Мамырэу дунаим щэрэбыбат
Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо быракъ и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэр республикэ филармонием игъэкIотыгъэу щыкIуагъ.
Адыгеир Краснодар краим къыхэкIыжьи 1991-рэ илъэсым республикэ хъугъэ. 1992-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм и Апшъэрэ Совет иапэрэ сессие Адыгэ Республикэм игерб, игимн, и Къэралыгъо быракъ щаухэсыгъэх.
Республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэр», Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым яобщественнэ зэхахьэхэр къызэрэкIэлъэIугъэхэр къыдалъыти, мэлылъфэгъум и 25-р Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо быракъ и Мафэу 2013-рэ илъэсым Парламентым унашъо щаштагъ. Ащ къыщегъэжьагъэу республикэм и Къэралыгъо быракъ и Мафэ хэушъхьафыкIыгъэу Адыгеим, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Краснодар краим, нэмыкI шъолъырхэу, IэкIыб хэгъэгухэу тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэм ащагъэмэфэкIы.
Филармонием тыгъуасэ щыкIогъэ зэхахьэм Парламентым, Правительствэм, Мыекъуапэ иадминистрацие якъулыкъушIэхэр, республикэм иобществен- нэ зэхахьэхэр, культурэм, спортым яIофышIэхэр, ныбжьыкIэхэр, фэшъхьафхэри хэлэжьагъэх. Пчыхьэзэхахьэр зезыщагъэхэ ОелI Адамрэ Беданыкъо Замирэрэ адыгэ быракъым и Мафэ илъэсыбэ хъугъэу зэрэдгъэмэфэкIырэр, мэфэкIым республикэм щыпсэурэ лъэпкъхэр зэрэхэлажьэхэрэр къаIуагъ.
Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ мэфэкIым хэлажьэрэмэ къафэгушIуагъ Адыгеим лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр.
Тиреспубликэ щыпсэурэ цIыфхэм ямызакъоу, IэкIыб къэралхэм арыс тилъэпкъэгъухэмкIи мэфэкIым мэхьэнэ ин иIэу зэрэщытыр А. Шъхьэлахъом хигъэунэфыкIыгъ.
— Адыгеим и Къэралыгъо быракъ гербым, гимным афэдэу, зэкIэ шъолъырым ис лъэпкъхэр зэфещэх, тичIыгу гупсэ шIулъэгъоу фытиIэм итамыгъэу щыт, — къыIуагъ Шъхьэлэхъо Аскэр.
Адыгэ быракъым тычIэтэу непэ экономикэр къызэрэтIэтырэм шIэныгъэм, культурэм, спортым хэхъоныгъэхэр зэрашIырэм тегъэгушхо. Адыгеим инеущрэ мафэ нахьышIу зэрэхъущтым тицыхьэ телъ. Адыгэ быракъым лIэужхэм язэпхыныгъэхэр егъэпытэх.
Адыгэ Республикэм и Парламент и Комитет ипащэу Шэуджэн Тембот депутатхэм ацIэкIэ мэфэкIым хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъ. Республикэм и Къэралыгъо быракъ Адыгеим итарихъ къызэригъэлъагъорэр, мамыр щыIакIэм игъэпытэн имэхьанэ зыкъызэриIэтырэр, адыгэ быракъыр лъэпкъ шIэжьым зэрепхыгъэр Т. Шэуджэным хигъэунэфыкIыгъэх.
Республикэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо быракъ дунаим шIукIэ щашIэ зэрэхъугъэм къытегущыIагъ. Олимпиадэ джэгунхэу Шъачэ щыкIуагъэхэм адыгэ быракъыр щызгъэбыбэтагъэхэм лъэпкъ Iофхэр дэгъоу агъэцэкIагъэхэу Р. ЛIымыщэкъом ылъытагъ.
Идэхагъэ къагъэлъагъо
Филармонием къыщызэIуахыгъэ къэгъэлъэгъоныр гъэшIэгъонэу гъэпсыгъагъэ. Лъэпкъым иIэпэIасэхэу Боджэкъо Бэлэ, Нэгэрэкъо Казбек, Исаева Анжелэ, Чэсэбый Саидэ, нэмыкIхэм яIэшIагъэхэм узыIэпащэ. Дунаим щызэлъашIэрэ сурэтышIмодельерэу СтIашъу Юрэ къэгъэлъэгъоным еплъызэ, адыгэ быракъыр, лъэпкъ тхыпхъэхэр сурэтэу зышIыгъэхэм къащытхъугъ. Лъэпкъ IэпэIасэу Нэгъуцу Аслъан анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр искусствэ лъагэм цIыфхэр зэрэзэфищэхэрэр ары.
