Къэралыгъо гъэпсыкIэм тетэу Адыгэ Республикэр зыпсэурэр чъэпыогъум и 5-м илъэс 19 хъущт.

Къыблэ Осетиер къэралыгъо шъхьаф хъугъэу зэрэпсэурэм фэгъэхьыгъэ апэрэ музыкальнэ фестивалэу «Бонварнон» зыфиIорэр къалэу Цхинвал щыкIуагъ.

КъэбарIотэ-орэдыIо губзыгъэу Бэрэтэрэ Хьабидэт къыIозэ ари¬гъэтхыгъэ орэдыжъхэр къызыдэхьэгъэ тхылъ мы мафэхэм Мыекъуапэ къыщыдэкIыгъ.

Лъэпкъ искусствэр лъызыгъэкIуатэрэмэ, адыгэхэр дунаим шIукIэ щязыгъашIэрэмэ щытхъуцIэ къазыфаусыкIэ, ягушIуагъо адэтэгощы, ягъэхъагъэмэ тарэгушхо. Нэхэе Тэмарэ, Сэкъурэ Ольгэ, КIокIо Бэлэ ащымыгъупшэжьыщт мафэу къякIугъэмэ ащыщ тыкъызытегущыIэрэр.

Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ илъэс IофшIэгъур зэрэригъэжьагъэм фэгъэхьыгъэу Урысые Федерацием инароднэ артистэу, Абхъазым изаслуженнэ артистэу, медалэу «Адыгеим и Щытхъузехьэр» къызыфагъэшъошагъэу, республикэ театрэм ирежиссер шъхьаIэу Кукэнэ Муратэ гущыIэгъу тыфэхъугъ.

Къат Фейсаль итхылъыкIэ ехьылIагъ

Олимпиадэ джэгунхэр 2014-рэ илъэсым Шъачэ зэрэщыкIощтхэм бэрэ тытегущыIэ. Iофыр зэрэлъыкIуатэрэм Урысыем иIэшъхьэтетхэр егъэразэхэми, лъэпкъ зэпхыныгъэхэм, культурэмрэ искусствэмрэ афэгъэхьыгъэ упчIэу къэтэджырэр макIэп.

Налбый Iушыгъ. ИакъылкIэ укъикIымэ, къыгъэшIагъэм нахьыбэ ептыщтыгъ. Зэхихырэм нахьыбэ гурыIощтыгъ, ылъэгъурэм нахь чыжьаIоу плъэщтыгъ. Акъылэу Тхьэм къыритыгъэр ыгъэхьаулыягъэп, дахэу ыгъэфедагъ.

Орэдым тамэ езытырэр ымакъэкIэ псынкIэу къашIэжьы зыхъукIэ, музыкальнэ искусствэм чIыпIэу щыриIэм уасэ фэошIы.

Сурэтыр Едыдж Батырай итхылъэу «Адыги» зыфиIорэм къыдэхыгъ. Маrugnу, Гаigоиt. Таitbоиt. 1823-рэ илъэс. Черкесхэм яунэрэ ялэжьыгъэлъэ хьамбаррэ ятеплъ.

Атакъэр къэм щыIоу цIыф зэхихыгъэп. Хым ытхьэлагъэр псыфалIэ лIэжьырэп. ЕшъуакIом чIимынэу напэр къыхэкIырэп. Ижъ зыуджэгъурэм лъапсэ ыдзыжьырэп.

Тэхъутэмыкъое районым культурэмкIэ и Унэ илъэпкъ ансамблэу «Ащэмэзыр» Адыгэ Республикэм, Краснодар краим ащыкIорэ фестивальхэм, пчыхьэзэхахьэхэм ахэлажьэ. Адыгэ орэдхэр артистхэм къаIох, лъэпкъ шэн-хабзэхэр къэухъумэгъэнхэр япшъэрылъ лъапIэу алъытэ.

Пэнэшъу Сэфэр кIэлэцIыкIу журналэу «Жъогъобыным» иредактор, Урысые Федерациемрэ Адыгеимрэ культурэмкIэ язаслуженнэ IофышI, Адыгэ Республикэм инароднэ тхакIу, адыгэ ашугэу Теуцожь Цыгъо ыцIэкIэ агъэнэфэгъэ шIухьафтыным илауреат.

ЦIыфым гушъхьэбайныгъэ ышIынымкIэ, ышъхьэкIэ зыкъигъотынымкIэ, художественнэ литературэм мэхьанэшхо иI.

Нажьэ Мунзир Сирием икъуаджэу Нэжьэхьаблэ къыщыхъугъ, адыгэ унагъом щапIугъ, биологиемкIэ кIэлэегъадж, шъэуитIурэ пшъэшъитIурэ иI, зигъэпсэфынэу Адыгэ Республикэм къэкIуагъэу тыIукIагъ.

Нэиутым зэрэпэчыжьэми ар къеIэты, къэухьаныр джары къызкIыхихырэр.

Адыгэкъалэ искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэ щагъэсэрэ пщынаомэ ащыщ Бэшкэкъо Щамилэ. Темыр Кавказым ифестивалэу Налщык щыкIуагъэм, Адыгэ Республикэм изэIухыгъэ фестиваль лауреат ащыхъугъ. Лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ зэнэкъокъумэ, мэфэкI зэхахьэмэ ар ахэлажьэ.

«Адыгэ макъэм» иIофышIэу Къэзэнэ Юсыф зысшIэрэр мыгъэ илъэсипшI хъугъэ.

Лъэпкъым ишIэжь, итарихъ, ипсэукI, непэ изытет къизыIотыкIырэ IэшIэгъабэ зиIэ еджэгъэшхоу къуаджэу Къунчыкъохьаблэ къыдэкIыгъэр макIэп.

Израиль иадыгэ къуаджэу Кфар-Камэ къикIыгъэ футбол командэр мы мафэхэм Адыгэ Республикэм щыI. Футболистхэм тикъушъхьэхэр, псыхъо чъэрхэр зэрагъэлъэгъугъэх, Адыгеим и Лъэпкъ музей щыIагъэх, ныбджэгъу ешIэгъухэр яIагъэх.

Иорданием иIэшъхьэтетмэ зэхащэгъэ мэфэкI зэхахьэмэ ахэлэжьагъэх Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым культурэмкIэ яIофышIэхэр.

Лъэпкъ музыкальнэ искусствэм лъэпсэшIу фэзышIыгъэ Лъэцэрыкъо Кимэ идунай зихъожьыгъэр илъэс мэхъу.

Адыгэхэм ялъэпкъ шэн-хабзэхэм зыкъягъэIэтыжьыгъэным фэIорышIэрэ Адыгэ регион общественнэ организациеу «Адыгэ Хасэм», Краснодар краим иобщественнэ организациеу «Адыгэ Хасэм»

Культурэм, искусствэм, спортым апыщагъэмэ Адыгэ Республикэм щытхъур къыфахьы.

Польшэм икъалэу Белосток музыкэм, искусствэм, фольклорым я Дунэе фестиваль ящэнэрэу щыкIуагъ.

(Цуекъо Юныс къызыхъугъэр илъэс 70-рэ хъугъэ)

Тэхъутэмыкъое районым икъоджэ анахь инмэ ащыщэу Щынджые спорт псэуалъэ къыщызэIуахыгъ. Илъэс реным ащ футбол цIыкIу щешIэнхэ алъэкIыщт.

Тыркуем къикIыгъэ кIэлэцIыкIу къэшъокIо ансамблэу «Мафэм» Адыгэ Республикэм щигъэкIогъэ уахътэм сыд фэдизырэ тытегущыIагъэми, Iофыгъо шъхьаIэу къыхэдгъэщын фаер адыгабзэм изэгъэшIэн тапэкIэ зэрэпылъыщтхэр ары.

Лъэпкъ къашъомэ яфестивалэу Тыркуем икъалэу Инегель щыкIуагъэм Румыниер, Македониер, Грузиер, Украинэр, Болгариер, Адыгеир, нэмыкIхэри хэлэжьагъэх.

Кавказ къашъом ия VII-рэ Дунэе фестивалэу Тыркуем щыкIуагъэм Адыгеим иансамблэу «Гуфитыр» хэлэжьагъ.

ТелефонкIэ къатыгъ. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыер» мы мафэхэм Польшэм щыI.

«Жьэу тэджырэм шыкIэхъу къыфалъфы» зэраIорэм хэлъ щыI. Узыфырикъужьэу, зыфэмыгъэкIотэжьэу ыкIи зымыгъэбэлэрэгъэу пфэлъэкIырэр пIалъэ фэмышIыжьэу пшIэным, бгъэцэкIэным ухэтми уапэкIэ лъэшэу улъегъэкIуатэ.

Пщынау, орэдыIу, композитор, Урысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышI, Адыгэ Республикэм ищытхъуцIэхэр къыфаусыгъэх. Къыблэ шъолъырым, тилъэпкъэгъухэр зэрыс хэгъэгумэ ащызэлъашIэ.

Къэралыгъо театрэу «Урыс балет» зыфиIорэм ипчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм ифилармоние щыкIуагъ.

Испанием щыпсэурэ Хъупэ Мурат Адыгэ Республикэм къызэкIом тыIукIагъ. Урысыем икомпозитормэ я Союз ар хэт, Барселонэ щэлажьэ, хорым пэщэныгъэ дызэрехьэ.

Я XXII-рэ Олимпиадэ джэгунхэр 1980-рэ илъэсым, бэдзэогъум и 19-м Москва къыщызэIуахыгъагъэх.

Истамбул Адыгэ Кавказ Хасэм, кIэлэцIыкIу къэшъокIо купэу «Мафэм», купым икIэщакIохэм, ны-тыхэу купым кIыгъугъэхэм (ахэр хэкум щахьэкIагъэх 2010-рэ илъэсым мэкъуогъум и 26-м щегъэжьагъэу бэдзэогъум и 2-м нэс) ацIэкIэ тхьашъуегъэпсэу шъотэIо.

Музыкэм, искусствэм, фольклорым я Дунэе фестиваль бэдзэогъу мазэм и 22 - 29-м Польшэм щыкIощт. Беларусым, Китаим, Грецием, Индием, Урысыем, Польшэм, нэмыкIхэми яартистхэр ащ хэлэжьэщтых.

Дунэе фольклор фестивалэу Тыркуем щыкIорэм лъэпкъ къэшъокIо ансамблэу «Мыекъуапэ инэфылъэхэр», къуаджэхэу Тэхъутэмыкъуаерэ Щынджыерэ япащэхэр, Адыгэ Хасэм хэтхэр, нэмыкIхэри хэлажьэх.

Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ спектаклэхэр, къэшIыгъо зэфэшъхьафхэр мыгъэ къыгъэлъэгъуагъэх.

Апэрэу Адыгэ Республикэм къэкIуагъэх гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэ тилъэпкъэгъухэр. Ахэр США-м щэпсэух, адыгабзэр ашIэ, бизнесым, нэмыкI Iофыгъомэ апылъых.

ТелефонкIэ къатыгъ. Урысыем изэнэкъокъоу «Играй, гармонь» зыфиIоу лъэпкъ искусствэм иIо¬фышIэхэр зыхэлажьэхэрэм дунэе мэхьанэ раты.

США-м иштатэу Мичиган иапшъэрэ еджапIэхэмрэ Кубань къэралыгъо университетымрэ язэпхыныгъэхэр агъэпытэх.

Урыс-кавказ заом ехьылIэгъэ кинофильмэ джырэ нэс зэрамыгъэуцугъэм фэгъэхьыгъэ тхыгъэу жъоныгъуакIэм и 21-м «Адыгэ макъэм» къыхиутыгъэм тигъэзетеджэхэр къыкIэупчIэх.

Адыгэ шъуашэр, лъэпкъ шэн-хабзэхэр, театрэр.

Республикэ общестеннэ движениеу «Адыгэ Хасэм» игъэцэкIэкIо куп изичэзыу зэхэсыгъохэм лъэпкъ Iофыгъохэр къыщаIэтыгъэх.

Урысые Федерацием иапэрэ шIушIэ кинофестивалэу «Обереги Будущее» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм щыкIуагъ.

