Адыгэ лъэпкъ симфоническэ музыкэм иконцерт республикэм и Къэралыгъо филармоние апэрэу мэлылъфэгъум и 15-м игъэкIотыгъэу щыкIуагъ.

Урысыем, Адыгеим, Къэбэр­тэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе- Щэрджэсым янароднэ артистэу, Урысыем, Абхъазым, Адыгеим, Пшызэ, Къэбэртэе-Бэлъкъарым искусствэхэмкIэ язаслуженнэ IофышIэшхоу, Урысыем, Адыгеим яправительствэхэм япремиехэм ялауреатэу, композиторэу Дмитрий Шостакович ыцIэкIэ агъэнэфэгъэ шIухьафтыныр къызыфагъэшъошагъэу Нэхэе Аслъан исимфоническэ музыкэ фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэр Адыгэ Республикэм иискусствэ итарихъ шIукIэ къыхэнэжьыщт.

ЕгъэжьапIэм ылъапсэхэр

Нэхэе Аслъан Адыгэ Респуб­ликэм иапэрэ профессиональнэ композитор. Краснодар культу­рэмкIэ иинститут щеджагъ, ащ ыуж Тбилиси дэт къэралыгъо консерваторием композиторхэм яфакультет «5-кIэ» къыухыгъ.

Адыгэ Республикэм икомпозиторхэм я Союз изэхэщэн кIэщакIо фэхъугъ, зэхахьэм тхьаматэу щыхадзыгъ. АР-м и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» ихудожественнэ пащэу илъэс 30-м къехъугъэу Iоф ешIэ.

А. Нэхаим ыусырэ произведениехэр лъэпкъ фольклорым, щыIэныгъэм къахехы. Орэды­шъом лъапсэу фишIырэм зырегъэушъомбгъу, псэ къыпегъакIэ, тамэу ритыгъэр зэкIещы. Имузыкэ лъэпкъ гупшысэм къыпкъы­рэкIы. «Чъыг закъоу шъофым итым мэзым зыфещэи» адыгэмэ аIо, Нэхэе Аслъан ыусырэ музыкэмкIэ лъэпкъ искусствэм, Европэм икультурэ гукIэ зафещэи. ЧIым ешIушIэрэм гухахъо зэришхыжьырэм фэдэу, музыкальнэ искусствэм лъапсэу фишIырэр щыIэныгъэм къыщетэжьы, цIыфхэм алъэIэсы.

А. Нэхаим ыцIэ ежь зыфи­шIыжьыгъ, дунаим шIукIэ ща­шIагъ. Адыгэ унэгъо къызэрыкIоу Джэджэхьаблэ щыпсэурэм щапIугъэ нарт шъаом янэ-ятэ­хэм, икIэлэегъаджэхэм къыхалъхьэгъэ шэн-хабзэхэр, Тхьэм сэнаущыгъэу къыритыгъэр искусствэм щылъигъэкIотагъэх.

Апэрэ концертыр

— Адыгэ Республикэм изаслуженнэ журналистэу ТIэшъу Светланэ зэгъэфагъэу зэрищэгъэ пчыхьэзэхахьэм узыгъэгъозэрэ къэбарэу щызэхэпхырэм уегъэгупшысэ, — къытиIуагъ ансамблэу «Ислъамыем» иныбджэгъушIоу, Дунэе Адыгэ Хасэм ипрезидент иупчIэжьэгъоу МэщфэшIу Нэдждэт. — Нэхэе Аслъан имузыкэ гум къегущыIыкIы.

Республикэм и Къэралыгъо филармоние и Къэралыгъо симфоническэ оркестрэ идирижерэу СтIашъу Къэплъан концертыр къызаухым гущыIэгъу тыфэхъугъ. НэгушIоу тызэрэзэIукIагъэм къыушыхьатыгъ пчы­хьэзэхахьэр дэгъоу зэрэ­кIуагъэр. Дирижер ныбжьыкIэм концертым зыфигъэхьазырзэ, оркестрэр ыгъэдэIон, артистхэр зэгуригъэIонхэ ылъэкIыгъ. Аферым!

ЗэлъашIэрэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ ироманэу «Бзыикъо заом» техыгъэ апэрэ адыгэ оперэм щыщ пычыгъохэр артист­хэм агъэжъынчыгъэх. Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артисткэу Тыгъужъ Асыет орэдыр къыхидзагъ.

«МэфэкI увертюрэр», къэшъо мэкъамэхэр зыхэт произведениехэр оркестрэм къыригъэIуа­гъэх.

«Ислъамыем» иорэдыIохэу ХъокIо Сусанэ, МэщбэшIэ Саидэ, Агъыржьэнэкъо Саныет, Тыгъужъ Асыет, Нэгъой Азэ, Дер Абир, нэмыкIхэм уядэIузэ, адыгэ орэдым идэхагъэ, купкIэу иIэр зэрэкуур псынкIэу къыплъэ­Iэсых.

