынхэр афишIыгъ, кIэлэегъаджэхэм япрофессиональнэ мэфэкI пайи ащ тетэу афэгушIуагъ, ИлъэсыкIэ мэфэкI ыкIи илъэсыкIэ еджэгъу пэпчъ кIэлэцIыкIухэм шIухьафтынхэр афишIыгъэх, еджапIэм чIэхьащтхэм ящыкIагъэр афищэфыгъ… Хы ШIуцIэ Iушъом щыпсэурэ шапсыгъэхэми ар анэсыгъ. Ахэм электричествэмкIэ къиныгъоу яIэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм пае ащ ищыкIэгъэ оборудованиер афигъэуцугъ.

Непэ къызнэсыгъэми респуб­ликэм исхэр Шъэумэн Хьазрэт щыгъупшэхэрэп. Ветеранхэм къафишIэщтыгъэр зыпарэкIи зэпигъэугъэп, гузэжъогъу чIыпIэ ифагъэу нэбгырабэ еуалIэшъ, IэпыIэгъу къыримытэу зыпари къыIуигъэкIыжьырэп.

2020-рэ илъэсым зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэр Урысыем къызехьэми, респуб­ликэр IэпыIэгъунчъэу къыгъэнагъэп. Ар къызэузыгъэхэм ащяIэзэнхэу поселкэу Инэм госпиталь ежь имылъкукIэ щаригъэгъэпсыгъ, оборудованиеу, нэмыкI псэуалъэу ящыкIагъэхэр чIаригъэгъэуцуагъэх.

Тэ лъэшэу тигуапэу мыщ дэжьым къыщыхэдгъэщымэ тшIоигъор гъэзетэу «Адыгэ макъэр» пенсионерхэм, зигъот макIэхэм апае экземпляр 500 хъоу илъэс къэс къызэрэритхыкIырэр ары. Гъэзетхэр почтэмкIэ афэкIонхэу ешIы, ар мылъку макIэп. Ащ пае хэушъхьафыкIыгъэу «тхьауегъэпсэу» етэIо.

Мылъкушхо иIэу дунаим тетыр бэ, ау Шъэумэн Хьазрэт шIушIагъэу иIэм фэдиз ышIа­гъэу щыIэр мэкIэ дэд. Ыгу пыкIэу цIыфхэм афишIэрэм фэдэ пчъа­гъэкIэ къыфигъэзэжьынэу ты­фэ­лъаIо.

— … ЗищыIэныгъэ къин хэзылъэгъогъэ, гушIуагъо хэзыхыгъэ Шъэумэн Хьазрэт гукIэгъурэ гугъапIэрэ зыхэлъ цIыфышIу хьалэлэу Тхьэм къытфыригъэ­хыгъ… ЦIыфым ишIушIэ кIодырэп. Шъэумэн Хьазрэт цIыфышIум ишIушIэ егъашIэм щыIэщт, — къыIуагъ Адыгэ Республикэм инароднэ тхакIоу, Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу МэщбэшIэ Исхьакъ.

ХЪУТ Нэфсэт.