Иорданием икъэлэ шъхьаIэу Амман щыпсэурэ Пщыдатэкъо Наурызэ Адыгэ Республикэм тыщыIукIагъ. Туризмэм ар щэлажьэ.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» Джэджэхьаблэрэ Апшеронскэрэ концертхэр къащитыгъэх.

КъэшъокIо ансамблэу «Гуфитыр» зызэхащагъэр бэшIагъэп. Арэу щытми, лъэпкъ шIэжь зэIукIэхэм, мэфэкI зэхахьэхэм ахэлажьэзэ, искусствэр зикIасэмэ псынкIэу агу рихьыгъ.

Къэбэртэе-Бэлъкъар къэралыгъо университетым декоративнэ-прикладной искусствэмкIэ икафедрэ ипащэу, искусствоведениемкIэ докторэу, профессорэу, Урысыем исурэтышIмэ я Союз хэтэу...

Адыгэ кIэлэцIыкIу къэшъокIо ансамблэу «Мафэм» ипащэхэу Бэслъынэй Чэтинрэ Мэлыщэ Фулиярэ къытфаIотагъэр тхылъышхо пшIын плъэкIыщт.

ШIушIэ пчыхьэзэхахьэу «Адыгэ макъэр» орэжъынчы» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние гъэшIэгъонэу щыкIуагъ.

Тыркуем щызэхэщэгъэ кIэлэцIыкIу къэшъокIо ансамблэу «Мафэм» ущытхъунэу тефэ. Зэкъошныгъэм игъогу рыкIозэ, ныбжьыкIэхэм ялъэпкъ шIэжь зыкъырегъэIэты, щыIэныгъэм хещэх, егъэгъуазэх.

Гъэзетэу «Адыгэ макъэм» ишIушIэ концертэу непэ республикэ филармонием щыкIощтым Хъурэнэ Азэ орэд къыщиIощт.

Тыркуем икъалэу Истамбул къикIыгъэ адыгэ къэшъокIо ансамблэу «Мафэр» Адыгэ Республикэм щыI.

Тиреспубликэ иэстрадэ ижъуагъохэр зыхэлэжьэщтхэ шIушIэ концертэу «Адыгэ макъэр» орэжъынчы»...

Мы сурэтым ит кIэлэцIыкIумэ ащыщэу хэта артист цIэрыIо хъущтыр?

ИскусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу Кощхьаблэ дэтым орэдыIоу зыщегъасэ КIубэ Джанеттэ.

Орэдусэу, орэдыIоу, пщынаоу Барцо Руслъанэ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» ишIушIэ концертэу Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние мэкъуогъум и 30-м щыкIощтым хэлэжьэнэу зегъэхьазыры.

«Мемориалхэм яшIуагъэкIэ блэкIыгъэ зэманхэм щыIэгъэ цIыфхэр тэркIэ псаух. Зэблэхъугъи, хэгъахъуи фэмыхъоу блэкIыгъэр, зытетыгъэ шъыпкъэм фэдэу, непи ахэм къытфагъэнэжьы. КIэнэу къытфыщанагъэмкIэ щымыIэжьхэр къытлъэIэсых».

Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ иартистхэр тигъэзет иныбджэгъушIух. Адыгабзэм изэгъэшIэн, игъэфедэн мэхьэнэ ин раты, ягуапэу «Адыгэ макъэр» къыратхыкIы.

ШIушIэ концертэу «Адыгэ макъэр» орэжъынч!» зыфиIорэр мэкъуогъум и 30-м Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIощт.

Тикъэралыгъошхо икъэлэ шъхьаIэу Москва цIыф миллион пчъагъэ щэпсэу, лъэпкъ зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр яшэн-хабзэхэмкIэ зэтекIыхэми, лъэпкъыбэмэ тиобществэ къагъэкIэракIэ.

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу УФ-м исурэтышIхэм я Союз къэгъэлъэгъонэу зэхищагъэм дунэе мэхьанэ иIэу щыт.

Культурэмрэ искусствэмрэкIэ Краснодар къэралыгъо университетымрэ КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм ямузей икъутамэу Мыекъуапэ дэтымрэ зэхэщакIо фэхъухи, къэгъэлъэгъон гъэшIэгъон Адыгэ Республикэм икъэлэ шъхьаIэ къыщызэIуахыгъ.

Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ щыкIогъэ пресс-зэIукIэр культурэмрэ искусствэмрэ я Координационнэ советэу «Темыр Кавказым» изичэзыу зэхэсыгъо Сыхъум зэрэщызэхащагъэм фэгъэхьыгъагъ.

Ткъош Абхъазым дунэе фестивалэу щыкIуагъэм Адыгэ Республикэм, Темыр Осетием искусствэхэмкIэ яIофышIэхэр хэлэжьагъэх.

Гъэзетэу «Адыгэ макъэм» ишIушIэ концерт мэкъуогъум и 30-м Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIощт.

«Кавказский Хит» — джары Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIогъэ концертым эреджагъэхэр.

ИскусствэхэмкIэ мыекъопэ кIэлэцIыкIу еджапIэу N 3-м Хьаудэкъо Къэплъанэ пщынаоу зыщигъасэзэ, зэнэкъокъухэм щытхъуцIэхэр къащыдихыгъэх.

Дунаим щызэлъашIэрэ ФГУП-у «Фирма Мелодия» зыфиIорэмрэ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэрэ зэгъусэхэу адыгэ лъэпкъ музыкэр зытетхэгъэ дискыр Москва къыщыдагъэкIыгъ.

Тиреспубликэ иныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъурэ фондэу «Гуфэсым» Адыгеим итхэкIо цIэрыIомэ ацIэкIэ илъэс къэс зэнэкъокъухэр зэхещэх.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» мы мафэхэм концертхэр къетых.

Музыковедэу, Урысыем икомпозитормэ я Союз хэтэу, искусствэхэмкIэ Адыгэ республикэ кIэлэцIыкIу еджапIэм икIэлэегъаджэу, АР-м искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Татьяна Суховам июбилей фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэ республикэм и Лъэпкъ театрэ щыкIуагъ.

Адыгэ Республикэм и Камернэ музыкальнэ театрэу Хьанэхъу Адамэ ыцIэ зыхьырэм И. Штраус иопереттэу «Чэщбзыу» («Летучая мышь») зыфиIорэр къыщагъэлъэгъуагъ.

ЖъоныгъуакIэм и 28-м къыщыублагъэу мэкъуогъум и 3-м нэс бзэхэр зыщызэрагъэшIэрэ Гупчэу «Активым» щыкIогъэ зэхахьэхэр илъэс еджэгъур зэраухыгъэм фэгъэхьыгъагъэх.

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ сурэткъэгъэлъэгъонхэр Мыекъуапэ щэкIох.

Краснодар краимрэ Адыгэ Республикэмрэ язэпхыныгъэхэр гъэпытэгъэнхэм культурэм иIофышIэхэр хэлажьэх.

Гум пыкIырэ лэжьыгъацэр ичIыгу щызыпхъырэр неущрэ мафэр нахьышIу зэрэхъущтым егупшысэ.

Театр. А гущыIэр Урысыем изаслуженнэ артисткэу, Адыгэ Республикэм инароднэ артисткэу Уджыхъу Марыет зызэхихыкIэ ыгу ихъыкIырэр зыми ымышIэу къытщэхъу.

Урысые Федерацием иапэрэ шIушIэ кинотеатральнэ фестивалэу «Обереги Будущее» зыфиIоу Адыгэ Республикэм щыкIуагъэм лъэпкъ Iофыгъо гъэшIэгъонхэр къыщаIэтыгъэх.

ОрэдыIоу, орэдусэу Нэчэс Анжеликэ иконцерт Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние непэ щыкIощт.

1976-рэ илъэсыр адыгэ лъэпкъ культурэмкIэ мэхьанэ зиIэ лъэхъанэу хъугъэ.

П.-С. ПАЛЛАС: «Гравюрэм тешIыхьэгъэ сурэтым ахэм (черкесхэм) ящыгъынхэр зыфэдэу къыгъэлъагъорэм сыд щыщи хэбгъэхъожьынэу щытэп, илыягъэ хъущт.

Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэрэ гъэсэныгъэмкIэ ыкIи шIэныгъэмкIэ и Министерствэрэ искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэхэм якIэлэегъэджэ анахь дэгъур 2010-рэ илъэсым къыхэхыгъэным фэшI апэрэу зэнэкъокъухэу зэхащагъэхэр Мыекъуапэ щыкIуагъэх.

ЕгъашIи тарихъым инэкIубгъохэм ахэмыкIокIэщт хъугъэ-шIагъэмэ ащыщ Урыс-Кавказ заор.

Славян искусствэм фэгъэхьыгъэу «Золотой витязь» зыфиIорэ пчыхьэзэхахьэхэр культурэм иIофышIэхэм зэхащэх.

КIэлэцIыкIухэм якъэухъумэн и Дунэе мафэ тыпэгъокIызэ, тызыхэлэжьэрэ концертхэр зэфэтэхьысыжьых.

Урысыем иартист цIэрыIохэр зыхэлэжьэхэрэ шIушIэ фестивалэу «Обереги Будущее» зыфиIорэм тиреспубликэ зыщиушъомбгъугъ.

Урыс-кавказ заом фэгъэхьыгъэ фильмэхэр, спектаклэхэр джырэ лъэхъан зэрэтищыкIагъэхэр къыдэтлъыти, Урысыем искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу, режиссер цIэрыIоу ХьакIэгъогъу Къэсэй гущыIэгъу тыфэхъугъ.

ШIушIэ фестивалэу «Обереги Будущее» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм гъэшIэгъонэу щэкIо.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсыр» дунаим щыцIэрыIу.

ИскусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэхэм якIэлэегъэджэ анахь дэгъур 2010-рэ илъэсым къыхэхыгъэным фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъур жъоныгъуакIэм и 18 — 23-м Мые¬къуапэ щэкIо.

Апэрэ Урысые кинотеатральнэ шIушIэ фестивалэу «Обереги будущее» зыфиIорэм хэлэжьэрэ артистхэу Москва къикIыгъэхэр жъоныгъуакIэм и 17-м Адыгэкъалэ щыIагъэх.

Адыгэ къэралыгъо университетым илъэпкъ ансамблэу «Нартыр» Тыркуем кIуагъэу концертхэр къыщетых, тиреспубликэрэ Тыркуемрэ яапшъэрэ еджапIэхэм язэпхыныгъэхэр гъэпытэгъэнхэмкIэ зэзэгъыныгъэхэр зэдашIыщтых.

Унагъом и Дунэе мафэ ехъулIэу Адыгэ республикэ кIэлэцIыкIу тхылъеджапIэм щыкIогъэ Iофтхьабзэр литературэми имэфэкIыгъэу плъытэ хъущт.

ШIушIагъэу иIэмкIэ Адыгэ Республикэр УФ-м нахь щызэлъашIэ зэрэхъугъэр лъэхъаным къеушыхьаты.

Адыгэ республикэ гимназием щызэхащэгъэ кIэлэцIыкIу орэдыIо ансамблэу «Ащэмэзым» общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» концерт къыщитыгъ.

Теуцожь районым икIэлэеджакIохэу Къат Раситэ, Пэнэшъу Замирэ, Тхьаркъохъо Аминэт орэд къаIоныр якIас, мэфэкI пчыхьэзэхахьэхэм ягуапэу ахэлажьэх.

ОрэдыIо купэу «Жъыур» Адыгэ къэралыгъо университетым зыщызэхащагъэр илъэс заулэ хъугъэ.

ШIэныгъэлэжьэу, философиемкIэ докторэу Едыдж Батырай къыдигъэкIыгъэ тхылъэу «Черкесхэр (Адыгэхэр) я ХVII — ХIХ-рэ лIэшIэгъухэм Европэм исурэтышIхэм яеплъыкIэкIэ» зыфиIорэр итиражкIэ инэп, зы мин ныIэп зэрэхъурэр.

ТидзэкIолIхэм лIыхъужъныгъэу Хэгъэгу зэошхом щызэрахьагъэр тарихъым инэкIубгъохэм егъашIи зэрахэмыкIокIэщтым фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъонхэр Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей къыщызэIуахыгъэх.

Адыгэ къэралыгъо университетым епхыгъэ Мыекъопэ къэралыгъо гуманитар-техническэ колледжыр я 8-у кIэщакIо зыфэхъугъэ зэнэкъокъоу «НыбжьыкIэ подиумыр» АР-м и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ.

