Илъэсэу икIыгъэм изэфэхьысыжьхэр
УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм блэкIыгъэ 2021-рэ илъэсым Iофэу ышIагъэр зыщызэфахьысыжьыгъэ ыкIи 2022-мкIэ пшъэрылъхэр зыщагъэнэфэгъэхэ зэхэсыгъо иIагъ. Ар зэрищагъ Къутамэм ипащэу МэщлIэкъо Хьамидэ. Зэхэсыгъом хэлэжьагъ АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч.
Пстэумэ апэу ащ гущыIэр ыштагъ. ЗэхъокIыныгъэ инхэр ПенсиехэмкIэ фондым иIофшIэн зэрэзэхэщагъэм фашIыгъэх. Мырзэ Джанбэч ар къыхигъэщызэ, къулыкъушIэхэм пшъэрылъэу яIэхэм къахэхъуагъэу, яIофшIэн нахь къин хъугъэ нахь мышIэми, профессионализмэгъэ ин хэлъэу, зэрифэшъуашэм тетэу ахэр зэрагъэцакIэхэрэм, цIыфхэм афагъэнэфэгъэ ахъщэ тынхэр игъом ыкIи икъоу аIэкIэгъэхьэгъэнхэр сыдигъокIи апшъэ зэрашIырэм апае къазэрафэразэм къыкIигъэтхъыгъ. ШIуагъэ къытэу яIофшIэн лъагъэкIотэнэу Къутамэм ипащи, щылажьэхэрэми къафэлъэIуагъ.
МэщлIэкъо Хьамидэ нэужым докладэу къышIыгъэм къызэрэщиIуагъэмкIэ, 2021-рэ илъэсым итыгъэгъазэ и 31-м нэс пштэмэ, пенсионерэу республикэм исыр 121251-рэ мэхъу. Ахэм ащыщэу нэбгырэ 22717-р, ар процент 18,7-р ары, IофшIапIэхэм аIутых. Илъэсым къыкIоцI пенсиеу, пособиеу, ны мылъкум къыдыхэлъытэгъэ ахъщэу, нэмыкIэу пстэумкIи атыгъэр сомэ миллиард 26-м ехъу.
IофшIапIэм Iумытыжь пенсионерхэм, ахэр нэбгырэ 98534-рэ мэхъух, страхованиемкIэ пенсиеу къафакIорэр 2021-рэ илъэсым ищылэ мазэ и 1-м проценти 6,3-кIэ къаIэтыгъ. ПенсиехэмкIэ фондым имыеу къэралыгъо бюджетым къыхэхы-гъэу къызэратыхэрэм япенсиехэр, социальнэхэри ахэтэу, проценти 3,4-кIэ индексацие афашIыгъэхэу, блэкIыгъэ илъэсым имэлылъфэгъу мазэм и 1-м къыщыублагъэу къараты. 2020-рэ илъэсым Iоф зышIэгъэ пенсионерхэм япенсиехэми 2021-м ишышъхьэIу мазэ ахэплъэжьыгъэх.
А зэпстэумэ ауж республикэм къыщатырэ пенсиер, гурытымкIэ лъытагъэу, сомэ 13843-рэ чапыч 85-рэ хъугъэ, страхованиемкIэ пенсиер сомэ 14845-рэ чапыч 39-м нэсыгъ. Федеральнэ фэгъэкIотэнхэр иIэу, мазэ къэс ахъщэ тедзэ къыратэу республикэм исыр нэбгырэ 39689-рэ мэхъу. Ахэм ахэхьэх Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэхэр, сэкъатныгъэ зиIэхэр, кIэлэцIыкIоу сэкъатныгъэ зиIэхэри ахэтых, ыныбжь имыкъугъэу фашистхэм гъэрэу аштэгъагъэхэр, радиацием иягъэ зэригъэкIыгъэхэр, нэмыкIхэр. Мыхэм ахъщэ тедзэу къафакIорэм 2021-рэ илъэсым имэзэе мазэ проценти 4,9-рэ къыхэхъуагъ.
IофшIапIэм Iумытыжьэу, пенсионерыр зэрэпсэун ылъэкIыщт ахъщэ анахь макIэу субъектым щагъэнэфагъэм зигъот кIэмыхьэхэрэм федеральнэ социальнэ ахъщэ тедзэ къараты. Адыгеим ащ фэдэ ахъщэ анахь макIэу щагъэнэфагъэр сомэ 8138-рэ зэрэхъурэр. 2021-рэ илъэсым итыгъэгъазэ и 31-м нэс пштэмэ, ащ фэдэу федеральнэ социальнэ ахъщэ тедзэ къызэратэу республикэм исыр нэбгырэ 15711-рэ мэхъу. Ар зэпстэумкIи пенсионерхэм япроцент 13. Ахъщэ тедзэу къафакIорэр, гурытымкIэ лъытагъэу, сомэ 1853-рэ чапыч 32-рэ зэрэхъурэр.
ГъэрекIо, шышъхьэIум, пенсие къызыфакIохэрэм зэкIэми зэтыгъо ахъщэ тедзэу сомэ мин пшIырыпшI къэралыгъом къаритыгъ.
ИкIыгъэ илъэсым ибэдзэогъу мазэ и 1-м къыщыублагъэу сабый ежэрэ бзылъфыгъэу зигъот макIэхэм, илъэси 8-м ыныбжь ехъугъэу, ау 17-м шIомыкIыгъэ кIэлэцIыкIу е зихэхъогъу зиIэ ныхэу, тыхэу изакъоу зыпIухэрэм къэралыгъом афигъэнэфэгъэ пособиер фондым ыгъэпсынэу ригъэжьагъ.
Ны мылъкум фэгъэхьыгъэ программэм игъэцэкIэни пшъэрылъ шъхьаIэу ПенсиехэмкIэ фондым иIэхэм ащыщ. Къутамэм ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, илъэс 15-у ар зыщыIэм Адыгеим щыпсэурэ унэгъо 30800-мэ ащ исертификат аратыгъ. Ахэм ащыщэу 2021-рэ илъэсым программэм къыхиубытагъэр унэгъо 3326-р ары.
Нахьыбэхэм ащ къыщыдэлъытэгъэ ахъщэр псэукIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэнхэр ары зыпэIуагъахьэрэр. 2021-рэ илъэсым къызэратыгъэхэм ащыщэу унэгъо 2282-мэ, ар процент 66,1-рэ мэхъу, псэупIэм пай агъэфедагъ.
Страхование зиIэ пэпчъ хэушъхьафыкIыгъэу учет шIыгъэным исистемэ (система персонифицированного учета) зыкIагъэпсыгъэр цIыфым пенсиехэм алъэныкъокIэ фитыныгъэу иIэхэр икъоу ыгъэфедэнхэ, къэралыгъо фэIо-фэшIэ пстэур къызIэкIигъэхьанхэ амал етыгъэ-ным пай. УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, республикэм щыпсэоу, мы системэм зыщаригъэтхымэ зышIоигъоу лъэIу тхылъыр 2021-рэ илъэсым къэзытыгъэр нэбгырэ 2911-рэ, атхыгъахэр зэзыхъокIыжьыгъэр 3309-рэ мэхъух. Джащ фэдэу нэбгырэ 1290-мэ IофшIэпIэ чIыпIэу зыIутхэр мы системэм щагъэнэфагъ. 2022-рэ илъэсым ищылэ мазэ и 1-м нэс пштэмэ, пстэумкIи нэбгырэ 451698-рэ системэм щытхыгъэу мэхъу.
Социальнэ фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэнкIэ ЗыкI къэралыгъо къэбарлъыгъэIэс системэр (ЕГИССО) Адыгеим нахьыбэу щагъэфедэ хъуным фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэнхэри фондым и Къутамэ хэбзэ гъэцэкIэкIо ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэ къулыкъухэр игъусэхэу лъагъэкIуатэх. Къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал иIэпыIэгъукIэ сабый къызыфэхъугъэхэм, сэкъатныгъэ зэриIэм пае куп зыфагъэнэфагъэхэм, пенсием зыныбжь нэсыгъэхэм яфитыныгъэхэр икъоу алъыгъэIэсыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэри зэшIохыгъэ хъугъэх.
Хабзэ зэрэхъугъэу, УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэ иIофышIэ анахь чанхэр зэхэсыгъом къыщыхагъэщыгъэх. УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Щытхъу тхылъ къафагъэшъошагъ бюджетымкIэ отделым испециалистэу Тамара Чернявскаям, казначействэмкIэ отделым иIофышIэу Мэрэтыкъо Аминэт, «УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд иIофышIэ гъэшIуагъ» зыфиIорэ цIэр къыфагъэшъошагъ социальнэ ахъщэ тынхэм афэгъэзэгъэ отделым испециалист-эксперт шъхьаIэу Шэуджэн Марыет.
Джащ фэдэу УФ-м и Президент и Полномочнэ ЛIыкIоу Къыблэ Федеральнэ шъолъырым щыIэм ирэзэныгъэ тхылъкIэ къыхагъэщыгъэх пенсиехэмрэ социальнэ ахъщэ тынхэмрэ ягъэнэфэн фэгъэзэгъэ ГъэIорышIапIэм иIофшIэкIо купэу пенсиехэм адэлажьэрэм ипащэу Къэбэртэе Марыет, мы ГъэIорышIапIэм иотделэу N-у 5-м испециалистэу Хьаджырэкъо Аминэт, Шэуджэн районымкIэ клиентхэм афэгъэзэгъэ къулыкъум иIофышIэу Чэсэбый Жаннэ.
АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ и Щытхъу тхылъ къафагъэшъошагъэу ащ ипащэ къаритыжьыгъэх пенсиехэмрэ социальнэ ахъщэ тынхэмрэ афэгъэзэгъэ отделым ипащэ игуадзэу Елена Локтиенкэм, пенсиехэмрэ социальнэ ахъщэ тынхэмрэ ягъэнэфэн фэгъэзэгъэ ГъэIорышIапIэм иотдел иIофышIэу ЦIыкIу Марзет, бюджетымкIэ отделым иIофышIэу Сапый Тамилэ ыкIи къэбархэмкIэ къэралыгъо системэм иIофшIэн фэгъэзэгъэ купым испециалистэу Александр Просвиряковым. Мыхэм анэмыкIэу «УФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Отличник» зыфиIорэ бгъэхалъхьэмкIэ ПенсиехэмкIэ фондым и Тхьаматэ, мыщ и Къутамэу АР-м щыIэм ярэзэныгъэ тхылъхэмкIэ нэбгырабэхэр къыхагъэщыгъэх.
ХЪУТ Нэфсэт. Сурэтхэр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъэх.