Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Дмитрий Чернышенкэм УФ-м экологическэ зекIоным хэхъоныгъэу щишIыщтым иIофыгъохэмкIэ видео шIыкIэм тетэу зэIукIэ зэхищэгъагъ. Ащ хэлэжьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.

Анахь лъэшэу къагъэгъунэрэ чIыопс чIыпIэхэм экологическэ зекIоным хэхъоныгъэу 2021-рэ илъэсым щишIыгъэм тегущыIагъэх, ащкIэ щысэу къахьыгъэхэр Шъачэ илъэпкъ паркрэ Кавказ къэралыгъо чIыопс биосфернэ заповедникэу Х. Г. Шапошниковым ыцIэкIэ щытымрэ. Респуб­ликэм турист инфраструктурэр щызэхэщэгъэнымкIэ проектхэм япхырыщын иIофыгъуи мы зэIу­кIэм къыхалъхьэгъагъ.

Дмитрий Чернышенкэм къыхигъэщыгъ Iофыгъоу зытегущыIэхэрэм мэхьанэшхо зэриIэр, чIыопсым ибайныгъэхэр къыткIэхъухьэхэрэм къафэгъэнэжьыгъэнхэм пае IэкIоцI туризмэм ихэхъоныгъэкIэ УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къы­гъэуцугъэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ хъунхэ зэрэфаер.

Вице-премьерым анаIэ зытыраригъэдзагъэхэм ащыщых чIы­опс чIыпIэхэу анахь лъэшэу къагъэгъунэхэрэм ягъунапкъэхэр укъуагъэ мыхъунхэм, логистикэм алъэныкъокIэ Iофыгъоу щытхэр. КIэлэцIыкIу ыкIи ныбжьыкIэ зекIоным епхыгъэ хэушъхьафыкIыгъэ программэхэри зэхэгъэу­цогъэнхэ ыкIи гъэцэкIэгъэнхэ фае.

«Iоф тшIэн тIомэ, амалышхо­хэр щыIэх. Къэралыгъом чIыпIэу ыубытырэм ипроцент 13,5-рэ фэдизыр анахь лъэшэу къагъэгъунэрэ, федеральнэ мэхьанэ зиIэ чIыпIэхэу щытых. Лъэпкъ парк заулэмэ къякIолIэрэ зекIо­хэм япчъагъэ пстэумкIи тишъо­лъыр къихьэрэмэ япроцент 75-рэ фэдиз мэхъу. Непэ зэIукIэм анахь тызщытегущыIэрэ чIыпIэхэм Шъачэ зыкIахэфагъэр лъэпкъ паркым, Кавказ заповедникым ячIыпIэ анахь гъэшIэгъонхэр мыщ зэрэщыIэхэм пай, а чIыпIэ гъэшIэгъонхэм шъо­лъырхэри зэрапхых, — къыхигъэщыгъ Дмитрий Чернышенкэм. — Щысэ гъэнэфагъэхэмкIэ анахь ищыкIагъэу щытхэр непэ къэдгъэшъыпкъэжьыщтых, ахэм ягугъу тшIыщт».

Республикэм и ЛIышъхьэ зэIукIэм къызщэгущыIэм Адыгеим экологическэ зекIоным хэ­хъоныгъэ щишIынымкIэ ыкIи экокурортэу «Лэгъонакъэ» гъэ­псы­гъэнымкIэ амалэу щыIэхэм, гухэлъхэу яIэхэм къащыуцугъ. КъумпIыл Мурат чIыопс климатическэ нэшэнэ гъэшIэгъонхэу шъолъырым иIэхэр къыхигъэщыгъэх: республикэ мэхьанэ зиIэ чIыопс чIыпIэхэу анахь лъэшэу къагъэгъунэрэ 18-мэ Адыгеим пстэумкIи чIыгоу ыубытырэм ипроцент 15 атефэ.

Экологическэ зекIоным ихэ­хъо­ныгъэкIэ ащ фэдэ чIыопс байныгъэхэм амалышIухэр къатых. Ащ телъытагъэу Кавказ биосфернэ заповедникым зэдэлэжьэныгъэ дашIы, эколого-просветительскэ проект заулэ зэгъусэхэу зэдызэшIуахы. Сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм яслет къушъхьэу Фыщт дэжь илъэс заулэ хъугъэу щызэхащэ, заповедникыр ягъусэу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр зэшIуахых.