Зэшъхьэгъусэ ныбжьыкIэхэу Цурмыт Рузанэрэ Нартрэ Мыекъуапэ иурам шъхьаIэ къыщызэIуахыгъэ щапIэм лъэпкъ тучанкIэ уеджэмэ хъущт.

Сихъу — Кубань Паул — адыгэ кIал. Тыркуем къыщыхъугъ, Америкэм щэпсэу.

Хэгъэгу зэошхор заухыгъэр ыкIи ащ ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ хъугъэ.

ТелефонкIэ къатыгъ. Искусствэхэм я Дунэе фестивалэу США-м икъалэу Норфолк щыкIорэм Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсыр» хэлажьэ.

Хэгъэгу зэошхор артистхэм ящыIэныгъэ зэрэхэтыр АР-м и Лъэпкъ театрэ щыкIогъэ зэхахьэм къыщагъэлъэгъуагъ.

ТекIоныгъэм ия 65-рэ илъэс фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъоу Адыгеим икомпозиторхэм азыфагу щыкIуагъэр зэфахьысыжьыгъ.

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэхэр республикэм мымакIэу щызэхащэх.

Умылажьэмэ пшхын зэрэмыгъотыщтыр Трэхъо Исмахьилэ дэгъоу къыгурыIощтыгъ.

Уилъэпкъ иорэд къэпIоныр, икъашъо къэпшIыныр сыда зымыуасэр!

Я ХII-рэ шъолъыр зэIукIэгъоу «Къэгъэгъэштахьэр» Мыекъуапэ зэрэщыкIуагъэм АР-м культурэмкIэ и Министерствэ щызэхащэгъэ пресс-зэIукIэм щытегущыIагъэх.

Дельфийскэ джэгунхэр я IХ-у Урысыем щызэхащэх. Адыгеим иорэдыIохэмрэ икъэшъуакIохэмрэ Москва щыкIощт зэIукIэгъухэм ахэлэжьэщтых.

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызщыдахыгъэр илъэс 65-рэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэу «ЛIэужхэм ягукъэкIыжь» зыфиIорэ зэнэкъокъур АР-м культурэмкIэ и Министерствэрэ Адыгеим культурэмрэ искусствэмрэкIэ иеджапIэхэм методикэмкIэ якабинетрэ зэхащагъ.

«Адыгэмэ янысэщэ джэгухэмрэ джырэ лъэхъанымрэ» зыфиIорэ зэхахьэу Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей щыкIуагъэм лъэпкъ гупшысэр зэрэщыпхыращыгъэм тигъэгушIуагъ.

Дунаим щыпсэурэ адыгэмэ ямэфэкIхэм джыри зы мафэ къахэхъуагъэу плъытэ хъущт.

Краснодар, къэзэкъ культурэм и Гупчэ урыс поэт шIагъоу, Урысыем итхакIохэм я Союз исекретарэу Николай Зиновьевыр илъэс 50 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ творческэ пчыхьэзэхахьэ щызэхащэгъагъ.

«Черкесхэр (Адыгэхэр) я ХVII — ХIХ-рэ лIэшIэгъухэм Европэм исурэтышIхэм яеплъыкIэхэмкIэ» — джары зэреджагъэр философие наукэхэмкIэ докторэу Едыдж (Езбек) Батырай къыдигъэкIыгъэ тхылъым.

ТхылъхэмкIэ лъэтегъэуцоу щыIагъэм къыратхыкIыгъ

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр ¬илъэс 65-рэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэу Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэрэ АР-м икомпозитормэ я Союзрэ зэхащэгъэ зэнэкъокъум икIэуххэр зэфахьысыжьыгъэх.

Адыгэ Республикэм инароднэ арти¬стэу, Абхъазым изаслуженнэ арти¬стэу, композиторэу Гъонэжьыкъо Аскэр иконцерт республикэ филармонием мэлылъфэгъум и 28-м щыкIощт. Москва, Абхъазым, Тыркуем, Израиль, нэмыкIхэми А. Гъонэжьыкъом иорэдхэр къащаIох.

КъокIыпIэм и Къэралыгъо музей икъутамэу Мыекъуапэ дэтым «Позови меня, тихая Родина» зыфиIорэ къэгъэлъэгъоныр къыщызэIуахыгъ.

Адыгэ быракъым имэфэкI фэгъэхьыгъэ зэхахьэ Мыекъуапэ гъэшIэгъонэу щыкIощт.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым хэт научнэ-ушэтэкIо гупчэу «Качество Жизни» зыфиIорэр кIэщакIо фэхъуи, джырэблагъэ «Iэнэ хъурае» ащ щызэхащэгъагъ.

Тыгъуасэ, мэлылъфэгъум и 20-м, Лъэпкъ библиотекэм зэлъашIэрэ журналистэу, IофшIэкIо мыпшъыжьэу, зикъэлэмыпэ тхыгъэ дэгъубэр къыпыкIэу, тхылъхэу (2 мэхъу) «ШIушIагъ», «Лъэпкъым ымакъ» зыфиIохэрэм яавторэу ЛIэхъусэжъ Хьаджэрэтбый итвор¬чествэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI-лъэтегъэуцо щыIагъ.

Адыгэ къэралыгъо университетым иорэдыIо купэу «Жъыур» тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэурэ хэгъэгухэм, Урысыем и Къыблэ шъолъыр, Москва, Ленинград хэкум ащызэлъашIэ.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу дунаим щызэлъашIэрэ «Налмэсыр» США-м кIуагъэ.

ГъэсэныгъэмкIэ Урысыем иакадемие зэхищэгъэ Дунэе зэнэкъокъоу «Английский бульдог» зыфиIорэм кIэлэеджакIохэр хэлэжьагъэх. Мыекъуапэ щыпсэурэ Мамый СултIан АдыгеимкIэ апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ.

ЛIэшIэгъу заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, адыгэмэ ятарихъ къырыкIуагъэм, шэн-хабзэмэ, лъэпкъ шIэжьым афэгъэхьыгъэ спектаклэу «Мэдэя» зыфиIорэр Мыекъуапэ театрэм иартистхэм къыщагъэлъэгъуагъ.

Адыгэ Республикэм, Къэбэртэе-Бэлъкъар ыкIи Къэрэщэе-Щэрджэс республикэхэм, IэкIыб къэралыгъо зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ адыгэ пстэуми зэлъашIэу...

Орэдусэу, музыкантэу ЛIыбзыу Аслъан иконцерт Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ.

Нэпс гухэкIыри, нэпс гушIуагъори зы пчыхьэм езыгъэхыгъэхэм ягукъэкIыжьхэр Урысые Федерациемрэ Абхъазымрэ язаслуженнэ артисткэу КIуращынэ Фатимэ фэгъэхьыгъагъэх.

Адыгэ Республикэм и Камернэ музыкальнэ театрэу Хьанэхъу Адамэ ыцIэ зыхьырэм къэшIыгъуитIу хъурэ мюзиклэу «Ослепленные» зыфиIорэр апэрэу къыщагъэлъэгъуагъ.

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэу Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэрэ Адыгеим икомпозитормэ я Союзрэ зэнэкъокъоу зэхащагъэр зэфахьысыжьыгъ.

Адыгэ быракъэу жъогъо 12-р къызыхэлыдыкIырэм имэфэкI мэлылъфэгъум и 25-м хэдгъэунэфыкIыщт.

Успенскэ районым тхьамафэрэ тыкъэтыгъ. Адыгэ цIыфэу ащ щыпсэухэрэм ящыIакIи, ягъэхъагъэхэри, непэрэ мафэм зэшIуахырэ Iофхэми защыдгъэгъозагъ.

Я XI-рэ фестивалэу Адыгэ къэралыгъо университетым щызэхащагъэр студентхэм ягъат¬хэ фэгъэхьыгъ.

ЩыIэныгъэр театрэм къызэриIуатэрэр спектаклэхэм ахэтэлъагъо. Театрэм иIофшIагъэ нахь куоу зыщыбгъэгъозэным фэшI къыхаутырэ тхыгъэхэм ямэхьанэ цIыкIоп.

Концертхэр, спектаклэхэр, пчыхьэзэхэхьэ гъэшIэгъонхэр Адыгэ Республикэм бэрэ щэкIох.

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ зэрэхъурэм ипэгъокIэу концертхэр шоу-купэу «Шпаргалкэм» зэхещэх.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсыр» мы мазэм иаужырэ мафэхэм США-м кIонэу зегъэхьазыры.

Адыгэ Республикэм культу¬рэм¬кIэ итхьамафэ гъэтхапэм и 22 — 26-рэ мафэхэм Успенскэ районымрэ (Краснодар край) къалэу Ермэлхьаблэрэ ащыкIуагъ.

«Сомэ мин 600». Шэртэнэ Аскэрбый ипьесэ техыгъэ спектаклэу Хьакъуй Аслъан Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ щигъэуцугъэм джары зэреджагъэр.

Ижъырэ адыгэ лъэпкъ мэкъамэхэр шыкIэпщынэмкIэ КIыкI Хьазрэт къыригъэIонхэр икIас.

Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ кIэщакIо фэхъуи, искусствэмкIэ еджапIэхэм яорэдыIо ныбжьыкIэмэ язэнэкъокъу апэрэу Мыекъуапэ щызэхащагъ.

ИорэдхэмкIэ, искусствэм фыщытыкIэу фыриIэмкIэ дунаим Шъэожъ Розэ щызэлъашIагъ.

УрысыбзэкIэ илъэсым 4 къыдэкIырэ кIэлэцIыкIу журналэу «Родничок Адыгеи» зыфиIорэм иапэрэ номер мы илъэсымкIэ къытIэкIэхьагъ.

ТарихъымкIэ Адыгэ республикэ гимназием икIэлэегъаджэу ЕмтIылъ Юсыф Урысые Федерацием гъэсэныгъэмкIэ ипочетнэ IофышI, ригъэ.

ШIушIагъэу цIыфым иIэр зыщызэфахьысыжьырэ мафэм фэбагъэ зыхэлъ гущыIэу зэхэпхыщтыр макIэп. Къызэрэщытхъухэрэм узедэIукIэ, медаль е орден ратын фаеу, щытхъуцIи фаусыныр тефэу плъытэщт.

Адыгэ Республикэм инароднэ артисткэу, тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэ хэгъэгумэ ащызэлъашIэрэ Нэхэе Тэмарэ ипчыхьэзэхахьэ къэралыгъо филармонием щыкIуагъ.

Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу Андырхъое Хъусенэ ыцIэ зыхьырэр къызызэIуахыгъэр илъэс 85-рэ хъугъэ.

Театрэм и Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэ зэхахьэу тыгъуасэ тызыхэлэжьагъэр Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ гъэшIэгъонэу щыкIуагъ.

Культурэм иIофышIэмэ я Мафэ хагъэунэфыкIызэ, 2009-рэ илъэсым зэрэлэжьагъэхэм, лъэхъаным диштэу пшъэрылъэу зыфашIыхэрэм афэгъэхьыгъэ зэхахьэ тыгъуасэ Парламентыр зычIэт унэм щыкIуагъ.

Тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэухэрэ шъолъырхэм нахьыбэрэ талъыIэсын зэрэфаер къыдалъытэзэ, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Мафэхэр Успенскэ районымрэ Ермэлхьаблэрэ ащызэхащагъэх.

ИлъэсыкIэр адыгэмэ гъэтхапэм зэрагъэмэфэкIыщтыгъэм фэгъэхьыгъэ театрализованнэ къэшIыгъор АР-м и Лъэпкъ музей ыпашъхьэ зэрэщыкIуагъэм тегъэгушхо.

Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэр къызызэIуахыгъэр илъэс 85-рэ зэрэхъурэр гъэтхапэм и 25-м Мыекъуапэ щыхагъэунэфыкIыщт.

«КъаIо уигъашIэ шIоу щыбгъэхъагъэр, Тхьэм къыпщифэным пае ынэшIу? ЫцIэ зэ къеIолъ, хэт бгъэдэхагъэр, Ощ пай ыIонэу: ар цIыфы IэшIу?» Мэджэджэ Мадин

Темыр Кавказым имузыкант цIыкIухэм я IХ-рэ къэгъэлъэгъон-зэнэкъокъухэр гъэтхапэм и 22 — 26-м яIэщтых.

