Апэрэу Урысыем щызэхащэрэ зэнэкъокъоу «ЭкоГерб» зыфиIорэр хэгъэ­гум ишъолъырхэм ыкIи ипсэупIэхэм якартэхэр гъэпсыгъэнхэм фэгъэхьыгъ. Правительствэм емыпхыгъэу экологием ифондэу В. И. Вернадскэм ыцIэ зыхьырэр зэнэкъо­къум зэхэщакIо фэхъугъ. Урысыем ишъолъыр 85-мэ якъэлэшхохэм ыкIи япсэупIэ цIыкIухэм агъэлъэпIэрэ чIыпIэхэр яIэх. Тыкъэзыуцухьэрэ чIыопсым ашIогъэшIэгъонэу къыхагъэщырэр макIэп. ЧIыпIэ хэхыгъэ пэпчъ тамыгъэ гъэнэфагъэ фэпшIызэ экологие гербхэр пшIынхэ плъэ­кIыщт. Зэнэкъокъум Урысыем щыщ­хэр хагъэлэжьэщтых, илъэси 7 зыныбжьхэм къащегъэжьагъэу. Зы нэбгырэм е купым хэтхэм яшIэныгъэ зэнэкъокъум къыщагъэлъэгъонымкIэ ятворчествэ зырагъэушъомбгъунымкIэ амалышIухэр яIэх. Зы купым нэбгыри 10-м нэс хагъэхьанэу фитыныгъэ араты. ЕдзыгъуитIу мэхъу Зэнэкъокъур едзыгъуи 2 мэхъу. Урысые Федерацием экологиемкIэ ишъолъыр герб шъхьафэу къэбгъэлъэгъон фае. ЯтIонэрэ гербыр къалэм е уипсэупIэ цIыкIу яхьылIэгъэщт. ЗэхэщакIохэм зэрагъэунэфыгъэу, зэнэкъокъум хэлажьэхэрэр купищэу гощыгъэх. Илъэси 7 — 12, 13 — 18 зыныбжьхэр, 18-м ехъухэрэр. ЭкоГербыр геральдикэм ишапхъэхэм адиштэныр зэнэкъокъум изэхэщакIохэм къыдалъытэ. Пхъэм­бгъум сыд фэдиз иинагъэми, ыкIыбыкIэ егъэубытыпIэ имыIэ хъущтэп. ЭкоГербыр зы чIыпIэм ехьылIагъэу е чIыпIэ заулэ зэхэугъоя­гъэу гъэпсыгъэмэ хъущт. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим иэкологие икъэу­хъумэн узэригъэгумэкIырэр къы­хэбгъэщы пшIоигъомэ, кIодыжьыпэным нэсыгъэ мэзхэр, псыхъо­хэр, чIыпIацIэхэр зыфаусыгъэхэр къыхэбгъэщынхэр игъоу зэхэщакIохэм алъытэ. Тикъуаджэхэм ячIыпIацIэхэр Адыгэ Республикэм икъуа­джэхэр 40-м нахьыбэ мэхъух. ПсэупIэхэм япчъагъэ макIэп. КъэлитIу тиI — Мыекъуапэрэ Адыгэ­къалэрэ. ЗэкIэми чIыпIэцIэ гъэшIэгъонхэр ащагъэфедэх. — Тикъуаджэу Блащэпсынэ идэхьапIэ псынэу щагъэпсыгъэм итеплъэ дахэ, чIыпIэм цIэу фаусыгъэр Адыгеим щашIэ, — къытиIуагъ Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгеим инароднэ артистэу Къулэ Мыхьамэт. Хьакурынэхьаблэ ихьаблэхэм ацIэхэр: Сапыйхьабл, Къыщхьабл, Мэрэтыкъохьабл… ТIопсэ районым икъуаджэу КодэшъхьапIэ Щынджыетх фаусыныр сыда къызыхэкIыгъэр? Къуа­джэу Улапэ ыцIэ сыда къызытекIыгъэр? Пэнэхэс ихьаблэхэу ПсырыкIыр, Грунэхьаблэр, Шэбэ­нэхьаблэр, нэмыкIхэри сыдэущтэу тарихъым къыхэхьагъэха? Зэнэкъокъум яшIэныгъэ къыщызыгъэлъэгъон мурад зиIэхэр онлайн шIыкIэм тетэу 2022-рэ илъэсым, бэдзэогъум и 31-м нэс зэхэщакIохэм макъэ арагъэIун фае. Зэфэхьысыжьхэр шышъхьэ­Iум и 1-м къыщегъэжьагъэу и 31-м нэс ашIыщтых. АР-м культурэмкIэ и Министерствэ исайт инэкIубгъоу «КъэбарыкIэхэм» нахь игъэкIотыгъэу джэуапхэм защы­жъу­гъэгъозэщт.