Цэй Фаризэтрэ Цэй Зульфиярэ ныбжьыкIэх, лъэпкъ искусствэм апэрэ лъэбэкъухэр щашIых. Адыгэ быракъым идэхагъэ яIэпэIэсэныгъэкIэ къызэрагъэлъагъорэм тигъэгушIуагъ. Пшъашъэхэр лъэпкъым инеущрэ мафэ фэлажьэх.
Концертыр
Филармонием ипчэгу экранышхоу къыщызэIуахыгъэм адыгэ быракъым имэфэкI мафэхэр зэрэхэдгъэунэфыкIырэр, цIыфыбэ зэрахэлажьэрэр къыхэтэгъэщых.
— Адыгэ быракъыр тиреспубликэ икъэралыгъо тамыгъэ шъхьаIэхэм ащыщ, адыгэ лъэпкъым ар ынап. Жъогъо 12-мрэ щэбзищымрэ зыщышIэтыхэрэ шэкI уцышъо дахэм тырэгушхо, тыдэ тыщыIэми тэгъэбыбатэ, — къыIуагъ Беданыкъо Замирэ. Адыгэ быракъым итарихъ ехьылIэгъэ къэбархэр пчыхьззэхахьэм щызэхэтхыгъэх.
Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» илъэпкъ къашъокIэ мэфэкI концертыр рагъэжьагъ. Композиторэу Анзэрэкъо Чеслав ыусыгъэ орэдэу адыгэ быракъым фэгъэхьыгъэр Беданыкъо Замирэ мэкъэ Iэтыгъэ дахэкIэ ыгъэжъынчыгъ.
Адыгэ Республикэм, Къэрэщэе-Щэрджэсым язаслуженнэ артистэу ЛIыбзыу Аслъан пщынэмкIэ орэдышъор узыIэпищэу къыригъэIуагъ. Ансамблэу «Ащэмэзым» лъэпкъ орэдыр къызыхедзэм, залым чIэсхэри дежъыугъэх.
КъэшъокIо купэу «Синдикэм» щыуджырэ кIалэхэм, пшъашъэхэм яIэпэIэсэныгъэ хагъахъозэ, къашъом псэ къыпагъакIэ.
ОрэдыIо цIэрыIоу Дзыбэ Мыхьамэт, ансамблэхэу «Ошъутенэр», «Шпаргалкэр», «Абрекхэр», нэмыкIхэри мэфэкI концертыр къэзыгъэбаигъэхэм ащыщых.
Урысхэр, къэндзалхэр, ермэлхэр, адыгэхэр, нэмыкIхэри мэфэкIым зэфищагъэх. Тыркуем къикIыгъэ тилъэпкъэгъухэр зэхахьэм зэрэхэлэжьагъэхэм фэшI лъэшэу гушIуагъэх, бзэхэр зыщызэрагъашIэрэ гупчэу «Активым» ипащэу Едыдж Мэмэт адыгэ быракъым и Мафэ лъэпкъхэр зэрэзэфищэхэрэм къытегущыIэзэ, кIэлэцIыкIухэр бэ хъухэу зэхахьэм зэрэхэлажьэхэрэм ынаIэ тыридзагъ.
КIэлэцIыкIухэм адыгэ шъуашэр зыщыгъхэр, быракъыр зыгъэбыбатэхэрэр ахэтлъэгъуагъэх. Ахэр тигугъэх, тинеущырэ мафэх.
Быбатэ, быбатэ, республикэм ибыракъ. О уидэхагъэ нэм фэплъырэп. Лъэпкъхэр о зэфэощэх, дунаим тыщяогъашIэ.
Адыгэ быракъ
Орэдышъор: Андзэрэкъо Чеслав ГущыIэхэр: ЕмтIылъ Нурбый
Адыгэ лъэпкъыр бгъэпытэу Уцышъо дахэу, быракъ. Жъогъо пшIыкIутIур о къыпхэлыдыкIэу Огу къаргъом зыщыоIэт.
Быбатэ, быбатэ, тэ тибыракъ, Адыгэхэм тибыракъ, Быбатэ, быбатэ, тэ тибыракъ, Республикэм ибыракъ!
Лъэпкъыр дунаим щябгъашIэу Хэгъэгу тамыгъэу утиI. ЧIыр къекIокIыфэ о ташъхьагъ уитэу Тыгъэм игъунджэу къэшIэт.
Шыу бланэм джэгум ухещэ, Къашъом пчэгур зэлъекIу, Тибыракъ дышъэ ижьау пшъашъэр чIэтэу Унэгъо лъапсэ тфэрэхъу.
Адыгэр о къахэбгъэщэу, Батырмэ лIыгъэр ахэлъ. Адыгэ лъэпкъыр зы тыхъужьынэу, Тигугъэ лъагэу тыщы!
ЕмтIылъ Нурбый.