Успенскэ районымрэ Ермэлхьаблэрэ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Мафэхэр гъэтхапэм и 22 — 26-м ащыкIо¬щтых.

Лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ орэдышъохэр къегъэIогъэнхэмкIэ Адыгэ Республикэм фестиваль-зэнэкъокъоу щыкIуагъэм КIыкI Хьазрэт хэлэжьагъ.

Адыгеим икъушъхьэхэм, ипсыхъо чъэрхэм, изыгъэпсэфыпIэхэм ядэхагъэрэ ябаиныгъэрэ къыIуатэхэ шIоигъоу Сергей Трепет сурэтэу тырихыгъэхэр АР-м и Лъэпкъ музей къыщегъэлъагъох.

Культурэм иIофышIэхэм ясэнэхьат фыщытыкIэу фы¬ряIэр къаIотэн ыкIи къагъэлъэгъон зэралъэ¬кIы¬рэм, цIыфхэр дунаим тетыфэхэ культурэм епхыгъэ сэнэхьатхэр ...

Адыгабзэмрэ адыгэ тхыбзэмрэ я Мафэ ыкIи шIэныгъэлэжьэу (бэмышIэу тхэкIыжьыгъэ) Шъаукъо Аскэр итхылъыкIэу «Джырэ адыгабз» зыфиIорэм илъэтегъэуцо афэгъэхьыгъэ научнэ конференцие Адыгэ къэралыгъо университетым щыIагъ.

Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым янароднэ тхакIоу, СССР-м ыкIи Урысыем я Къэралыгъо премие илауреатэу...

Тиреспубликэ иныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу ятыгъэным дэлэжьэрэ фондэу «Гуфэсым» ишIухьафтынхэр тыгъуасэ зыратыжьыгъэхэм ащыщых журналистхэри.

Зэлъэпкъэгъухэр бзэм зэрэзэфищэхэрэр щыIэныгъэм къыщэлъагъо. Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ «Сиадыгабз» зыфиIорэ спектаклэр...

— Синыдэлъфыбзэ о зэрэпшIэрэм фэдэу сшIэщтыгъэмэ, сэщ нахь на¬сыпышIо дунаим темытэу слъытэныгъи

Краснодар краимрэ Адыгэ Республикэмрэ зэрэзэдэлэ¬жьэщтхэм фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэу зэдашIыгъэм къыпкъырыкIэу, АР-м культурэмкIэ и Мафэхэр Успенскэ районымрэ къалэу Ермэлхьаблэрэ гъэтхапэм и 22 — 26-м ащыкIощтых.

Къэбэртэе-Бэлъкъарым иартистхэм яконцертэу Мыекъуапэ щыкIуагъэм тигъэгушIуагъ.

IэкIыб къэралыгъохэм арыс тилъэпкъэгъухэм уазыхахьэкIэ узэмыжэгъэхэ гъэшIэгъоныбэ урехьылIэ, зэхэохы.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» ипчыхьэзэхахьэу Адыгэкъалэ щыкIуагъэр зэхэщакIомэ шIукIэ афэтэлъэгъу.

Бзылъфыгъэхэм я Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэхэр Адыгэ Республикэм щыкIуагъэх.

Исэнэхьат гушIуагъо хэзыгъуатэрэм къэбар гъэшIэгъонхэр къыIотэнхэ ылъэкIыщт.

Адыгэ къэралыгъо университетым экономикэмкIэ ифакультет Нэчэс Анжеликэ дэгъу дэдэу щеджагъ, сэнэхьатэу зэригъэгъотыгъэр дэеп, ау искусствэм гукIэ зыритыныр нахь къыригъэкIугъ.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние икупэу «Отрадэм» иконцерт Мыекъуапэ щыкIуагъ.

НыбжьыкIэхэр шIэжь яIэу пIугъэнхэм, искусствэм сэнэхьат щызэрагъэгъотыным афэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэр Адыгеим гъэшIэгъонэу щэкIох.

ИскусствэхэмкIэ Адыгэ Республикэм икIэлэцIыкIу еджапIэхэм музыкэмкIэ ыкIи теориемкIэ яолимпиадэ тыгъуасэ Мыекъуапэ щыкIуагъ.

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ, Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Андырхъое Хъусен къызыхъугъэр илъэс 90-рэ зэрэхъурэм афэгъэхьыгъэ литературнэ-музыкальнэ пчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ библиотекэ щыкIуагъ.

СурэтышI-модельер цIэрыIоу, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо шIухьафтын къызыфагъэшъошагъэу СтIашъу Юрэ Интернетым сайт къызэрэщыфызэIуахыгъэм тигъэзетеджэхэр щыдгъэгъозагъэх.

Арт-мастерскоеу «Ди Эм Эй»-р зэныбджэгъу нэбгырищэу Накахиди Димэ, Беданыкъо Азэмэт ыкIи БрантIэ Мурат зэхащагъ.

Издревле адыги передают из поколения в поколение сложившиеся замечательные культурные традиции. Так, в каждом адыгском доме гостю отводилась особая комната, которая называлась «хьакIэщ» - гостиная.

Адыгэ Республикэм, зэрэ Темыр Кавказэу ыкIи Урысыем ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм Мамыщ Салбый Нурбый ыкъор зымышIэщтыгъэ е икъэбар зэхэзымыхыгъэ цIыфыбэ къибгъотэщтэп.

Адыгеим иартист анахь цIэрыIомэ Кукэнэ Муратэ ахэтэлъытэ.

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ зэрэхъурэм, хэгъэгум иухъумакIо и Мафэ афэгъэхьыгъэ концертыр Мыекъуапэ гъэшIэгъонэу щыкIуагъ.

Уимыхэку уихэгъэгунэу уифагъэу, плъэкъуацIэкIэ узэмыпхыгъэу псэупIэ улъыхъузэ, плъакъо зытебгъэуцорэм укъызыщылъэтэжьырэм, уиныдэлъф чIыгу щыщ плъэгу щизэу зэрымылъым щыIакIэуи, кIэухэуи щыпфэхъущтым хэт ыгъэгумэкIына?

Урысые Федерацием исурэтышIмэ я Союз хэтэу Владимир Яковлевым итворчествэ фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъонхэр Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъэх.

Хэдзынхэр сикIасэхэп. Сыд фэдэрэ хэдзынхэри, чIыпIэ, шъачэ хэдзынхэри.

Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ ирежиссер шъхьаIэу, Урысыем инароднэ артистэу, Абхъазым изаслуженнэ артистэу, медалэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэр къызыфагъэшъошагъэу Кукэнэ Муратэ июбилей пчыхьэзэхахьэ непэ филармонием щыкIощт.

ОрэдыIо цIэрыIоу Авраам Руссо иконцерт Адыгэ Республикэм и Къэлырагъо Академическэ ансамблэу «Налмэсым» и Унэ щыкIуагъ.

ТхылътедзэпIэ купэу «Гранд-Фаирыр» Москва дэт. Сомэ миллионитIурэ мин 400-рэ фэдиз зыосэ тхылъхэр ащ шIухьафтын къафишIыгъэх Адыгэ Республикэм ибиблиотекэхэм.

СурэтышI-модельер цIэрыIоу СтIашъу Юрэ Интернетым сайт къыщыфызэIуахыгъ. Лъэпкъ Iофыгъомэ агъэгумэкIырэ Хъодэ Аднан ащ икIэщэкIуагъ, иныбджэгъухэри IэпыIэгъу къыфэхъугъэх.

Дунэе проектэу «Планета детства» зыфиIорэм хэлъытагъэу кIэлэцIыкIухэм ыкIи зихэхъогъухэм ятворчествэ и Всероссийскэ музыкальнэ-художественнэ фестиваль-зэнэкъокъоу «Зимняя Ривьера» зыфиIорэр 2010-рэ илъэсым щылэ мазэм Шъачэ щыкIуагъ.

Орэдусэу, орэдыIоу, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние иэстраднэ ансамблэу «Ошъутенэм» ихудожественнэ пащэу ХьэкIэко Алый ипчыхьэзэхахьэ Мыекъуапэ щыкIуагъ.

Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 65-рэ зэрэхъурэм ипэгъокIэу военнэ-патриотическэ, интернациональнэ пIуныгъэм афэгъэхьыгъэ зэхахьэхэр Адыгэ Республикэм щэкIох.

«Нахь дэгъу зэрэхъущтым тегупшысэ, ау сыдигъуи зэрэхъу¬щтыгъэм тетэу тиIофхэр зэшIокIых» уагъаIо лъэпкъ IофыгъохэмкIэ гупшысэ куухэм узахихьэкIэ, лъэтемытэу шIэгъэн фаехэмрэ зэкIэ адыгэ лъэпкъым фэгъэхьыгъэу шIагъэу хъурэмрэ зэбгъапшэзэ.

Тарихъыр, искусствэр, пIуныгъэр. Сыда ахэр зэзыпхыхэрэр?

Темыр Кавказым имузыкант ныбжьыкIэхэм яшъолъыр зэнэкъокъу хэлэжьэщтхэм якъыхэхын фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъухэр Адыгэ Республикэм щэкIох.

Урысыем инароднэ артистэу Владимир Винокур зыхэлэжьэгъэ концертыр АР-м и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсыр» зычIэт унэм щыкIуагъ.

Аужырэ илъэсхэм Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иIофшIагъэхэм, лъэхъаным диштэу пшъэрылъэу зыфишIыхэрэм афэгъэхьыгъэ зэдэгущыIэгъум бэмэ таригъэгупшысагъ.

Жъы мыхъурэ спектаклэмэ ащыщэу «Псэлъыхъохэр» Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ мэфэкум щыкIуагъ.

Театральнэ искусствэмкIэ Санкт-Петербург дэт академиер КIыкI Софэ къыухыгъ.

Къэбэртэе-Бэлъкъарым инароднэ сурэтышIэу, СССР-м исурэтышIмэ я Союз 1973-рэ илъэсым къыщыублагъэу хэтэу, Урысыем ихудожественнэ академие, Европэм ихудожественнэ академие ахэтэу, Дунэе Адыгэ Академием ичлен-корреспондентэу КIыщ Мухьадин исурэтхэм якъэгъэлъэгъон Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ.

КIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ декоративнэ-прикладной искусствэмкIэ язэнэкъокъухэу Адыгэ Республикэм ящэнэрэу щызэхащагъэхэм якIэуххэр зэфахьысыжьыгъэх.

Ным иадыгэбзэ мэкъэ шъэбэ гъэтIылъыгъ зэкIэ къызщежьагъэр. Адыгэ художественнэ псалъэм идэхэгъэ гъэшIэгъоныгъэ зэхезгъэшIагъэр ян ары.

1957-рэ илъэс. Чъэпыогъу маз. Партием и Адыгэ хэку комитет пропагандэмрэ аги¬тациемрэкIэ иотдел къычIэхьагъ лIы хэкIотэгъэ, лIы Iэм-лъэм хьазыр горэ. «Зы зэмызэгъыныгъэ-зэшIонэгъэ Iоф горэ къыфыгъэщт», сыгукIэ сIуагъэ.

Бартащук Генрих Владимир ыкъор 1939-рэ илъэсым къалэу Баку къыщыхъугъ.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние исимфоническэ оркестрэ иконцертэу Мыекъуапэ щыкIуагъэм хэлэжьагъ Дунэе фестивальхэм щытхъуцIэхэр къащыдэзыхыгъэ КIыкI Софэ. Санкт-Петербург и Къэралыгъо консерваторие ия 5-рэ курс ар щеджэ.

Урысые Федерацием инароднэ артистэу, Абхъазым изаслуженнэ артистэу, Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ ирежиссер шъхьаIэу Кукэнэ Муратэ тызыхэт лъэхъаным епхыгъэу театрэм илъэс IофшIэныр зэриублагъэм къытедгъэгущыIэ тшIоигъоу тыIукIагъ.

Дунаим щыцIэрыIо къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» иконцертхэр зытетхэгъэ дискхэм «Адыгэ макъэм» еджэхэрэр къакIэупчIэх. «Тыдэ щащэфынхэ алъэкIыщта?» зыфэ¬пIощт упчIэр къытаты.

