Театральнэ искусствэмкIэ Санкт-Петербург дэт академиер КIыкI Софэ къыухыгъ. Профессорэу Александр Петровыр ипащэу исэнэхьат зэригъэгъотыгъ. Санкт-Петербург къэралыгъо консерваторием щеджэ. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние исимфоническэ оркестрэ игъусэу КIыкI Софэ джырэблагъэ Мыекъуапэ концерт къызыщетым гущыIэгъу тыфэхъугъ.
- Санкт-Петербург еджакIо укIоным ыпэкIэ искусствэхэмкIэ Адыгэ республикэ колледжыр «5»-кIэ къызэрэуухыгъэр сэшIэ. Уисэнэхьат уфеджэныр орыкIэ сыда?
- Сыд фэдэ лъэхъанэ пштагъэми, сэнэхьат хэхыгъэ уиIэн фае. Мыекъуапэ кIэлэегъаджэу щысиIэгъэ Даутэ Сарыет мафэ къэс пIоми хъунэу сынэгу кIэт, къысфигъэпытэзэ къызэрэздэ-
гущыIэщтыгъэр, игупшысакIэ къыслъигъэIэсы зэрэшIоигъуагъэр сщыгъупшэхэрэп.
- Болгарием, Санкт-Петербург ащыкIогъэ Дунэе фестиваль-зэнэкъокъумэ уахэлэжьагъ, щытхъуцIэхэр къазэрэщыдэпхыгъэм фэшI тыпфэгушIо.
- Тхьауегъэпсэу. Фестивальхэр зэнэкъокъухэу зэрэщытхэр нахьышIу. Iоф зыдэпшIэжьызэ къыбгот артистхэм уакIырэплъы. Елена Образцовам тызыIокIэм искусствэм ишъэфхэр къызэпкъырихыгъэх. Ащ фэдэ зэдэгущыIэгъухэр тищыкIагъэх.
- Софа, филармонием къыщыптыгъэ концертым классикэм хэхьэгъэ произведениехэр къыщыпIуагъэх. Санкт-Петербург щыкIорэ пчыхьэзэхахьэмэ уахэлажьэба?
- Римский-Корсаковым ыцIэ зыхьырэ консерваториер къэсэухы. Опернэ орэдыIоу сыщытми, эстрадэм, лирикэм афэгъэхьыгъэ орэдхэр концертхэм ахэсэгъа-
хьэх. Музыкальнэ театрэм Iоф щысэшIэ.
- Санкт-Петербург ущэпсэуми Адыгэ Республикэм имэфэкI зэхахьэхэм, концертхэм уахэлажьэ. Мыекъуапэ укъызэкIом культурэм иIофышIэмэ уаIукIагъэу къысэпIуагъ.
- Адыгеим культурэмкIэ иминистрэу Чэмышъо Гъазый сызырегъэблагъэм адыгэ шэн-хабзэхэр лъэпкъ искусствэм къызэриухъумэхэрэм тытегущыIагъ. Дискэу къыситыгъэхэм адыгэмэ, тиреспубликэ яхьылIэгъэ къэбар гъэшIэгъонхэр атетхагъэх. Ахэр Санкт-Петербург сызыкIожьыкIэ тилъэпкъэгъухэм, Iоф зыдасшIэрэмэ язгъэлъэгъущтых.
- Адыгэхэу Санкт-Петербург дэсмэ я Адыгэ Хасэ иIофшIэн пшIогъэшIэгъонэу ухэлажьа?
- БэшIагъэп ащ сыкIоу зысыублагъэр. Адыгэ Хасэм итхьаматэу Хьамхъукъо Бислъан цIыфышIу, лъэпкъым ыгу фэузы. Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, нэмыкIхэми къарыкIыгъэ тилъэпкъэгъухэр Адыгэ Хасэм щызэIокIэх. Пчыхьэзэхахьэм орэд къыщысIуагъ.
- Классикэм ипроизведениехэр тиныбжьыкIэмэ ашIогъэшIэгъонха?
- Къэшъонхэр, уджынхэр нахь якIас. Адыгэ орэдхэм къакIэупчIэх. «Гупшыс», «Синан», нэмыкIхэри тапэкIэ къэсIощтых. КъэшъокIо ансамблэ Адыгэ Хасэм щызэхащагъ, «Черкесия» фаусыгъ. ОрэдыIо ансамблэ джы зэхэтщэным тыпылъ. Къэбэр-
тэе-Бэлъкъарым щыщ композиторэу Къэбэрдэкъо Муратэ нэIуасэ сыфэхъугъ. Концерт программэу дгъэхьазырыщтыр Санкт-Петербург, Москва, Темыр Кавказым къащытты тшIоигъу. Адыгэ орэдхэм ядэхагъэ тыди щызэхядгъэхыным тыпылъ.
- Тихэку упэчыжьэу опсэуми, угукIэ упэблагъ.
- Тиреспубликэ имэфэкIмэ сызэрахэлэжьэщтым пай нэмыIэми Мыекъуапэ сыкъэкIоныр шэнышIу сфэхъугъ. Тхьабысымэ Умарэ фэгъэхьыгъэ фестивалым сыкъырагъэблагъи, тилъэпкъ культурэ бай дэдэу зэрэщытыр джыри зэ зэрэслъэгъугъэм сигъэгушIуагъ. Адыгэ Республикэм иныбжьыкIэмэ IэпыIэгъу афэхъурэ фондэу «Гуфэсым» истипендие къысаты. Фондым ипащэу Едыдж Мэмэт сыIукIагъ. Орэдым ишIуагъэкIи ныбжьыкIэу Урысыем ис тилъэпкъэгъумэ адыгабзэр нахь дэгъоу зэрагъэшIэн зэралъэкIыщтым тытегущыIагъ.
- Филармонием исимфоническэ оркестрэ идирижерэу Петр Шаховыр къыпщытхъугъ.
- Петр Шаховым Iоф дэпшIэнкIэ IэшIэх. ТапэкIи концертхэм сахигъэлэжьэнэу къысиIуагъэшъ, программэр згъэхьазырыщт. Урысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Къулэ Амэрбый, Адыгэ Республикэм икомпозиторхэм я Союз итхьаматэу Къэгъэзэжь Байзэт Мыекъуапэ къыщыстыгъэ концертым еплъыгъэх, сценэм къытехьэхи къысфэгушIуагъэх. КультурэмкIэ министрэу Чэмышъо Гъазый фэбагъэ зыхэлъ гущыIэхэр къысиIуагъэх. Ащ фэдэ пчыхьэзэхахьэмэ, зэIукIэгъумэ уапIу. Орэдым ишIуагъэкIэ щыIэныгъэр нахь дэгъоу къыбгурэIо. Филармонием идиректор шъхьаIэу Хъот Заури лъэшэу сыфэраз.
- Консерваториер къэуухынэу, угу рихьырэ искусствэм бэрэ уфэлэжьэнэу пфэсэIо.
- Тхьауегъэпсэу.
Сурэтым итхэр: Къэгъэзэжь Байзэт, КIыкI Соф, Петр Шаховыр филармонием щыкIогъэ концертым ыуж.