Top.Mail.Ru

Ермэлыкъым щыпыута?

Image description

ХэткIи шъэфэп Урысыем иэкономикэ къиныгъоу зыхэтым къыхэкIыкIэ мы аужырэ уахътэм уасэхэм лъэшэу къаха­хъо зэрэхъугъэр.

Социологхэм уплъэ­кIунхэу зэрахьэхэрэми къащыхэщы цIыфыбэхэр тхьамыкIэ дэдэу зэрэщыIэхэр ыкIи анахьэу гъомылап­хъэ­хэм якъэщэфын ахэм яахъщэ зэрэ­пэIуагъа­хьэрэр. Экономикэр чIыпIэ къин зыщит лъэхъаным гъомылапхъэхэм ыкIи цIыфхэм анахь ящыкIэгъэ товархэм ауасэхэр къызэ­теIэ­жэгъэн­хэмкIэ республикэм Iофтхьэбзэ гъэнэ­фагъэхэр щызэрахьэнхэу Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ афишIыгъ. Ащ епхыгъэу ермэлыкъхэм язэхэщэн нахь агъэлъэшыгъ, Мыекъуапэ шэмбэтым имызакъоу, джы тхьаумафэми мыхэр щызэхащэх. Тхьамафэ къэс муниципалитетхэми ермэ­лыкъхэр ащэкIох.

Къыхэгъэщыгъэн фае ермэлыкъым щэфакIоу къекIуалIэхэрэм япчъагъэ хахъо зэрэхъугъэр. Мы блэкIыгъэ зыгъэпсэфыгъо мафэхэм щыIэгъэ ермэлыкъым ущызэблэкIышъущтыгъэп, гъомылапхъэу къыращэлIагъэри нахьыбэ хъугъэ.

Республикэм ыкIи къа­лэм яхэбзэ къулыкъушIэ­хэм къызэраIорэмкIэ, про­дукцие дэгъу къызэращэфыщтым имызакъоу, къэлэ бэдзэрхэм ащыIэ уасэхэм анахь пыутэу гъомылапхъэхэр цIыфхэм къызIэкIагъэхьанхэм мыщ фэдэ ермэлыкъхэр фэIорышIэнхэ фае. Джащ фэ­дэу, щакIохэми ятовар IуагъэкIын амал яIэ мэхъу. Iофым изытет, ермэлыкъым телъ уасэхэм цIыф­хэм къараIуалIэрэм зыщыдгъэгъуазэмэ тшIоигъоу мэлылъфэгъум и 16-м урамэу Советскэм къыщызэIуахыгъэ ермэлы­къым тыщыIагъ.

Ащ иIофшIэн пчэды­жьым сыхьатыр 7-м ри­гъажьэу хабзэ, анахь зыщыжъот уахътэм сы­хьатыр 8-хэм адэжь тытехьагъ. Мафэр фэбагъэ, щэфакIоу тетыгъэри бэ.

ЕплъыкIэхэр

Татьяна Кочетковар, пенсионер:  — Сэ сшъхьэкIэ пцэ­жъые сщэфынэу сыкъэ­кIуагъ. Мыщ къыращалIэ­рэр сыгу рехьы, ипIалъэ зэримыкIыгъэр олъэгъу, ыуаси сигъэрэзагъ. Пцэ­жъые лъэпкъым елъытыгъэу зы килограммым ыуасэ соми 120-м къыще­жьэшъ, 300-м ехъу. Бэдзэ­рым нахь щылъапI, ары пакIошъ, къызэращэчырэм­кIи, изытеткIи укъагъапцIэ. НэмыкI гъомылапхъэхэми ауасэ зэзгъэшIагъ, цIы­фым анахь ыгъэфедэрэ шхы­ныгъохэр пыутэу къы­щыбгъотынхэ плъэкIыщт. Ау щайуцым, макаронхэм ауасэ сшIо­лъэпIагъ.

Екатерина Бутенко, къол ыщэфэу тырихьылIагъ:— Ермэлыкъым сыкIоу сихабзэп. Тучанышхохэм бэрэ сащыщафэу щытыгъ, ау мыхэм уасэхэр лъэшэу къащаIэтыгъ. Социальнэ хъытыухэм бэрэ арысэ­лъагъо ермэлыкъхэр зэ­рэ­зэхащэхэрэм икъэбар, джы ар сыуплъэкIунэу сы­къэкIуагъ. Уасэу телъхэр зэкIэ пыут дэд сфэ­Iощтэп, ау язытет дэеп. Мары уеплъыми гъуащэ­рэп лыр бэрэ зэрэщымы­лъыгъэр ыкIи ыуасэ сырыраз. Зы килограммым изэхэлъыкIэ елъытыгъэу сомэ 240 — 300 ыуас.

Сэ сабыибэ сиI. СикIэлэцIыкIухэм мыIэрысэ къа­фэсщэфыгъ, ащ ыуаси бэп, килограммыр сомэ 50 — 60. Щаир тиунагъо исхэм якIас, арышъ, шъоу­щыгъоу дгъакIорэр бэ. Мыщ ыуасэ бэкIэ нахь щыпыут, адрэ чIыпIэхэм ябгъапшэмэ, сомэ 57-рэ.

Зэшъхьэгъусэхэу Марыетрэ Руслъанрэ: — Ермэлыкъым тыкъэ­кIоныр тикIас. Черемушкэм щыIэми тыщыIагъ, ау ащ гъомылапхъэу къы­ращэлIагъэр нахь макI. Адыгэ къуаер, лыр, хэтэ­рыкIхэр къэтщэфынхэу тыкъэкIуагъ. БлэкIыгъэ тхьамафэм былымылэу телъыгъэр бэ, ащыщэу къыхэпхыщтыр умышIэу, непэ нахь макI. Арэущтэу щытми, къупшъхьэ зыхэлъи зыхэмылъи къэдгъотыгъ, сомэ 450 — 650 ыуас. Къуаджэу Блащэ­псынэ къыращырэ къуаер тыгу рихьэу къэтэщэфы. Уасэхэми мэхьанэ яI, анахьэу ермэлыкъым тэ тыкъызыкIэкIуагъэр унэе хъызмэтхэм къащагъэ­кIыгъэхэр къыращэлIэнхэм тыщыгугъэу ары.

Светлана Саноян, бзылъфыгъэ ныбжьыкI:— Мыщ фэдэ гъэтхэпэ уахътэм хэтэрыкIхэр пшхы пшIоигъо охъу. Ащ пае непэ ермэлыкъым сыкъэкIуагъ. Красногвардейскэ районым къикIыгъэ унэе хъызмэтшIапIэм нэшэбэгу килограммыр соми 110-кIэ, помидорыр — сомэ 200-кIэ къыщысщэфыгъэх. НэмыкI чIыпIэ­хэм ялъытыгъэмэ, ауасэ уигъэрэзэнэу щыт.

Къэтлъэгъугъэм зэфэ­хьысыжьэу фэтшIын тлъэ­кIыщтыр зы — къэлэ бэ­дзэрым, тучанышхохэм ябгъапшэмэ, ермэ­лыкъым телъ уасэхэр лъэшэу зыщызэтекIырэ гъомылапхъэхэр ахэтых, зыщызэфэдэхэрэри къы­хэ­кIых. Сыхьат пчъагъэу узыщыкIорэми елъытыгъэу ермэлыкъым телъ уасэхэр зэхъокIых. Ау гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм къы­зэраIорэмкIэ, мы мафэм къызэрэщэфагъэхэм рыразэх.

Iэшъынэ Сусан.