Адыгэ чIыналъэр сыдырэ лъэхъани дэхэ дэд, джащ фэдэуи тарихъ, культурэ кIэнхэмкIи лъэшэу бай, ахэр къэгъэнэжьыгъэнхэм, цIыфхэм ягъэшIэгъэнхэм апае тиреспубликэ инспекцие хэушъхьафыкIыгъэ щыIагъ.

Адыгэ ЧIыгужъэу лIэшIэгъу шъэ пчъагъэхэм цIыфхэр зыщыпсэухэрэм археологие кIэныжъхэу саугъэт бэдэдэ щызэгъэуIугъ.

Адыгэ къэралыгъо университетым ифольклор ансамблэу «Жъыум» ихудожественнэ пащэу ГъукIэ Замудин Польшэм икъалэу Люблин щыкIогъэ Дунэе фестивалым зэрэхэлэжьагъэр тигъэзет кIэкIэу къыхиутыгъ.

Адыгэ къэралыгъо университетым иансамблэу «Жъыур» АР-м культурэмкIэ и Министерствэ зырагъэблагъэм зэIукIэгъум хэлэжьагъэх ти Президентэу ТхьакIущынэ Аслъан, Премьер-министрэу КъумпIыл Муратэ, Президентым и Администрацие икъулыкъушIэхэр.

Лъэпкъ зэпхыныгъэхэр гъэпытэгъэнхэм культурэмрэ искусствэмрэ ащылажьэхэрэм яIахьышIу хашIыхьэ.

Я II-рэ Дунэе фестивалэу Шъачэ щыкIуагъэм хьакIэу рагъэблэгъагъ Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артисткэу, Адыгеим и Къэралыгъо филармоние иорэдыIоу Кушъэкъо Симэ.

Черкесмэ атэпIашъэмэ яхьылIэгъэ апэрэ къэбархэр ижъырэ урым авторхэм (тхакIохэм) къащежьэх.

«Зыфэдэ къэмыхъугъэ черкес музыкантэу, пщынаоу, импровизатор IэпэIасэу Хьагъэудж Мыхьамэт итворчествэ къалэу Ермэлхьаблэ епхыгъ, ежьыри ащ бэрэ щыпсэугъ.

Щылэ мазэм и 4-м къыщегъэжьагъэу и 6-м нэс а I-рэ Дунэе фестивалэу «Многоголосие Кавказа» зыфиIорэр Шъачэ щыкIуагъ. Ар зэхащагъ Урысые Федерацием культурэмкIэ и Министерствэрэ Шъачэ ифилармоние фестивальхэм язэхэщэнкIэ и Дирекциерэ.

ЦIыф гъэсагъэщтыгъэу, усакIощтыгъэу, композиторщтыгъэу Хэгъэгу зэошхом ыпэкIэ зиорэдхэр адыгэ унагъо пэпчъ пIоми хъунэу къыщаIощтыгъэхэ КIубэ Щэбанэ Шэуджэн районым ит къуаджэу Хьакурынэхьаблэ 1890-рэ илъэсым щылэ мазэм и 15-м къыщыхъугъ.

ИорэдхэмкIэ, ымэкъэ IэтыгъэкIэ, ишIушIагъэкIэ къытхэт композиторэу Андзэрэкъо Вячеслав. Игъонэмысэу идунай ыхъожьыгъэми, лъэпкъ музыкальнэ искусствэм лъэужэу къыхигъэнагъэр тарихъым хэкIуакIэрэп.

Дунаим щызэлъашIэрэ Кубань и Къэралыгъо Ака¬демическэ къэзэкъ хор 2010-рэ илъэсыр къызэрихьагъэм, Рождественскэ мэфэкIхэм афэгъэхьыгъэ концерт Адыгэ Республикэм икъэлэ шъхьаIэ къыщитыгъ.

ИлъэсыкIэм IофшIэгъэ дэгъухэмкIэ тыпэгъокIыныр, гухэлъышIухэр зэфытиIэу тытехьаныр шэнышIу тфэхъугъ. 2010-рэ ИлъэсыкIэр къызехьэм, Мыекъуапэ игупчэу Лениным ыцIэ зыхьырэм щытлъэгъугъэ адыгэ кIалэмэ нэшIукIэ тяплъыгъ.

Адыгеим хабзэ зэрэщыхъугъэу, зичэзыу илъэсым итамыгъэ ишIынкIэ зыщыгугъыхэрэр сурэтышI IэпэIасэу Еутых Асе ары. Мэзытхьэр зытесыгъэ къоныжъыр, цыгъо цIыкIоу Иныжъым текIуагъэр, гъотымрэ хабзэмрэ ятамыгъэ — дышъэм хэшIыкIыгъэ быгъу цIыкIур ащ иколлекцие хэлъых.

Адыгэ Республикэм и Президентэу ТхьакIущынэ Аслъан кIэщакIо зыфэхъугъэ къэралыгъо программэу «Адыгэ Республикэм икъэралыгъуабзэхэр къэухъумэгъэнхэм ыкIи хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэныр» зыфиIоу 2006 — 2010-рэ илъэсхэм ателъытагъэм Iоф ешIэ.

ЩыIэныгъэм щамыушэтыгъэр спектаклэм къыщызыгъэлъэгъон зылъэкIырэ ныбжьыкIэхэм яшIушIагъэ лъэпкъ культурэм хэкIокIэщтэп. Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ иартисткэхэу Джымэ Заремэ, Болэкъо Аминэт, Нэхэе Мэрджанэт, Батыжъ Фатимэ, Даур Жаннэ спектаклэу «Шъузабэхэм» ярольхэр дэгъоу къыщашIыгъэх.

Дунаим щызэлъашIэрэ Андреевскэ залэу Москва дэтым щыкIогъэ концертым Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ ансамблэу «Налмэсыр» хэлэжьагъ, къэшъо зэхэтэу къыщишIыгъэм Урысыем и Президентэу Дмитрий Медведевыр, Урысыем и Премьер-министрэу Владимир Путиныр, Адыгеим и Президентэу ТхьакIущынэ Аслъан, Урысыем исубъектхэм япащэхэр еплъыгъэх.

Илъэс 30-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, СССР-м идзэхэр Афганистан ихьанхэу зэрэхъугъагъэм, политикэ ин зыхэлъ Iофыгъохэр ащ къызэрэкIэлъыкIуагъэхэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэ Мыекъуапэ культурэмкIэ и Унэ щыкIуагъ.

КIымэфэ Олимпиадэ джэгунхэр 2014-рэ илъэсым Шъачэ зэрэщыкIощтхэм, Адыгэ Республикэр ащ зэрэхэлэжьэщтым джырэ уахътэ тегъэгумэкIы.

Дунаим щызэлъашIэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ ансамблэу «Налмэсыр». ИлъэсыкIэу къихьэрэм ехъулIэу концертэу «Налмэсым» Мыекъуапэ къыщитыгъэр европэ культурэр зыгъэдахэрэмэ ахэплъытэ хъущт.

Адыгэ Республикэм иныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъурэ фондэу «Гуфэсым» мы илъэсым адыгабзэкIэ рассказ тхынымкIэ зэнэкъокъоу зэхищагъэр лъэпкъ литературэм щызэлъашIэрэ Кэстэнэ Дмитрий фэгъэхьыгъагъ.

Адыгэ шъуашэм идэхагъэ къытфимыIотыкIэу уахътэ къытэкIуми, тырэгушхо, тэгъэлъапIэ. Дунаим тет лъэпкъ-мэ адыгэ шъуашэм тарегъашIэ. Тишэн-хабзэхэр къэтыухъумэнхэм, щыIэныгъэм ылъыдгъэкIотэнхэм афэшI тарихъ гъогоу къэткIугъэм нахьыбэрэ гукIэ зыкъыфэдгъэзэжьыныр сэ къыхэсэхы.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» тыгъэгъазэм и 19-м Мыекъуапэ концерт къыщитыщт.

КIэлэцIыкIухэм яхудожественнэ творчествэ фэгъэхьыгъэ республикэ фестивалэу «Шаг навстречу» зыфиIорэр Мые¬къуапэ щыкIуагъ.

Адыгэ Республикэм имузыкальнэ культурэ щызэлъашIэрэ пщынаоу, орэдусэу, мэкъамэхэр зэзыгъафэу ЛIыбзыу Аслъан Адыгеим щыщ артистхэр игъусэхэу джырэблагъэ Москва концерт къыщитыгъ.

Гъэзетэу «Адыгэ макъэм» ипчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние гъэшIэгъонэу щыкIуагъ. Концертым къыхахыгъэ ахъщэмкIэ гъот макIэ зиIэхэм, унэгъо Iужъухэм «Адыгэ макъэр» афыратхыкIыгъ.

Лъэпкъ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» ишIушIэ пчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние непэ щыкIощт.

«Адыгэхэр ыкIи щэрджэсхэр» зыфиIорэ тхылъэу ШъэуапцIэкъо Нурыет Мыекъуапэ дэт тхылъ тедзапIэу «Качествэм» къыщыхаригъэутыгъэм общественнэ-политикэ мэхьэнэ ин иIэу щыт. Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ библиотекэ тхылъым илъэтегъэуцо гъэшIэгъонэу щыкIуагъ.

Адыгэ лъэпкъым икомпозитор цIэрыIоу Натхъо Джанхъот иорэдхэр мыкIосэжьын машIом фэдэх.

Республикэ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» шIушIэ пчыхьэзэхахьэу зэхищэрэр Адыгеим и Къэралыгъо филармоние тыгъэгъазэм и 8-м щыкIощт. Ащ Адыгеим, Темыр Кавказым ащызэлъашIэрэ артистхэу Барцо Руслъан, Нэхэе Тэмарэ, Дзыбэ Мыхьамэт, Эльдэрэ Айдэмыр, Еутых Вячеслав, Кушъэ¬къо Симэ, Нэчэс Анжеликэ, ЛIыбзыу Аслъан, нэмыкIхэри хэлэжьэщтых.

КЪЭРАЛЫГЪО ТЕЛЕРАДИОКОМПАНИЕУ «АДЫГЕИМ» ТЫРИХЫГЪЭ ФИЛЬМЭУ «ЕГИПЕТ ИАДЫГЭ СУЛТIАНХЭР» ЗЫФИIОРЭМ ИЛЪЭТЕГЪЭУЦО АДЫГЭ РЕСПУБЛИКЭМ ИФИЛАРМОНИЕ ЩЫКIУАГЪ. ЗЭХЭЩЭН IОФХЭУ ФИЛЬМЭМ ЕПХЫГЪЭХЭР ЗЭШIОЗЫХЫГЪЭХЭР, АРТИСТХЭР, ИСКУССТВЭМ ПЫЩАГЪЭХЭР ПЧЫХЬЭЗЭХАХЬЭМ ХЭЛЭЖЬАГЪЭХ.

Темыр Кавказым, тилъэпкъэгъухэр зыщыпсэурэ хэгъэгухэм ащызэлъашIэ музыкант ныбжьыкIэу ЛIыбзыу Аслъан. Концерт программэхэр зытетхэгъэ «DVD» ыкIи «СD» дискхэр ащ джырэблагъэ къыдигъэкIыгъэх.

Гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэр къызызэIуахыгъэр илъэс 80 зэрэхъугъэр игъэкIотыгъэу хагъэунэфыкIыгъ.

ЗэлъашIэрэ орэдыIоу, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, Соловьев зэшыхэм ацIэкIэ агъэнэфэгъэ шIухьафтыныр къызыфагъэшъошагъэу Джарымэ Аллэ июбилей пчыхьэзэхахьэ Мыекъуапэ щыкIуагъ.

ШэкIогъум и 18 — 22-м адыгэ-абхъаз театрэхэм яфестивалэу Мыекъуапэ щыкIуагъэр культурэм итарихъ шIукIэ къы¬хэнэжьыщт.

Абхъаз къэралыгъо драматическэ театрэу С. Чанбэ ыцIэ зыхьырэм иIофшIагъэ Адыгеим щыщхэр щыгъуазэх. Адыгэ-абхъаз театрэхэм яфестивалэу Мыекъуапэ щыкIорэм Н. Эрдман ипьесэ техыгъэ спектаклэу «Самоубийцэр» артистхэм къашIыгъ. Зыгъэуцугъэр Абхъазым ирежиссер цIэрыIоу В. Кове.