«Республикэм зыщызгъэпсэфынэу къакIохэрэр къыхэла­жьэхэзэ эколого-просветительскэ проектхэр лъыдгъэкIотэнхэмкIэ амал дэгъухэр тиIэх. НепэкIэ Iофхэм язытет къызэриушыхьатырэмкIэ, илъэсым къыкIоцI зекIоу миллионны­къом фэдиз тишъолъыр къе­хьэ», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.

АР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуа­гъэмкIэ, отраслэм джыри нахь чаныгъэ хэлъэу, нахь шIэхэу ыкIи дэгъоу Iофтхьабзэхэр пхырищыхэ зыхъукIэ, зекIо къакIо­хэрэр хэпшIыкIэу нахьыбэ хъущтых. Федеральнэ гупчэм иIэ­пы­Iэгъу хэлъэу мы аужырэ илъэси 10-м сомэ миллиарди 6-м ехъу апэIуагъэхьагъ Мые­къопэ районымкIэ гъогухэм электричествэр зэрыкIорэ линиехэм яшIын, газымрэ псырыкIуа­пIэмрэ язэтегъэпсыхьан.

Лъэпкъ проектэу «Туризм и индустрия гостеприимства» зыфиIорэм ипхырыщын инфраструктурэу Адыгеим иIэм тапэкIэ хэхъоныгъэу ышIыщтыр етэпхы. Ащ тегъэпсыхьагъэу корпора­циеу «Туризм. РФ» зыфиIорэм бэмышIэу зэзэгъыныгъэу дэтшIыгъэм кIэтхэжьыгъэх. А зэдэлэжьэныгъэм республикэм амал къыритыщт инфраструктурнэ Iофыгъоу къэуцугъэхэм ащыщхэр псынкIэу зэшIохыгъэнхэмкIэ ыкIи экокурортэу «Лэгъонакъэ» лы­жэхэмкIэ къызщачъыхьан алъэ­кIыщт чIыпIэ дахэ щыгъэпсыгъэ­нымкIэ.

«Проектым изэшIохынкIэ инвесторым сыд фэдэрэ лъэныкъомкIи тишIуагъэ зэредгъэ­кIыщтым ыуж титыщт. Респуб­ликэм игъэцэкIэкIо хабзэ икъулыкъухэр ыкIи инвес­торым илIыкIохэр проектым ипхырыщын чанэу дэлэжьэнхэ фае», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.

НАО-у «Красная поляна» зыфиIорэм идиректорхэм я Совет итхьаматэу Андрей Круковскэм къызэриIуагъэмкIэ, курор­тэу «Лэгъонакъэ» экологическэ зекIонымкIэ щысэу хъун ылъэ­кIыщт. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнрэ зекIонымрэ нахь тэрэзэу, чIыопсым зэрар фэмыхъоу зэхэщэгъэнымкIэ научнэ IофшIэнышхо зэшIуа­хыгъ Кавказ заповедникым иIофы­шIэхэмрэ экологическэ сообществэм илIыкIохэмрэ. Акъылыгъэ зыхэлъ унашъоу зэдаштагъэм нафэ къызэришIырэмкIэ, рекреационнэ лъэныкъомкIэ Iофыгъоу къэуцухэрэр нахь тэрэзэу зэшIохыгъэнхэмкIэ курортым игъэ­псын кIо зыхъукIэ лыжэхэмкIэ къызщакIухьащт гъогухэм анэмыкIэу кIэпсэ кIэшIэгъэ гъогухэ­ри агъэпсынхэ фае. Мыщ дэжьым хьакIэщхэр ыкIи нэмыкI псэуа­лъэхэр ашIыхэ зыхъукIэ, анахь лъэшэу къагъэгъунэрэ чIыопс чIыпIэхэм зэрар афэмыхъунхэм анаIэ тырагъэтын фае.

ГущыIэм пае, илъэсым къыкIоцI, сыд фэдэрэ уахътэми нэбгырэ пчъагъэр зэфэдиз хьазырэу атегощэгъэным мэхьанэ гъэнэфагъэ иIэщт. ЗагъэпсэфынымкIэ программэ гъэнэфагъэ­хэм къапкъырыкIыщтых, чIы­опсым зэрар фэмыхъунхэм пае зэхэщэгъэ зекIоныр ары анахьэу къыдалъытэщтыр.

ИкIэухым Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ республикэм иIофыгъохэм язэшIохынкIэ, зекIоным зегъэушъомбгъугъэнымкIэ ишIуа­гъэ къызэраригъэкIырэм пае Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэ зэрэфэразэр къыIуагъ.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу