Сымэджэщхэм ыкIи поликлиникэхэм ящыкIэгъэщт Iэзэгъу уцхэр шъо­лъырхэм IэпэчIэгъанэу яIэх. УФ-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ ыкIи Росздравнадзорым къызэрэщаIуагъэмкIэ, уцхэр икъоу аптекэхэм ателъхэмэ лъэплъэх ыкIи ахэр гъотыгъуае хъунхэм ищынагъо щыIэп.

Экспертхэм зэрагъэунэфы­гъэмкIэ, мэзаем и 28-м къыщыублагъэу гъэтхапэм и 6-м нэс фэдитIум ехъукIэ нахьыбэу цIыфхэм уцхэр ащэфыгъэх ащ ыпэрэ тхьамафэм нахьи. На­хьыбэм пэшIорыгъэшъэу уцхэр ащэфыхэшъ, IэкIыбым къы­щашIыгъэ уц лъапIэхэри зэра­хэтэу, агъэтIылъы. Ащ лъапсэу иIэр зы, Урысыем санкциеу къытыралъхьагъэхэм къахэкIэу уасэхэм мафэ къэс къазэрэхахъорэр ары.

«Мыщ фэдэу цIыфхэр зэ­рэзекIохэрэр къыбгурыIонэу щыт, ренэу зашъохэрэ уцхэр амыгъотыжьыным ыкIи лъэшэу къахэхъоным ищынагъо щыIэу ахэр егупшысэх», — къыIуагъ уц щэпIэ гильдием итхьаматэу Е. Неволинам.

Аптекэхэм ащащэрэ уцхэм ауасэ зэрэхахъорэм Генеральнэ прокуратурэм ынаIэ тыри­дзагъ.

Шъоущыгъу уз зиIэхэр ыкIи инсулиныр

— Шъоущыгъу уз зиIэхэм агъэфедэрэ инсулиным зэпыугъо фэхъуным ищынагъо щыIэу гумэкIыгъо хэфагъэх. ЗэкIэми рэхьатныгъэ къызхагъэ­фэнэу сы­къяджэ. Инсулиныр къэзышIыхэу IэкIыб къэралхэм ащылэжьэрэ фирмэхэм зыпа­рэми тибэдзэр къабгынагъэп, уцыр къызэрэтIэкIахьэщтыгъэм фэдэу, зэпыугъо фэмыхъоу сы­маджэхэм зэрагъэгъотын алъэ­кIыщт, — къыIуагъ эндокринологиемкIэ диабет Институтым ипащэу Марина Шестаковам.

Мы къэбарыр къагъэшъып­къэжьыгъ инсулиныр къыдэзыгъэкIырэ дунэе мэхьанэ зиIэ компаниехэу «Sanofi» ыкIи «No­vo Nordisk» зыфиIохэрэм япащэхэм. Инсулиным икъы­дэгъэкIынкIэ мыхэм Урысыем площадкэ инхэр щыряIэхэу, зэ­памыгъэоу уцыр ашIы.

— ТызэрэгугъэрэмкIэ, псауныгъэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ Iэ­зэгъу уцхэм санкциехэр атыралъхьащтхэп. АщкIэ тиурысые компаниехэм зэкIэ ищыкIагъэр ашIэ, уцыр къызэраIэкIэхьа­щтыр зэхафы, — еIо «Novo Nordisk» зыфиIорэ компаниеу Урысыем ыкIи Белоруссием щыIэм итхьаматэу Яннис Маллис.

ИдэгъугъэкIэ уехъырэхъышэн умылъэкIынэу урысые пред­прия­тиехэм инсулиныр ашIы хъугъэ. Компаниеу «Герофарм» зыфиIорэм къызэрэщаIуагъэмкIэ, ящыкIагъэм изыщанэ къыдагъэкIын алъэкIы, тапэкIи пчъа­гъэм хагъэхъон амал щыI.

Гормональнэ препаратхэр

Щитовиднэ железам зэреIэзэхэрэ препаратхэу аптекэхэм ателъыгъэхэр цIыфхэм зэрап­хъуагъэх. Ащ къыхэкIэу апте­кэхэм уцыр къащэфэ цIыфхэр ежэнхэ фаеу хъугъэ.

«IэпэчIэгъанэ пшIынэу, пэшIорыгъэшъэу уцыр пщэфынэу ищыкIагъэп. Тихэгъэгу къыща­шIырэ препаратэу левотироксин натрия ыкIи IэкIыбым къыращыхэрэр тибэдзэрхэм икъоу къатехьэх. Ащ нэмыкIэу инсулиным фэдэу левотираксинри тикъэралыгъо къыщыдагъэкIы. Яхэм ядэгъугъэкIэ IэкIыбым къыщашIыхэрэм къыкIырагъэ­чырэп.

Витаминхэр

Витамин-минерал комплекс­хэр Урысыем ифармзавод пчъа­гъэмэ къащыдагъэкIы. Арэу щытми, бэмэ зэлъашIэ хъугъэ IэкIыбым къыщашIырэ препаратхэми тащыкIэщтэп. — Компаниеу Solgar зыпкъ итэу Iоф ешIэ. Урысыем иаптекэхэм зэкIэми ыпэкIэ зэрэщытыгъэм фэдэу типродукцие зэмылIэужыгъохэр аIэкIэд­гъэ­хьащтых, — къыIуагъ мы компанием икъутамэу Урысыем щыIэм ипащэу Хакан Эртрюк.

Урысыем джыри сыд фэдэ Iэзэгъу уцхэр къыдигъэкIыхэра?

ПсауныгъэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ Iэзэгъу уцхэр Урысые заводхэм ыкIи площадкэхэм къащыдагъэкIых. Ахэм зэу ащыщ «Фармстандарт» зыфиIорэр, ащ уц зэмылIэужыгъоу 300 фэдиз къыдегъэкIы: антибиотикхэр, узыр хэзыгъэжъукIы­хэрэр, гормональнэхэр, плъыр­стырым пэшIуекIохэрэр. Концернэу «STADA» зыфиIорэм заводитIу иI. Мыщ Iэпкъ-лъэпкъ узым, зэпахырэ узхэм, гу-лъынт­фэ узым, лъыдэкIуаер хэтэу, зэкIэмкIи уц зэмылIэужыгъуи 170-рэ къыщыдагъэкIы.

Узэсагъэр нэмыкIымкIэ сыдэущтэу зэблэпхъущта?

Шъущытэгъэгъуазэ

ГущыIэм пае, ренэу уц хэ­хыгъэм ешъохэрэм ыкIи ащ ишIуа­гъэ къызэкIыхэрэм ар зэбла­хъунэу фэещтхэп. Арэу щытми, на­хьыбэрэмкIэ а уцыр зэблэпхъун плъэкIыщт ыкIи ащи уесэщт.

— Зы препаратым укъытекIэу ащ ехьщыр нэмыкI уцыр къыхэпхыным фэшI «дозировкэу» иIэр къэбгъэнэжьын фае. Уцым узешъуагъэм мэзитIу-щы зытешIэкIэ анализхэр птыжьынхэу щыт. Ащ къыгъэлъэгъорэ зэфэхьысыжьхэм ялъытыгъэу врачым «дозировкэр» ыкIи узэ­решъощт пIалъэр зэрихъокIын ылъэкIыщт, — къыIуагъ эндокринологэу Е. Трошинам.

ЕплъыкIэр

Сергей Шуляк, компаниеу DSM Group игенеральнэ директор: — Шъыпкъэ, хьазыр уцхэр къезыгъэкIокIыхэрэ ыкIи ахэр зыхашIыкIыхэрэр къэзышIырэ организациехэр логистикэм ылъэныкъокIэ къиныгъохэм ахэ­тых. МэкIэ-макIэзэ цIыфхэр Iэ­сэжьыщтых, уцхэм къазэрэ­кIэупчIэхэрэми нахь къыщы­кIэщт, нахьыбэм IэпэчIэгъанэ ашIыгъах. Ау тапэкIи непэ фэ­дэщтмэ, ахэм ауасэ дэкIоен ылъэкIыщт. Арэу зыхъукIэ псау­ныгъэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ препаратхэу къэралыгъом щызекIохэрэм ауасэ хамыгъэхъон алъэкIыщтэп.

ШъуищыкIэгъэ уцыр сыдэущтэу къэжъугъотын шъулъэкIыщта?

Аптекэхэр къэпкIухьанхэ хъу­мэ охътабэ пшIуехьы. Ащ нахьи, уафытеозэ уищыкIэгъэ препаратым укIэупчIэмэ нахь тэрэз, джащ фэдэу укIоу къэпхьы- жьыфэ уцыр ябгъэгъэтIылъын плъэкIыщт. Уцым узэрэлъы­хъущтым джыри зы шIыкIэ иI.

Уц къэзышIыхэрэм янахьыбэм ап­течнэ сетьхэм зэпхыныгъэ ады­ряIэу псынкIэу препаратхэр зыдащэщт чIыпIэхэм ащагъэгъуазэх. Фармкомпаниехэм ясайтхэр къызыфагъэфедэхэзэ онлайн-шIыкIэм тетэу уцыр къащэфын алъэкIыщт.

Зы уц къэмланэ нахь пщэфы мыхъущтэу гъунапкъэхэр агъэуцунхэ алъэкIыщта?

Елена Неволина, уц щэпIэ гильдием ипащ: — Сэ сызэрэщыгъуазэмкIэ, ащ фэдэ унашъо щыIэп. Си­еплъыкIэкIэ мыщ фэдэ шIыкIэм иягъэ къэмыкIощтмэ ишIуагъэ къызэрэмыкIощтыр гъэнэфагъэ. Аптекэм зы уц къэмланэ нахь цIыфым къызыримыщэкIэ, нэмыкI аптекэм кIони зыфаем фэдиз къыщэфыщт. Арэу щыт- ми, щэфакIохэм зафэзгъазэ сшIоигъу: лыеу уцхэр шъумыщэ­фых, сыда пIомэ ахэм пIалъэ яI, ар зикIыкIэ бгъэфедэжьын плъэ­кIыщтэп.

Тэ тиуцхэмкIэ тыщыIэн тлъэкIыщта?

Андрей Тенишев,  РАНХиГС-м икафедрэ ипащ:

— КъэмланхэмкIэ къэплъытэн хъумэ, ащэрэ препаратхэм япроцент 60 фэдизыр тикъэралыгъо къыщыдагъэкIы. Процент 85-р Iэрыфэгъоу щыт Iэзэгъу уцхэр зэрашIыгъэ шап­хъэм диштэрэ нэмыкI препаратых. Госзакупкэхэр зэхащэхэ хъумэ апэ рагъэшъырэр тикъэ­ралыгъо къыщыдагъэкIырэ Iэзэ­гъу уцхэр ары. Охътэ кIэкIым псауныгъэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ препаратхэм я 3/4-р Урысыем къы­щашIыхэ хъугъэ. Мыщ дэ­жьым Iэзэгъу уцхэм къэралыгъо регистрацие акIуным ыкIи шапхъэхэм адиштэнхэм къыкIы­рагъэчыгъэп.

Хэутыным фэзыгъэхьазырыгъэр КIарэ Фатим.