Хъулъфыгъэ макъэхэри ор­кест­рэм дештэх. Къумыкъу Щамсудин, Дзыбэ Руслъан, Шъымырзэ Казбек, Эльдарэ Айдэмыр, фэшъхьафхэм орэд пэпчъ яIа­хьэу халъхьэрэр лъэпкъ искусствэм илъэоянэх.

«Нартхэм ясимфоние» уедэ­Iузэ, лъэпкъ мэкъамэу къыхэщыхэрэм композиторым иIэпэ­Iэсэныгъэ къагъэлъагъо. Рапсодиеу «Хьагъэуджым изэфакIор» оркестрэм зэригъэжъынчыгъэр гъэшIэгъон къодыеп. Музыкант IэпэIасэу СтIашъу Мэдин кларнетымкIэ произведениер къыхидзагъ. Адыгэ лъэпкъым ипщынэо цIэрыIоу Хьагъэудж Мыхьамэт щыIэныгъэ гъогоу къыкIугъэр, ипщынэмакъэ джыри зэрэзэхэтхырэр оркестрэм къыгъэлъэгъуагъ.

«Рондо-Пщыналъэм» композиторым адыгэ мэкъамэхэр джазым епхыгъэхэу, зэдиштэхэу щигъэпсыгъэх — ари искусствэр зыгъэбаирэмэ ахэтэлъытэ.

«Ныдэлъф мэкъамэхэр», адыгэхэмрэ грузинхэмрэ ямузыкэ яхьылIэгъэ «Нарт рапсодиер», фэшъхьафхэри оркестрэм къыригъэIуагъэх. Адыгэ Респуб­ликэм инароднэ артистэу Мы­шъэ Анзаур оркестрэм хэтэу пщынэмкIэ къадежъыугъ.

Зэфэхьысыжьхэр

— Адыгэ профессиональнэ музыкэм щыIэныгъэм чIыпIэу щыриIэр къэдгъэлъагъо тшIои­гъоу концертыр зэхэтщагъ, — къыIуагъ композиторэу Нэхэе Аслъан. — Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм, концертым изэхэщакIохэм «тхьашъуегъэпсэу» ясIожьы сшIоигъу.

Произведениехэр оркестрэм пае Нэхэе Азэмат зэригъэфагъэх — ар Нэхэе Аслъан ыкъу.

Адыгеим культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ зэхахьэм къыщыгущы­Iагъ. Нэхэе Аслъан адыгэ музыкальнэ искусствэм лъапсэу фишIыгъэр щыIэныгъэм зэрэщылъыкIуатэрэр хигъэунэфы­кIыгъ.

Дунаим щызэлъашIэрэ тха­кIоу, Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу МэщбэшIэ Исхьакъ фэбагъэ зыхэлъ гущыIэу къыIуа­гъэхэр гъашIэм иджэрпэ­джэ­жьых.

— Нэхэе Аслъан композитор цIэрыIу, Адыгэ Республикэр, лъэпкъэу зыщыщыр дунаим лъагэу щиIэтыгъэх, — къы­Iуагъ Мэщ­бэшIэ Исхьакъ.

Композиторым къэ­гъагъ Iэрамхэр къезытыгъэхэ Тхьаркъо­хъо Сафы­ет, Цэй Розэ, ис­кусствэм гукIэ хэщагъэхэм ягушIуа­гъо адэдгощызэ, Нэхэе Аслъан адыгэ симфоническэ музыкэр лъэхъэнэ чыжьэм телъытагъэу зэ­­рэ­лъигъэкIуатэрэм тегъэ­гушхо.

Опсэу, Аслъан! Уилъэ­ныкъо гупсэу Джэджэхьаблэ дэгъоу еджагъэхэр, лэжьэкIо цIэрыIохэр къыдэкIы­гъэх. Къуаджэм ицIыф гъэшIуагъэу ущыт. Культурэм и Унэу чылэм дэтым о пцIэ фаусыгъ. Гъэхъа­гъэу уиIэр къы­обэкIэу, гушIуагъо къыпфэзыхьырэ мафэхэм яп­чъа­гъэ хэхъонэу, уинасып зы­дэплъэ­гъужьзэ ущыIэнэу пфэтэIо. Адыгеим къэралыгъо гъэ­псыкIэ иIэу зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъурэм ехьылIэгъэ концерт хэхыгъэм еплъыгъэх АР-м и Къэралыгъо филармоние ипащэу Къулэ Мы­хьамэт, симфоническэ оркест­рэм ихудожественнэ пащэу, Урысыем, Къэбэртэе-Бэлъ­къарым язаслуженнэ артистэу Темыркъанэ Петр.

— Адыгеим июбилей фэгъэхьыгъэ концертхэр игъэкIотыгъэу зэхэтщэщтых, — къытиIуагъ Урысыем изаслуженнэ артистэу, Адыгеим, Темыр Осетием — Аланием янароднэ артистэу Къулэ Мыхьамэт. — Нэхэе Аслъан иапэрэ симфоническэ концерт тигъэгушIуагъ.

ЕмтIылъ Нурбый.