Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим идэхагъэ фэгъэхьыгъ
Хабзэ зэрэхъугъэу, мэлылъфэгъум и 2-м кIэлэцIыкIу тхылъым и Дунэе мафэ хагъэунэфыкIы.
Адыгеим щыщ тхэкIо ныбжьыкIэу Славяна Бушневам итхылъэу «Новые приключения Снежика, Горика и Егорика» зыфиIорэм Краснодар краим ыкIи Адыгэ Республикэм яеджэкIо цIыкIухэр нэIуасэ фэхъущтых. Ар гъэшIэгъонэу зэхэгъэуцуагъ, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим идэхагъэ, Адыгеим ичIыопс ибаиныгъэ къащытегущыIэ.
Славяна Бушневар 1986-рэ илъэсым бэдзэогъум и 8-м къалэу Петропавловск-Камчаткэ къыщыхъугъ, Адыгеим щэпсэу. 1993-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2001-рэ илъэсым нэс станицэу Дахъом игурыт еджапIэу N 5-м щеджагъ. Ащ дэт «Парк Фантазии и Приколов» зыфиIорэм ипащ. Славянэ ныбжьыкIэ ыкIи кIэлэцIыкIу тхакIу, блогер, я Урысыем итхакIохэм я Союз хэт, лъэпкъ литературэ премиеу «Писатель года» зыцIэм къыхиубытэу «Детская литература» зыфиIорэр тIо къыфагъэшъошагъ. Джащ фэдэу сэмэркъэу нэшанэ зыхэлъ усэхэр ытхынхэр икIас, ныбжьыкIэ, бзылъфыгъэ романхэр, кIэлэцIыкIу прозэхэр етхых.
ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу пшъэшъэжъыер тхэным пыщэгъагъ. Ятэ тхакIо, тарихъ романхэр етхых, янэ урысыбзэмкIэ ыкIи литературэмкIэ кIэлэегъадж, гурыт еджапIэм литературнэ кружокыр щехьы.
— ЫпэкIэ щыIэгъэ зэрэхаутырэ машинкэм ымакъэ сыкIэдэIукIызэ сызэрэхэчъыежьыщтыгъэр ыкIи сыкъызэрэущыщтыгъэр дэгъоу къэсэшIэжьы. Сэри сшIогъэшIэгъонэу сыкIэрысыщтыгъ. ЗэкIэми ащ фэдэ машинкэ яIэ фэдэу къысшIошIыщтыгъ, сипшъэшъэгъухэм ар ашIогъэшIэгъонэу еплъыхэ зыхъукIэ згъэшIагъощтыгъ. Сыд фэдэ мэфэкI тиIэми, сянэ-сятэхэм атхыгъэ усэмкIэ ар едгъажьэщтыгъ, ахэр орэдышъом ралъхьажьыщтыгъэх, тычэфыщтыгъ, — къытфеIуатэ тигущыIэгъу.
Славянэ исэнаущыгъэ лъым хэлъэу къэхъугъ. Апэрэ усэ цIыкIур зызэхелъхьэм илъэсищ нахь ыныбжьыгъэп. «Васька-кот» зыфиIорэр кIэлэцIыкIу альбомым дагъэхьагъ ыкIи «апэрэ ус» кIатхагъ. Гурыт еджапIэм щеджэзэ ытхыгъэ усэм район зэнэкъокъум хагъэунэфыкIырэ чIыпIэ къыщыдихыгъагъ, ныбжьыкIэ романэу «1050 смс, или Как потерять Дружбу» зыфиIорэр 2017-рэ илъэсым къыхагъэщыгъагъ.
— Ситхыгъэхэр зэкIэ тхылъым дэтынхэу, тхылъхэр къыдэзгъэкIынхэу сыфай, ау ащ уахътэ ищыкIагъ. Ренэу зыуушэтын фае, арышъ, ыпэрапшIэу ситхыгъэхэр Интернетым исэгъахьэх, агу рихьыхэрэри, римыхьыхэрэри щысэлъэгъух. Зэнэкъокъоу сызыхэлажьэхэрэм яшIуагъэкIэ, сишIэныгъэхэм ахэсэгъахъо. Ахэм уахэлажьэу, о уиIофшIэн анахь дэгъоу залъытэкIэ, ащ урэгушхо. Ау ащ укъыщыуцу хъущтэп, уишIэныгъэхэм ахэбгъэхъозэпытын фае. Зыгорэ стхынэу сызытIысыкIэ сегупшысэ анахьэу сызаджэмэ сшIогъэшIэгъоныщтым. Джащ дэжьым шъхьэм бэ къихьэрэр, хъугъэ-шIагъэ горэ IэубытыпIэ сшIэу, синэIуасэ горэм сегупшысэзэ стхэу къыхэкIы, хъугъэ-шIагъэу къисIотыкIырэр зэкIэ къэсыугупшысэуи мэхъу, — еIо тхэкIо ныбжьыкIэм.
