Культурнэ кIэныр къэухъумэгъэныр
Мы Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм социальнэ политикэмкIэ, унагъом иIофхэмкIэ, псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи культурэмкIэ и Комитет итхьаматэу Наталья Широковар, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет —Хасэм гъэсэныгъэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шэуджэн Тембот, искусствэм иIофышIэхэр, культурэм иучреждениехэм, театрэхэм, училищхэм, искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэхэм ыкIи творческэ союзхэм япащэхэр.
Iофыгъо шъхьаIэу зэхэсыгъом зыщытегущыIагъэхэр культурэмкIэ кадрэхэм ягъэхьазырын ары зэпхыгъагъэр.
ЗэIукIэгъур къызэIуихызэ республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, тихэгъэгу къешIэкIыгъэ гумэкIыгъохэр щыIэхэ нахь мышIэми, Урысыем и Президентэу Владимир Путиным шъолъырхэм апашъхьэ пшъэрылъэу къыщигъэуцугъэр тапэкIэ рахъухьэгъэгъэ проектхэр зэкIэ пхырыщыгъэнхэр гъэцэкIэгъэныр ары.
«Къэралыгъом ипащэ къызэрэхигъэщырэмкIэ, 2030-рэ илъэсым нэс къызэлъаубытырэ стратегическэ, лъэпкъ гухэлъ пстэуми танэсын, цIыфхэм яфедэ зыхэлъ гъэхъагъэхэр тшIынхэ фае. Ар шъолъырхэм, Адыгеири зэрахэтэу, ащыкIорэ IофшIэнышхом илъэныкъо пэпчъ фэгъэхьыгъ. Культурэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр а пшъэрылъхэм зыкIэ ащыщ.
Ковидым зызщиушъомбгъугъэ лъэхъаным анахьэу ар цIыфхэм зэхашIагъ, къэралыгъоми игъэкIотыгъэ IэпыIэгъу ащ ритын фаеу пшъэрылъ къэуцугъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
Инфраструктурэр нахьышIу шIыгъэнымкIэ, культурэм епхыгъэ Iофтхьабзэхэм зягъэушъомбгъугъэнымкIэ IофшIэнышхоу пандемием ыпэкIэ рагъэжьэгъагъэр къызэрэзэтемыуцуагъэр хагъэунэфыкIыгъ. Къэралыгъо программэхэмрэ лъэпкъ проектэу «Культурэмрэ» атегъэпсыхьагъэу зэкIэ агъэнэфэгъэ Iофтхьабзэхэр агъэцэкIагъэх. ГущыIэм пае, илъэсищым къыкIоцI культурэм и Унэу 31-рэ агъэцэкIэжьыгъ, кIэу 4 ашIыгъ, искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджэпIи 7, къэралыгъо учреждении 2 ыкIи гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ организациехэр агъэцэкIэжьыгъэх, мобильнэ тхылъеджэпIи 10 къызэIуахыгъ. Проектэу «Культура малой Родины» зыфиIоу «Единэ Россиер» кIэщакIо зыфэхъугъэм диштэу культурэм иунэхэу къуаджэхэм адэтхэм яматериальнэ-техникэ лъапсэ агъэкIэжьыгъ. Мы илъэсым культурэм и Уни 3 ыухыщт, культурэм иуни 9, искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджэпIи 2 агъэцэкIэжьыщт.
Анахьэу республикэм и ЛIышъхьэ ынаIэ зытыридзагъэр мы лъэныкъомкIэ кадрэ Iофыгъохэм язэшIохын. Музейхэм, театрэхэм, тхылъеджапIэхэм, культурэм иучреждениехэм IэпэIэсэныгъэ ин зыхэлъ IофышIэхэу ащылэжьэн зылъэкIыщтхэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэн фае. Культурэм иIофышIэхэм пандемием илъэхъан IофшIэкIэ амалэу къызфагъэфедагъэхэм къапкъырыкIыхэзэ джырэ технологиехэм, инновациехэм зэрафэхьазырыщтхэм анаIэ тырамыгъэт хъущтэп.
Цифрэ шIыкIэм фэгъэхьыгъэу къэгущыIэ зэхъум республикэм и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, ащ амалыкIэхэр культурэм епхыгъэу къызэIуехых. Онлайнтехнологиехэм яшIуагъэкIэ цIыфх+эм зэпхыныгъэ адыряIэн алъэкIы, шъолъыр пэпчъ, лъэпкъ пэпчъ икультурэ кIэн нахь псынкIэу нэмыкIхэм алъыгъэIэсыгъэным иамал къаты. Лъэпкъ проектэу «Культурэм» ишIуагъэ къэкIощт джырэ технологиехэр мыщ щыгъэфедэгъэнхэмкIэ.
«Тэ нахьыпэм фэдэу пшъэрылъэу тиIэр къэнэжьы — цIыфхэм ятворческэ амалхэр пхырыщыгъэнхэмкIэ зыфэдэ къэмыхъугъэ культурнэ кIэныр къэухъумэгъэнымкIэ ящыкIа- гъэр зэкIэ Адыгеим щягъэгъотыгъэныр ары», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ непэкIэ Iофхэм язытет фэгъэхьыгъэ доклад къышIыгъ. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, илъэсэу икIыгъэм лъэпкъ проектэу «Культурэм» тегъэпсыхьагъэу Урысыем иапшъэрэ еджэпIэ 14-мэ нэбгыри 170-рэ ащеджагъ. Информационнэ технологиехэм алъэныкъокIэ специалистхэм якъыхэхын епхыгъэ IофшIэныр макIо. Нафэ къызэрэхъугъэмкIэ, кадрэ ныбжьыкIэхэр: музыкальнэ дисцип-линэхэмкIэ езыгъэджэщтхэр, орэдыIохэр, хормейстерхэр, хореографхэр ыкIи нэмыкIхэр икъухэрэп. Кадрэхэм ягъэхьазырын епхыгъэ IофшIэныр лъигъэкIотэщт.
ЗэIукIэгъум икIэухым IэпэIэсэныгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу ятыгъэным, Урысыем иапшъэрэ еджапIэхэм чIыпIэхэр ахэм къащыфыхэгъэкIыгъэнхэм, специалист ныбжьыкIэхэм грантхэр ятыгъэнхэм япхыгъэ IофыгъохэмкIэ яеплъыкIэхэр къаIуагъ.
КъумпIыл Мурат АР-м культурэмкIэ иминистрэ пшъэрылъ фишIыгъ игъоу алъэгъугъэхэр зэкIэ къыдилъытэнхэу, лъэпкъ проектым, федеральнэ ыкIи шъолъыр программэхэм яамалхэм къапкъырыкIыхэзэ Iофы-гъоу къэуцугъэр тэрэзэу зэхэфыгъэным дэлэжьэнэу.
АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу Сурэтхэр А. Гусевым тырихыгъэх.