Ижъырэ лъэпкъэу адыгэхэр мы чIым зыщыпсэухэрэм къыщегъэжьагъ быракъыр зыщыIэр.

Хэтрэ цIыф лъэпкъи мурад ехьыжьэгъабэ иI, ахэм язэшIохынкIэ, быракъым — пчым пылъ шэкI Iэбгъу уцышъом, щыIэныгъэм ишъогъум, лъэпкъ Iофыгъошхохэу къапыщылъхэм — заоуи орэхъу, хъярэу къы­чIэрэкI, мэхьанэшхо иIагъ. Бы­ракъым ышъуи, щыIэныгъэм фэ­дэу зызэблихъугъ — плъы­жьыр нахь агъэфедэ хъугъэ.

Адыгэхэм ящыIэныгъэ хъярым, лIыгъэм, текIоныгъэм имэ­къэгъэIу-IотакIоу яIагъэр бы­ракъыр ары, ар лъэпкъэу зием ыгу тешIыкIыгъагъ. Ижъ­-ижъыжькIэ хъяр зиIэм, унэ шIы­хьаф орэхъу, адыгэ джэгоуи щэрэт быракъыр лъагэу цIыф нэсын ымылъэкIынэу шъхьапэ лъагэм палъэщтыгъ. Ар зэрэбыбатэрэм фэдэу лъэпкъым игушIуагъо зиIэтынэу, гушIуагъор бэу къафэкIонэу, унакIэу ашIырэр дэрмэн пчъэIунэу, джэ­гоу рагъэжьагъэр хъяр кIыхьэ хъунэу, ныбжьыкIэхэм насыпыр къафетэкъохынэу, лIакъомкIэ, къуаджэмкIэ, лъэпкъымкIэ хъярым жъи, кIи насып къафи­хьынэу лъаIощтыгъэх ыкIи зыкIэлъэIухэу, зыкIэхъопсыхэрэр къадэхъуным щыгугъыщтыгъэх. ШIу зыгу илъэу ащ факIорэр тхъагъом хэнырэп.

Ау тхъэгъо зэкIагъэп адыгэ лъэпкъым игъогу, ар боу къурпэныгъ. Зауи, гъабли, узи ащ ыщэчыгъэр бэдэд. Адыгэм игъо­гуанэ сыдигъуи къыдытетыгъ адыгэ быракъыр, бзыу тамэу быбатэу. Дзэпэщэ шъхьаIэм ар ыIыгъэу, игугъи игумэкIи ыбгъэ дэушъэфагъэу, шэу зытесыр пелыуанэу, лIым ишъуашэр лIыгъэ закIэу, лIыгъэ хабзэкIэ узэндыгъэу, лIым ыкIоцI лIы итэу адыгэ дзэкIолIыр гъэ­псыгъагъэ, сыд хъугъэкIи ымы­хъожьыщтыр ичIыгу, и Хэгъэгу. Быракъ быбэтэх Iэтыгъэм а зэкIэ гущыIэнчъэу къыриIотыкIыщтыгъ. ЛIыгу пытэ пкъыер ары быракъыр зыIыгъыныр зыфагъэшъуашэщтыгъэр, якъарыу инкIэ, гукIэгъу-шIулъэгъоу лъэпкъым фыряIэмкIэ, ныбжьи къызэкIэмыкIонхэу, ищыкIагъэ хъумэ, апсэ атынэу.

Арышъ, адыгэ быракъыр лъэп­къым ыгу, ышъо атешIыкIыгъэ тамыгъэ шъхьаI, ар заштэкIэ, яцыхьэ нахь мэпытэ, агу нахь лъэшэу къытырегъао, текIоныгъэм фещэх. Лъэпкъ тамыгъэ шъхьаIэу быракъым ехьылIагъэу бэ гъэшIэгъонэу адыгэ тарихъым къыщыIотагъэр, а зэкIэми къаушыхьаты гугъэ ехьыжьагъэр къафигъэпсынкIэу, лъэпкъыр зэкIиугъуаеу, зэгуригъаIоу, лIыгъэр гъусэгъу ин къа­фишIэу быракъыр тамыгъэ ялыеу зэрэщытыр. Мамырыкъо Нуриет.