Пшъэшъэжъыем ытхыхэрэм ахэтых рассказхэр, легендэхэр, романхэр, мемуархэр. Апэрэ романыр 2017-рэ илъэсым ытхыгъагъ.
Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим шIулъэгъоу фыриIэр, Адыгэ Республикэм ичIыопс ибаиныгъэ къащеIуатэ «Новые приключения Снежика, Горика и Егорика» зыфиIорэм. Адыгеим ичIыопс ухэтэу къэпкIухьэрэм фэдэу къыпщегъэхъу. Кавказым щыпсэурэ зэныбджэгъухэу Горик, Егорик ыкIи ос цIыфэу Снежик хъугъэ-шIэгъэ гъэшIэгъонхэр апэ къикIыщтых. Ахэм яIушыгъэ, ягулъытэныгъэ ыкIи гукIэгъоу ахэлъым апкъ къикIыкIэ зэкIэми зэлъашIэщтых. ЗыгъэпсэфыпIэм, гъочIэгъым кIощтых, дольменхэр къагъэнэжьыщтых, гъэтхэ уц лъэпкъхэр (первоцветхэр) къызэрэбгъэнэжьыщтхэм егупшысэщтых, черкес чъыгхатэхэр къагъотыщтых ыкIи нэмыкI чIыпIэ гъэшIэгъонхэм арыфэщтых. Апэрэ тхылъыр адыгабзэкIэ тхыгъэу къыдэкIынэу рахъухьэ. Ар адыгабзэкIэ зэзыдзэкIыжьыщтыр философие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Тыгъу Рэмэзан.
Мы тхылъым къыхэхыгъэ пычыгъохэр Урысыем ыкIи IэкIыбым кIэлэцIыкIухэм апае къащыдагъэкIырэ журналхэм къадэхьагъэх, джащ фэдэу УФ-м щыпсэурэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм абзэхэм арылъхьагъэу, аудиопшысэ шIыгъэу къащыдэкIыгъ.
Тхылъэу «История о Снежике, Горике и Егорике» зыфиIорэр лъэпкъ литературнэ премиеу «Писатель года» зыфиIорэм иуцугъоу «Детская литература» зыфиIорэм хэхьагъ ыкIи тхэкIо ныбжьыкIэм Иван Буниным ыцIэ зыхьырэ медалыр къыфагъэшъошагъ. Джащ фэдэу лъэпкъ тхылъхэм яфестивалэу «Книга — путь к взаимопониманию и согласию народов» зыфиIорэм зэрэхэлэжьагъэм пае АР-м культурэмкIэ и Министерствэ, АР-м и Лъэпкъ тхьылъеджапIэ ящытхъу тхылъхэр Славяна Бушневам къыфагъэшъошагъэх.
ТхэкIо ныбжьыкIэм къызэриIуагъэмкIэ, джырэкIэ тхылъыр Урысыем, Адыгэ Республикэм, Краснодар краим ятхылъеджэпIэ зэфэшъхьафхэм ачIэлъ. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим шIулъэгъоу фыриIэр, Адыгэ Республикэм ичIыопс ибаиныгъэ езыгъэлъэгъугъэр ят. Адыгеим ичIыопс пшысэм фэдэу къышIошIы, ар итхыгъэхэм къащыреIотыкIы.
Славяна Бушневам ыгукIэ зыфэщэгъэ IофшIэныр егъэцакIэ. ГъэхъэгъэшIухэр ешIых, итхыгъэхэр сыдигъокIи къахагъэщых. Литературнэ премиеу «Наследие» зыцIэм иуцугъоу «Проза» ыкIи «Поэзия» зыфиIорэм мы аужырэ илъэситфым хэлэжьагъ, анахь дэгъухэм ахалъытагъ. Федор Достоевскэм, Иван Буниным, Анна Ахматовам, Сергей Есениным, Александр Пушкиным, Владимир Маяковскэм ямэфэкIхэм афэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу республикэм щызэхащэхэрэм ренэу ахэлажьэ ыкIи медальхэр къыфагъэшъошагъэу иIэх. Урысые зэнэкъокъоу «Новый взгяд» зыфиIорэм ифинал ихьагъ. УФ-м и Къэралыгъо Думэ зэхищэгъэ Iэнэ хъураеу «Социальное информирование, как средство повышения гражданской активности молодого поколения. Нормативно-правовой аспект» зыфиIорэм хэлэжьагъ. Ащ нэмыкI гъэхъэгъэшIухэри пшъэшъэжъыем иIэх.
Пшъэшъэжъыем иIофшIэн хигъэхъон гухэлъ иI. ЫпэкIэ лъыкIотэнэу, гъэхъэгъэшIухэр ышIызэ джыри тхылъ пчъагъэ къыдигъэкIынэу Славяна Бушневам фэтэIо.
ДЕЛЭКЪО Анет.