Адыгэ-абхъаз театрэхэм ятIонэрэу зэхащэгъэ фестивалэу «Наш кавказский меловой круг» Мыекъуапэ щэкIо.

ИскусствэхэмкIэ Адыгэ Республикэм икIэлэцIыкIу еджапIэхэм япащэхэмрэ директорхэм ягуадзэхэмрэ семинарэу яIагъэр Мыекъуапэ щыкIуагъ.

Краснодар краим культурэмкIэ и ГъэIорышIапIэрэ Урысыем исурэтышIмэ я Союз хэхьэрэ край общественнэ организациемрэ кIэщакIо фэхъухи, изобразительнэ искусствэмкIэ я IХ-рэ шъолъыр зэнэкъокъухэу «Биеннале-2009»-р зэхащагъ.

Адыгэ-абхъаз театрэхэм я II-рэ фестивалэу яIэщтыр шэкIогъум и 18 — 22-м Мыекъуапэ щыкIощт.

ОрэдыIо цIэрыIоу, Урысыем икомпозитормэ я Союз хэтэу, лъэпкъ искусствэр лъы¬зыгъэкIотэрэ Андзэрэкъо Чеслав июбилей пчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние зэрэщыкIуагъэм гукIэ къыфэдгъэзэжьэу бэрэ къыхэкIыщт. АР-м культурэмкIэ и Министерствэ, республикэм и Къэралыгъо филармоние, Адыгэ къэралыгъо университетым, АР-м икомпозитормэ я Союз, Адыгеим ишъолъыр музыкальнэ обществэ юбилярым фагъэхьазырыгъэ зэIукIэр Адыгэ Республикэм имэфэкI мафэхэм афэбгъадэхэми хъунэу щытыгъ.

«Наш кавказский меловой круг» — джары зэреджагъэхэр адыгэ-абхъаз театрэхэм я II-рэ фестивалэу яIэщтым.

Адыгэ-абхъаз театрэхэм яфестивалэу «Наш кавказский меловой круг» зыфиIорэр шэкIогъум и 18 — 22-м Мыекъуапэ щыкIощт. Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Тыркуем, Абхъазым, Адыгеим я Лъэпкъ театрэхэр фестивалым хэлэжьэщтых.

Я X-рэ Дунэе фестивалэу «Хрустальная магнолиер» Шъачэ щыкIуагъ. Адыгэ Республикэм иныбжьыкIэхэр ащ зэрэхэлэжьагъэхэм къытегущыIэнэу телъэIугъ Адыгеим лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ идиректор игуадзэу Шъхьэлэхъо Светланэ.

Интернационалист ныбжьыкIэхэм яя II-рэ шъо¬лъыр фестивалэу «Лъэпкъхэм язэкъошныгъэ Урысыем ыкIуачI» зыфиIорэр шэкIогъум и 5-м къыщегъэжьагъэу Улапэ щэкIо. Адыгэ Республикэм ыныбжь илъэс 18, Красногвардейскэ районыр илъэс 85-рэ, советскэ разведчикэу Рихард Зорге ыцIэ зыхьырэ интернациональнэ клубэу Улапэ дэтыр зылажьэрэр илъэс 30 зэрэхъугъэхэм афэгъэхьыгъэу ыкIи мы илъэсыр ныбжьыкIэхэм я Илъэсэу зэрэщытыр къыдалъыти мы фестивалыр зэхащагъ.

Урысые Федерациемрэ Ингушетиемрэ искусствэхэмкIэ язаслуженнэ IофышIэшхоу, Адыгэ Республикэм инароднэ артистэу, профессорэу, режиссер цIэрыIоу КIуращынэ Аскэрбый июбилей фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэ тиреспубликэ и Лъэпкъ театрэ щыкIуагъ.

Мэкъэ IэтыгъэкIэ орэд къэзыIорэ Нэгъой Маринэ иконцерт Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние джырэблагъэ щыкIуагъ.

Урысыем икинемато¬графистхэм я Союз иправление исекретариат изэхэсыгъо джырэблагъэ Налщык щыкIуагъ.

Адыгэ Республикэм исурэтышIмэ я Союз илъэс 30 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъонхэр чъэпыогъум и 27-м Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъэх.

Сигуапэу музеим иэкспозициехэм нэIуасэ зафэсшIыгъ. Пачъыхьагъу зэманымрэ непэрэ щыIакIэмрэ зэбгъап¬шэхэмэ, адыгэ лъэпкъым ипсэукIэ зэрэзэблэхъугъэр слъэгъугъэ. Ныбжьы¬кIэхэр мыщ фэдэ музейхэм нахьыбэрэ къэпщэнхэ фае.

Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ ия 72-рэ илъэс IофшIэгъу ригъэжьагъ. Драматургэу Мурэтэ Чэпай ипьесэ техыгъэ спектаклэу «Шъузабэхэр» ащ къыщагъэлъэгъуагъ — зыгъэуцугъэр Адыгеим иартист цIэрыIоу Зыхьэ Заурбый.

Адыгэкъалэ ыныбжь илъэс 40 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкIым къыратхыкIыгъ.

МУРЭТЭ ЧЭПАЙ иапэрэ пьесэ-хэу «Батырымрэ» «Шъузабэхэмрэ» режиссерэу КIуращынэ Аскэрбый театрэм щигъэуцугъэх.

Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет ыштэгъэ программэу «Адыгэ Республикэм икъэралыгъуабзэ къэгъэнэжьыгъэныр ыкIи хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу «ШIу лъэгъу ыкIи зэгъашIэ уиныдэлъфыбзэ» зыфиIорэ республикэ зэнэкъокъур чъэпыогъум и 6-м къыщегъэжьагъэу и 20-м нэс гъэсэны¬гъэм иучреждениехэм ащызэхащагъ.

Ингушетием изаслуженнэ артистэу, Урысыем и Къэралыгъо академическэ Театрэшхо иорэдыIоу, Дунэе ыкIи хэгъэгу зэнэкъокъухэм ялауреатэу Александр Захаровым иконцерт Мые¬къуапэ щыкIуагъ.

Тарихъыр, культурэр, искусствэр, тыкъэзыуцухьэрэ дунаир кIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ нахьышIоу ягъэшIэгъэнхэм фэшI АР-м культурэмкIэ и Министерствэрэ Адыгеим и Лъэпкъ музейрэ зэнэкъокъоу зэхащагъэм шIуагъэу къытыгъэр тинэрылъэгъу.

Къалмыкъыр Урысыем зыхэхьагъэр илъэс 400 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ Дунэе фестивалэу Элиста щыкIуа¬гъэм Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ хэлэжьагъ.

«Адыгэ макъэм» ижурналист организацие хэтэу, Урысыем инароднэ сурэтышIэу Къат Теуцожь искусствэм ылъэныкъокIэ гъэхъагъэу ышIыгъэхэм апае Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо шIухьафтын къыфагъэшъошагъ.

ШэкIогъум и 28-рэм къыщегъэжьагъэу чъэпыо¬гъум и 2-м нэс Адыгэ къэралыгъо университетым иорэдыIо купэу «Жъыур» профессорэу А.Н. Соколовар игъусэу Санкт-Петербург икъэралыгъо консерваториеу Н.А. Римский-Корсаковым ыцIэ зыхьырэм щыIагъ.

Урысые Федерацием иапэрэ научнэ конференцие Адыгэ Республикэм тыгъуасэ щыкIуагъ. КультурэмкIэ Министерствэм пресс-зэIукIэу пчэдыжьым щызэхащагъэм Урысыем итамыгъэхэр (символхэр) цIыфмэ нахьышIоу ягъэшIэгъэнхэм библиотекэхэр зэрахэлажьэхэрэм щытегущыIагъэх.

Аужырэ илъэсхэм ДАХ-м ипрезидентэу щытыгъэ Дзэмыхьэ Къасболэт Зэфэсым къы¬зыщэгущыIэм щыIэныгъэм пэблагъэу, гъэцэкIэгъэн фэе Iофыгъомэ къапкъырыкIызэ игупшысэхэр къыриIотыкIынхэ зэрилъэкIыгъэр шIукIэ фэтэлъэ¬гъу.

Красногвардейскэ районыр илъэс 85-рэ зэрэхъугъэм фэ¬гъэ¬хьыгъэ мэфэкI зэхахьэр ащ игупчэу Красногвардейскэм игъэкIотыгъэу пчэдыжьым къыщегъэжьагъэу пчыхьэм нэс щыхагъэунэфыкIыгъ.

Адыгэ Республикэм имэ¬фэкI мафэ фэгъэхьыгъэ Iоф¬тхьабзэхэр чъэпыогъум и 3-м къыщегъэжьагъэу республикэм ичIыпIэ зэфэшъ¬хьафхэм ащыкIуагъэх.

Ткъош Къэбэртэе-Бэлъкъарым и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу «Кабардинкэм» иартисткэхэу Шэуджэн Ксениерэ Кущмэзыкъо Асыетрэ Адыгэ Республикэм имэфэкI мафэ ехъулIэу гущыIэгъу тафэхъугъ.

Совет хабзэм илъэхъан клубхэр цIыф кIуапIэхэу зэрэщытыгъэхэр непэ гукъэкIыжь IэшIоу къэнэжьыгъ.

КIэлэегъаджэхэм я Мафэу къэблагъэрэм ехъулIэу Iоныгъом и 29-м АР-м и Къэралыгъо филармоние торжественнэ зэхахьэ щыкIуагъ. Лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъэм» къыдыхилъытэрэ зэнэкъокъум щытекIуагъэхэм ащ къащыфэгушIуагъэх, ахъщэ шIухьафтынхэр къащараты¬жьыгъэх.

Адыгэ музыкальнэ искусствэр лъы­гъэкIотэгъэным зиIахьышIу хэзышIы­хьэгъэ композитор цIэрыIоу, Урысыем инароднэ артистэу Тхьабысым Умарэ къытхэтыгъэмэ ыныбжь илъэс 90-рэ хъущтыгъэ.

Урысые Федерацием спортым¬кIэ, туризмэмкIэ ыкIи ныбжьыкIэ политикэмкIэ и Министерствэрэ УФ-м исубъектхэм яадминистрациехэмрэ кIэщакIо зыфэхъугъэхэ фестивалэу (зэлъашIэрэ фигуристкэу Ирина Роднинам ипроект) «Вера. Надежда. Любовь.»

Адыгэ Республикэм и Мафэ ипэгъокIэу Лъэпкъ музеим декоративнэ-прикладной искусствэмкIэ мэфэкI къэгъэлъэгъон щагъэхьазырыгъ.

2009 -2010-рэ илъэс IофшIэгъур Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние исимфоническэ оркестрэ ригъэжьагъ.

Тилъэпкъ итарихъ къэзыIотэрэ Iуашъхьэхэм хэбзэнчъэу зэ­рятIэхэрэм, зэрахъункIэхэрэм афэгъэхьыгъэ ­тхыгъэхэр «Адыгэ макъэм» джырэблагъэ къыхэтыутыгъэх.

Адыгэ Республикэм иныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъу­рэ фондэу «Гуфэсым» тхэкIо цIэрыIоу Кэстэнэ Дмитрий ыцIэкIэ зэнэкъокъоу зэхищагъэр зэрэкIорэм къытед­гъэ­гу­щыIэнэу гущыIэгъу тыфэхъугъ тхакIоу, уасэ афэзы­шIы­рэ купым хэтэу Енэмыкъо Мэулид.

КIэлэцIыкIу ансамблэхэу «Мыекъуапэ инэфылъэхэмрэ» «Казачатэмрэ» зэгъусэхэу концертхэм, мэфэкI зэхахьэхэм ахэла­жьэх.

Тыркуем щызэхащэрэ анахь фестиваль инмэ ащыщ Афшин щыкIуагъэр. Ащ тикIэлэцIыкIу ансамблэу «Нэфыр» хэлэжьэнэу щыт, шъофышхоу пчыхьэ­шъхьапэм тыкъызэрыхьагъэм цIыфыбэ дэдэ итэлъагъо.

Купым ипащэу, тизекIо Iофтхьабзэ изэ­хэщакIоу, АР-м и Къэралыгъо Совет - Хасэм идепутатэу КIэрмыт Мухьдинэ Тыркуем щэIэфэ ежь ышъхьэкIэ афэгумэ­кIэу, якъэбархэми защигъэгъуазэу кIэлэ­цIыкIумэ ахэтыгъ.

Осмэн империер 1923-рэ илъэсым зэхэзыжьи, Тыркуе къэралыгъор щыIэ хъугъэ. Ащ Iэшъхьэтет фэхъугъэр Мустафа Кемаль, Ататюр­кы­кIэ (тыркухэм ят) зэджэ­жьы­гъагъ, джы къызнэсыгъэми ащ игугъу ашIы зыхъукIэ, джа цIэ тедзэр ары агъэфедэрэр.

Дунаим Адыгеир щязыгъашIэрэмэ, щытхъур къыфэзыхьырэмэ ащыщ республикэм и Къэралыгъо Академиче­скэ лъэпкъ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсыр». ШышъхьэIум и 28-м къыщыублагъэу Iоныгъом и 3-м нэс Ливием щы­кIогъэ мэфэкI зэхахьэмэ «Налмэсыр» ахэлэжьагъ.

Зэпахырэ узэу А/Н1N1-у «cвиной гриппкIэ» зэджагъэхэм непэ гумэкIыгъошхо зэрэдунаеу къыфихьыгъ. Iоныгъом и 1-м къызэралъытагъэмкIэ, ащ хэ­гъэ­гуи 143-рэ зэлъиштагъ.

Тыркуем къыщыхъугъэу хэкум къэзы­гъэзэжьы зышIоигъомэ ащыщ Бажь Кая. Мы мафэхэм Мыекъуапэ ты­щызэIукIи, игухэлъхэм тащигъэгъозагъ. Ишъхьэгъусэу Хьатиджэрэ ипшъа­шъэу Гушъэфрэ Адыгэ Республикэм щэпсэух.

«Iуагъэ тшIыгъагъэ Адыгеим тыкIожьынэу»

МэфэкI нэфынэу, гур зыIэтэу, щыIэныгъэм къы­ща­кIущт гъогур зэрапхырэ мафэхэм ащыщ Iоныгъом и 1-р - ар шIэныгъэм и Маф, илъэсыкIэ еджэгъур зыщырагъэжьэжьырэ маф.

ТелефонкIэ къатыгъ. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсыр» Ливием щыI. Ливием революциер зыщыIагъэр илъэс 40 зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI концертыр тарихъым инэкIубгъохэм ахэмыкIокIэжьынэу кIуагъэ.

Самсун итарихъ нэкIубгъохэр

Бгъэжъ шъхьафитмэ тятэжъхэр афэдагъэх

Краснодар краимрэ Адыгэ Республикэмрэ культурэмкIэ зэда­шIыгъэ зэзэгъыныгъэр щыIэныгъэм щыпхыращы. АР-м культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ Iофхэр зэрэ­лъыкIуатэхэрэм къатедгъэгущыIэ тшIоигъоу тыIукIагъ.

На верхнем поле оригинального рисунка написано Cumuhia regio, что указывает нам на регион черкесского княжества Кремух, которое локализуется авторами XV-XVI вв. в центре Западной Черкесии - на дистанции среднего течения реки Белая и среднего течения Кубани, т.е. примерно от Майкопа до Усть-Лабинска.

Нэфшъэгъо тыгъэм инурэ къэтлъэгъужьын

Бэдзэогъу мазэм икуупIэу жьы чъыIэтагъэр хъопсэгъо къодыеу къызщынэжьырэм, дунаеу тызхэтыр зыщыстырэ уахътэм Тыркуем тлъапэ иты­дзагъ. Къухьэбыбэу тызэрысыр етIысэхы зэхъум, чIышъ­хьэ джэшъо гъожь-шэплъы­шъоу къэлъагъорэм чъыг зэе-тIуае­хэр къытещхэу, чIыпIэ-чIыпIэу уц шхъонтIэ тIэкIури алъыкIэ­дзагъэу синэплъэгъу къыри­дзагъэх.

- Лъэпкъ культурэмрэ искусствэмрэ цIыфхэр нахь куоу ахэщэгъэнхэм, тарихъэу тиIэм щыгъэ­гъозэгъэнхэм, сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэ­гъэщыгъэнхэм, сэнэхьатэу къыхахы ашIоигъом телъытагъэу Iоф

ЛIэшIэгъухэр, лъэпкъхэр зэзыпхырэ орэдхэр зыусыгъэ композиторэу Тхьабысымэ Умар фэгъэхьыгъэ фестиваль-зэнэ­къокъур тыгъуасэ Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ.

Илъэс къэс зэхащэрэ Дунэе фестивалэу ­«Адыгеим ижъо­гъо­жъые­хэр» тыгъуасэ Мыекъуа­пэ къыщы­зэ­Iуахыгъ.

Къэбэртэе-Бэлъкъарым изаслуженнэ артистхэу Сэ­къурэ Ольгэрэ Къумыкъу Щамсудинрэ лъэпкъ искусствэм нэIуасэ зэфишIыгъэх.

КIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ ямэфэкI шъыпкъэм фэдэу ежэх Дунэе фестиваль-зэнэкъокъоу «Адыгеим ижъогъожъыехэр» зыфиIорэм.

Дунэе фестиваль-зэнэкъокъоу «Адыгеим ижъогъо­жъыехэр» шышъхьэIум и 19 - 24-м Мыекъуапэ щыкIощт.

Адыгэ музыкальнэ искусствэм укъытегущыIэнэу ебгъажьэмэ, апэу зыцIэ къепIон фаемэ Тхьабысым Умарэ ащыщ.

Тембот къызыхэкIыгъэ лъэпкъым шIулъэгъуныгъэ гъунэнчъэ фыриIагъ. Пасэм аIощтыгъэ адыгэхэм: «Ар дунэе цIыфыгъ».

Тилъэпкъ гъэзетэу ­«Адыгэ макъэм» тиунагъокIэ тызыкIа­тхэрэр бэдэдэ хъугъэ нахь мы­шIэми, къихьэхэрэм ащыщыбэми сызIэпащэу ся­джэ­ми, ащ сыфатхэу тапэкIэ къы­хэкIыгъэп.

Орэдус шъыпкъэм цIыф мэ ягууз ежьыми игууз. Орэдэу ыусыхэрэмкIэ, цIыфмэ ягухэлъхэри, якъинхэри нахь афигъэпсынкIэхэу, агу илъыр къыриIотыкIын фае.

Археологхэм я Мафэ 1970-рэ илъэс­хэм къащыублагъэу тихэгъэгу щыха­гъэунэфыкIы.

Ансамблэу «Ислъамый». А гущыIэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъо­кIо ансамблэу «Ислъамыем» фэгъэхьыгъэу зызэхэпхыкIэ, композиторэу Нэхэе Аслъанэ нэгум къыкIэуцо.

Проблема основания Кабарды приобрела особую актуальность в последние годы с связи с отчетливым стремлением ряда авторов отнести начало этого процесса к первым десятилетиям XVI в.

АР-м и Къэралыгъо Совет - Хасэм идепутатэу КIэрмыт Мухьдинэ зэхищэгъэ кIэлэцIыкIу ансамблэу «Нэфыр» Тыркуем тхьамэфищырэ къэтыгъ.

Илъэс 11 хъугъэ хэкум къэзыгъэзэжьыгъэхэм я Мафэ Адыгэ Республикэм зыщыхагъэунэ­фы­кIырэр. Югославием и Косовэ край зэо-банэу щыкIохэрэм къахэкIыжьыхи, адыгэу ащ исы­гъэхэр ячIыгужъ къэкIожьыгъэх.

Хэкум къэзыгъэзэжьыгъэхэм я Мафэ игъэкIотыгъэу Мые­къуапэ щыхагъэунэфыкIыгъ. Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей ыпашъхьэ щыкIогъэ мэфэкI зэхахьэм хэлэжьагъэх Адыгеим иIэ­шъхьэтетхэр, хэкум къэзы­гъэ­зэжьыгъэ ти­лъэпкъэгъухэр, культурэмрэ искусствэмрэ яIофышIэхэр

Насыпым къэкIуапIэу иIэр макIэп. Тхьэм узэфихьыным, зэшъхьэгъусэ узэфэхъуным егъэжьапIэ афэхъущтыр къэшIэгъуае.

Несмотря на предусмотрительность и бдительное попечение правительства о судьбе переселенцев, заселяющих левый берег р. Кубани и имеющих составить Псекупский конный полк, несмотря на те значительные денежные пособия, данные и даваемые им, как из казенных, так и войсковых источников, жители Псекупского полка далеко не могут похвалиться своим настоящим положением.

Колонизация Западного Кавказа совершалась по мере покорения края и очищения его от горцев. Подвигаясь с равнины к горам, заселение это, в небывалых еще до сих пор размерах, начавшись в 1861 году, было окончено в 1864 году.

Джырэблагъэ Москва къикIыжьи нэбгырэ 22-рэ зыхэт кIэлэеджэкIо куп Мыекъуапэ къэкIожьыгъ. УФ-м ФедерациемкIэ и Совет исенаторэу Хьащыр Аслъан иунэе мылъкукIэ зэхищэгъэ шIушIэ зекIом Адыгеим ирайонхэмрэ икъалэхэмрэ ягурыт еджапIэхэм ащеджэхэрэр хэлэжьагъэх.

Кавказ къашъохэмрэ орэдхэмрэ афэгъэхьыгъэ Дунэе фестивалыр яхэнэрэу Тыркуем икъалэу Яловэ щыкIуагъ. Адыгэ Республикэм ыцIэкIэ зэIукIэгъумэ ахэлэжьагъ кIэлэцIыкIу ансамблэу «Мыекъуапэ инэфылъэхэр».

Урысые Федерацием культурэмкIэ и Министерствэ, Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ, Адыгеим лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъумэ адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет, АР-м лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ фести­валитIу зэхащэ.

НасыпышIом иуахътэ шы чъэрым фагъадэ. Сирием ирайонэу Джолан къикIыгъэхэ Джымыкъо зэшхэу Тамбыйрэ Маршанрэ япчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние зэрэщыкIуагъэр лъэпкъ культурэм итарихъ шIукIэ къыхэнэжьыщт.

ИскусствэхэмкIэ Адыгэ республикэ кIэлэцIыкIу еджапIэм зыщызыгъэсэрэ ЛIыунэе Алый Урысыем иныбжьыкIэмэ язэнэкъо­къоу «Дельфийскэ джэгунхэр» зыфиIоу Самарэ щыкIуагъэмэ ящэнэрэ чIыпIэр къащыдихыгъ.

«Бэслъэнэир Черкесием илъэмыдж» - джа цIэр иIэу мы мафэхэм тхылъ зэтегъэпсыхьагъэ тарихъ шIэныгъэлэжьэу Хъоткъо Самир къыдигъэкIыгъ.

Ткъош Къэбэртэе-Бэлъкъарым Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ джырэблагъэ зэрэщыIагъэм, 2008 - 2009-рэ илъэс IофшIэгъур зэриухыгъэм афэгъэхьыгъэ пресс-зэIукIэ тыгъуасэ Мыекъуапэ щыIагъ.

Урысыем и Къыблэ федеральнэ шъолъыр ижурналистхэм яя III-рэ Дунэе форумэу Мыекъуапэ щыIагъэм хэлэжьа­гъэхэм зэу ащыщ ВГТРК-м икъэтынэу «Мусульмане» зыфиIорэм ипащэу Василий Антиповыр.

ЩыIэкIэ-псэукIэу тиIэм зэхъокIыныгъэу фэхъурэмэ агъэгумэкIызэ иIофшIэн зэхэзыщэрэмэ, тарихъыр Iэубыты-пIэ ышIызэ кIэм лъыхъурэмэ ащыщ «Адыгэ макъэм» иныбджэгъушIоу СтIашъу Юрэ.

С 1856 года в истории кавказской войны начался новый период - период постоянных успехов, завершенных покорением Восточного Кавказа и пленом Шамиля.

На Кавказе, поступил к нам в подданство новый народ, абадзехи. Подданство абадзехов тем для нас важнее, что теперь на всем Кавказе остался непокоренным небольшой лишь уголок, у самого Черного моря.

Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэрэ Адыгеим лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэрэ я XI-рэ шъолъыр лъэпкъ мэфэкIэу «Къэгъэгъэштахьэр» Мые­къуапэ дэгъоу зэрэщызэхащагъэр тигъэзет къыхэтыутыгъ.

Орэдым ныбджэгъушIухэр щызыгъотыгъэ Нэгъуцу Саидэ «Адыгэ макъэм» ­ипчыхьэзэхахьэмэ ахэлажьэ, Краснодар, Хьалъэкъуае, Мыекъуапэ, нэмыкIхэми ащыкIорэ концертхэм ымакъэ ащыжъынчэу зэп къызэрэхэкIыгъэр. НыбжьыкIэмэ я Мафэ фэгъэхьыгъэу Нэгъуцу Саидэ тыIукIагъ.

- Юр, 2007-рэ илъэсым журналистхэм язэIукIэу Ты­гъэмыпс щыкIуагъэм ухэлэ­жьагъ. Мэкъуогъум и 26-м ащ фэдэ Iофтхьабзэу Мыекъуапэ щызэхащэщтым урагъэблэ­гъагъ. Журналистхэм, хьа­кIэ­мэ уиIофшIагъэ щыщэу ябгъэ­­лъэгъу пшIоигъор къы­та­Iоба.

Я ХI-рэ лъэпкъ мэфэкIэу «Къэгъэгъэштахьэр» шэмбэтым Мыекъуапэ щыкIуагъ. Къалэхэмрэ районхэмрэ ялIыкIохэр зэхахьэм игъэкIотыгъэу хэлэжьагъэх.

ГумэкI-гупшысэр инэплъэгъу къыхэщы. Исабыигъо-кIэлэ­цIы­кIугъом гугъэ фабэхэр сыдигъуи сурэтшIыным епхыгъагъэх.

ИлъэсыкIэ еджэгъум, адрэ бюджет IофышIэхэм афэдэу, кIэлэегъаджэхэм лэжьапкIэр нэмыкIэу къафалъытэу рагъэжьэщт. А

Илъэс 30-м ехъу тешIэжьыгъ а хъугъэ-шIагъэм. Пионер лагерьхэм хыIушъом зэфэдэкIэ Iоф щашIэщтыгъ. Тэри, еджэпIэ зэфэшъхьафхэм ястудентхэм, еджэн программэм къызэрэдилъытэу, ахэм мазэ е мэзитIо практикэр ащытхьын фэягъэ.

Урысые музыкальнэ обществэр зызэхащагъэр илъэси 150-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъ.

ШIушIагъэу цIыфым иIэм укъытегущыIэныр къызыщебгъэжьэ­щтыр умышIэу къыхэкIы.

Дунаим щыцIэрыIо ансамблэу «Налмэсыр» «Къашъо, Кавказыр» зыфиIорэ зэхахьэу Налщык щыкIуагъэм хэлэжьагъ. Мэкъуогъум и 12-м Шъхьащэфыжь концерт къыщитынэу зегъэхьазыры.

Урысыем имузыкальнэ обществэ икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэм изэфэхьысыжь концерт непэ филармонием щыкIощт.

Илъэсищ нахь зымыныбжь Бгъошэ Юсыф пщынэмкIэ адыгэ орэды­шъохэр къырегъаIох. Ятэу Щэбанэ Тыркуем къи­кIыжьи, Адыгэ Республикэм щыпсэузэ шъхьэ­гъу­сэ зэригъэгъотыгъ. Дэхъужьмэ япхъоу Зар гъо­гогъу ащ къыфэхъугъэр.

Адыгэ лъэпкъым къырыкIуагъэм, тапэкIэ къырыкIощтым ыгу фэузэу, ыгъэгумэкIэу Нэгъэ­плъэ Аскэрбый мы аужырэ илъэсхэм тиреспубликэ имызакъоу нэмыкI хэгъэгухэми ащызэлъашIагъ.

Америкэм щыпсэурэ Натхъо Къадыр ипьесэ техыгъэ спектаклэу «Мэдэя» зыфи­Iо­рэмкIэ Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ 2008 - 2009-рэ илъэс IофшIэгъур зэфишIыжьыгъ.

Къэзэкъ культурэм ия XVIII-рэ фестиваль жъоныгъуакIэм и 29 - 30-м Тульскэм щыкIуагъ.

«Кубань музыкэмкIэ игъатх» зыфиIорэ фестивалым Урысыем иартист цIэрыIохэр, Темыр Кавказым иансамблэхэр, орэдыIохэр, студентхэр, кIэлэеджакIохэр, искусствэм хэхъоныгъэ фэзышIын зылъэкIыщт лъэпкъ зэфэшъхьафмэ ялIыкIохэр чанэу хэлажьэх.

ТелефонкIэ къатыгъ. Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъо­кIо ансамблэу «Ислъа­мыем» жъоныгъуакIэм и 27-м Налщык концерт къыщитыгъ. Лъэпкъ Iофы­гъо­мэ апылъэу, тхакIоу Джэрыджэ Хьэсан къызэрэ­ти­IуагъэмкIэ, пчыхьэзэха­хьэр гъэшIэгъон дэдэу кIуагъэ.

ЛIэшIэгъухэм къадекIокIырэ тарихъ къэбархэр, лъэпкъ гупшысэр цIыфхэм алъыбгъэIэсынхэр, дэхагъэм фэбгъэсэнхэр пшъэрылъ къызэрыкIоу зэрэщымытыр искусствэм иIофышIэмэ дэгъоу къагурэIо.

Адыгэ Республикэр дунаим шIукIэ щязыгъашIэрэмэ ащыщых культурэмрэ искусствэмрэ яIофышIэхэр. Ансамблэ цIэрыIохэу «Налмэсымрэ» «Ислъамыемрэ» аужырэ илъэс­хэм Италием, Иорданием, Грецием, Сирием, Тыркуем, Москва, Санкт-Петербург,

Республикэ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» ишIушIэ пчыхьэзэхахьэу АР-м и Къэралыгъо филармоние щыкIуагъэм тимузыкальнэ искусствэ итарихъ лъэгъо шъхьаф щыпхырищыгъэу плъытэ хъущт.

ПщынэмкIэ адыгэ орэдышъохэр къезыгъаIорэмэ яапэрэ фестиваль-зэнэкъокъоу искусствэхэмкIэ республикэ колледжым щыкIуагъэм сэнаущыгъэ ин зыхэлъ музыкант­хэр зэрэтиIэхэр къыушыхьатыгъ.

МэщбэшIэ Исхьакъ тиусэкIо-тхэкIо цIэрыIу. ЩытхъуцIэу иIэри макIэп, къымылэжьыгъи къыфагъэшъоша­гъэп. ЫкIуачIэ изэу, игъэхъагъэхэм ахигъэхъон ылъэкI зэпытэу Тхьэм бэрэ егъэпсэу.

Адыгэ Республикэм итворческэ союзмэ яIофыгъомэ язытет, гумэкIэу яIэ­хэм, хэхъоныгъэхэр ашIынхэм фэшI еплъыкIэу щыIэхэм афэгъэхьыгъэ пар­ламент едэIунхэр тыгъуасэ Мыекъуа­пэ щыкIуагъэх.

Музыкэр щыIэныгъэм игъогогъу. ГушIуагъоу, гухэкIэу уиIэхэр музыкэм къыщыпIотэнхэ олъэкIы.

Урысые Федерацием ифестивалэу «ТекIоныгъэм исалют» зыфиIоу лъэпкъ творчествэм фэгъэхьыгъэр мэлылъфэгъум и 22 -25-м Ростов-на-Дону щыкIуагъ.

Къашъом и Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэ пчыхьэзэхахьэу Мые­къуапэ щыкIуагъэм Къэбэртэе-Бэлъкъарым и Къэралыгъо Академическэ ансамблэу «Кабардинкэр», Кубань и Къэралыгъо Академическэ къэзэкъ хор, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ ансамблэу «Налмэсыр» хэлэжьагъэх.

Къалэхэм, республикэхэм ыкIи дунэе зэнэкъокъухэм ялауреатэу Дэшъ Хьумэр фэгъэ­хьыгъэ тхыгъэ тигъэзет апэрэп къызэрихьэрэр.

Хэгъэгу зэошхом текIоныгъэр къызыщыдахыгъэр илъэс 64-рэ зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэу «ЛIэужхэм яшIэжь» зыфиIорэ зэнэкъокъум АР-м икIэ­лэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ хэлэжьагъэх.

Къашъом и Дунэе мафэ пэгъокIыхэзэ, 2009-рэ илъэсым яIофшIэн зэрэзэхащэрэм къытедгъэгущыIэнэу Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Академическэ ансамблэу «Налмэсым» ихудожественнэ пащэу, УФ-м изаслуженнэ артистэу, АР-м инароднэ артистэу Къулэ Мухьамэд гущыIэгъу тыфэхъугъ.

Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ спектаклэу «Мэдэя» зыфиIорэр мэлылъфэгъум и 28 - 29-м апэрэу къыщагъэлъэ­гъощт.

Орэдусэу, пщынаоу ЛIыбзыу Аслъан ипчыхьэзэхахьэхэр Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние мэлылъфэгъум и 15 - 16-м щыкIощтых. Нэчэс Анжеликэ, Эльдэрэ Айдэмыр, Дзыбэ Мыхьамэт концертым хэлэжьэнхэу загъэхьазыры.

Лъэпкъ тарихъым изэгъэшIэн пылъ шIэныгъэлэжьэу, археологэу, этнографэу, искусствоведэу ЛэупэкIэ Нурбый «Древний Майкоп» ыцIэу тхылъ ытхыгъ.

Урысые Федерацием икIэлэцIыкIумэ я Гупчэу «Орленокым» Дунэе фестиваль-зэнэкъокъоу «Звездная юность планеты» зыфиIорэр щыкIуагъ.

Адыгэ педучили щым сычIэхьэ- гъэкIагъ Жэнэ Къырымызэ апэрэу зысэлъэ­гъум. Адыгэ хэку радиокомитетым итхьаматэу щытыгъ ащ сы­зыIокIэм.

Бырсыр Батырбый зэлъашIэрэ бзэшIэ­ныгъэ­лэжь, филологие шIэныгъэхэмкIэ доктор, про­фес­сор, педагогикэ ыкIи социальнэ шIэныгъэ­хэмкIэ Урысыем и Академиерэ АМАН-мрэ яакадемик.

Дунаим щызэлъашIэрэ артистхэр Адыгэ Республикэм къызыкIохэкIэ тигуапэу яконцертхэм, спектаклэхэм тяплъы, гущыIэгъу тафэхъу. Армением иорэдыIо цIэ­ры­Iоу Нанэ ипчыхьэзэхахьэ джырэблагъэ республикэ филармонием щыкIуагъ.

Москва дэт хьакIэщэу «Космосым» иконцерт зал Адыгеим лъэпкъ къашъом­кIэ и Къэралыгъо академическэ ансамблэу «Налмэсымрэ» Адыгеим лъэпкъ орэдымкIэ и Къэралыгъо ансамблэу «Ислъамыемрэ» къызэдатыщт концертэу «Сиреспубликэ инэф кIосэ­щтэп» зыфиIорэр мэлылъфэгъум и 3-м щыкIощт.

«Адыгеим ижъогъожъыехэр» зыфиIорэ я XII-рэ фестивалыр мэлылъфэгъум и 5-м Красногвардейскэм щаухыщт.

Дунэе кризисэу хэгъэгухэр зэлъызыкIурэм зэрэпэуцухэрэ шIыкIэм фэгъэхьыгъэ пресс-зэIукIэ Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ тыгъуасэ щыкIуагъ.

Театрэм и Дунэе мафэ фэгъэхьыгъэу Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэ ирежиссер шъхьаIэу, УФ-м инароднэ артистэу, Абхъазым изаслуженнэ артистэу Кукэнэ Муратэ, тиартистхэм гущыIэгъу тафэхъугъ.

Ижъырэ орэдхэм псэ къапызыгъэкIэжьэу, лъэхъа­ным диштэу тимэкъамэхэр зэхэтэзыгъэхырэ ансамблэу «Ислъамыер» дунаим щашIэ.

ИлъэскIэ узэкIэIэбэжьмэ, Урысыем и Президент иунашъокIэ культурэм иIофышIэхэм я Мафэ гъэтхапэм и 25-м агъэмэфэкIэу аублагъ.